چالش های آینده بخش روستایی خوزستان

شوشان - نوید قائدی:

واژه روستا با ارکان بخش کشاورزی و دامپروری آن چنان آمیخته است که حیات روستاهای فاقد بخش کشاورزی تقریبا غیر ممکن است.از جمعیت ۴.۷ میلیون نفری حدود ۲۵ درصد جمعیت در روستاها سکونت دارند که معیشت آن ها به طور مستقیم با بخش کشاورزی آمیخته است.

گرچه عمده فعالیت بسیاری از شهرستان های بزرگ خوزستان مانند دزفول، شوش، شادگان، شوشتر، رامهرمز، ایذه و باغملک و اندیمشک و دشت آزادگان از طریق بخش کشاورزی است.

اهمیت بخش کشاورزی و رونق آن در خوزستان از بخش صنعت و بازرگانی و خدمات  مهم تر است زیرا جمعیت بیشتری را تحت پوشش دارد و حفظ و تداوم اصولی و علمی آن می تواند منجر به پایداری چرخه های زیست محیطی و سلامت اکولوژیکی منجر شود.

اما رونق و فعالیت های بخش کشاورزی و دامپروری رابطه مستقیم با وجود و تامین آب دارد، متاسفانه طی سال های اخیر که استان خوزستان متاثر از تغییرات اقلیمی شرایط کم بارش را تجربه کرده است و همچنین کاهش آورده حجم آب های استان به دلایل مختلف سبب شده چالش هایی در بخش کشاورزی خصوصا در روستاها بوجود آید که نمی توان به سادگی از آن ها گذشت، مگر نه کاهش تولیدات کشاورزی و دامپروری که به طور مستقیم معیشت روستاها را متاثر می کند می تواند منجر به چالش هاس بزرگ اجتماعی و مهاجرت های گسترده شود.

نگارنده سال ها است که در خصوص لزوم برنامه ریزی و اقدام های پیشگیرانه تذکر داده است، تدابیری مانند ایجاد دبیرخانه یا مرکز مقابله با خشکسالی در استان، پایش دقیق اقلیم و ارتباط آن با بخش کشاورزی، ایجاد شبکه های اصلی و فرعی آبیاری جهت بالا بردن راندمان توزیع آب، برنامه ریزی جهت آبیاری مدرن مزارع و باغ ها برای کاهش هدر رفت آب و بهینه سازی مصرف آب،بالا بردن تاب آوری معیشت روستاییان با آموزش و دادن تسهیلات برای ایجاد صنایع تبدیلی، صنایع دستی، رونق بومگردی که می تواند بسیار موثر باشد.

تقویت تشکل های بخش کشاورزی همگام با آموزش و ارتباط به دانشگاه ها و مراکز صنعتی و بازرگانی جهت رونق بخشی و خلاقیت در امور و تولید و نگهداشت و فروش محصولات زیرا در حال حاضر به صورت بهینه این ارتباط برقرار نیست.

در بعد فناوری و به کارگیری علوم نوین مطالعه دقیق نگهداشت و ذخیره روان آب ها برای کشت های گلخانه و باغ ها باید در دستور کار قرار گیرد، همچنین تولید انرژی های نوین مانند خورشید و باد باید در روستها شروع شود تا جبران کمبودهای احتمالی و درآمد زایی باشد.

وضعیت زمین های روستایی و کشاورزی یعنی سند دار کردن آن ها و برنامه ریزی ارتقای عمران و خدمات روستایی باید مد نظر باشد تا بتوان با اهمیت دادن به روستاها و آموزش های تخصصی زمینه توسعه پایدار روستاها را فراهم کرد مگر نه بدون داشتن برنامه و آموزش مستمر و هدافمند نمی توان الفبای توسعه را عملی ساخت.

مجدد متذکر می شود نمی توان به انتظار نشست تا شرایط جبری و اقلیم و تصمیم های غلط یا سهل انگاری ها برای ما تصمیم بگیرند، باید هر چه زودتر و سریعتر دست به کار شد و مشکل کم بارشی سال اخیر هم بر این موضوع تاکید دارد.