اعتراض بی‌حاصل

رضا صادقیان در بهار نیوز نوشت: اعتراض شماری از چهره‌های اجتماعی و سیاسی، نمایندگان مجلس شورای اسلامی و پلیس راهنمایی و رانندگی درباره «باز نشدن کیسه هوای» خودروهای ساخت داخل پس از تصادف زنجیره‌ای در جاده منتهی به شهرستان بهبهان همچنان بخشی از محتوی نشریات و سایت‌های خبری است.

انتشار گسترده فیلم‌های مربوط به تصادف زنجیره‌ای در جاده یکی از شهرستان‌های استان خوزستان واکنش‌های متفاوتی را به دنبال داشت.

ابتدا برخی از شهروندان و ناظران این کلیپ‌ها از شدت حادثه، تعداد خودروها و تلفات جانی سخن می‌گفتند، ولی رفته رفته و با فروکش کردن احساسات و اظهارات ماموران راهنمایی و رانندگی و انتقاد مدیران ارشد این نهاد نظارتی و اجرایی درباره باز نشدن کیسه هوای خودروها و توجیه نادرست و اساسا غلط رئیس انجمن خودروسازان درباره این حادثه و انتشار بیانیه شرکت خودروسازی ایران خودرو باعث شد برای مرتبه‌ای دیگر انتقاد از کیفیت خودروهای مونتاژ داخل از سوی مدیران سابق صنعتی، نمایندگان فعلی و گذشته مجلس شورای اسلامی و برخی از وارد کنندگان خودروهای با کیفیت و شهروندان در شبکه‌های اجتماعی اوج بگیرد.

تجربه سال‌های اخیر در مونتاژ خودرو در کشورمان حکایت از آن دارد که این بازار قابل توجه کم و بیش در اختیار خودروسازان داخلی بوده است.

بازاری که به صورت انحصاری از سوی سازمان‌های متولی و دولت‌های وقت در اختیار خودروسازان داخلی کشور قرار داده شده است؛ یک روز با پرداخت وام‌های کم بهره خودروهای مانده در انبار را به مردم فروخته‌اند، روزگاری دیگر چشم‌های مدیران نسبت به مصرف سوخت بالای این خودروها بسته مانده مدت زمانی بعدتر بی‌تجربه‌ترین مدیران را به اسم جوان‌گرایی و اهمیت دادن به نیروهای جوان به سمت مدیریت این شرکت‌ها گمارده‌اند و در تمام این سال‌ها با بالا نگاه داشتن نرخ حقوق گمرکی خودروهای وارداتی امکان خرید خودروهای با کیفیت خارجی را از مصرف کننده نهایی سلب کرده‌اند.

نه تنها بازار خودرو بلکه هر کدام از بازارهای موجود را به صورت انحصاری در اختیار تولید کننده‌گان و بازرگانان قرار داده شود، خروجی چنین تصمیمی چیزی به غیر از کاهش کیفیت، غیر پاسخگو شدن ارایه دهنده کالا و بی‌توجهی به نیازهای موجود در بازار و رعایت نکردن حقوق مصرف کننده نهایی را به دنبال نخواهد داشت.

وقتی در بازار رانت و انحصار حاکم شد، فروشنده نیازی به رقابت با سایر تولید کنندگان نمی‌بیند، درخواست‌های مشتری را با کمترین توجه به بایگانی می‌سپارد و دائم به دنبال دست یازیدن به بهانه‌های عجیب و غریب است.

بی‌شک در چنین بازاری رعایت کیفیت و استفاده از تکنولوژی‌های جدید فاقد اهمیت می‌شود و مهمتر از این همه با استفاده از نفوذ و جایگاهی که در اختیار شرکت‌های انحصار طلب گذاشته می‌شود، آنان موانع متعددی را برای استفاده از فناوری‌های جدید ایجاد و سایر رقیبان خرد و کلان را از بازار مورد نظر حذف می‌کنند؛ تجربه تولید و مونتاژ برخی خودروهای با کیفیت در کشور شاهد این مدعاست.

 اینکه رئیس انجمن و سایر مدیران ارشد شرکت‌های خودروسازی در هنگام بروز چنین مشکلاتی با ادبیاتی توجیه کننده با منتقدان برخورد می‌کنند، برآمده از انحصاری است که در دست دارند.طلب کیفیت، رعایت حال مصرف کننده، ارتقاء کیفیت تجهیزات مکانیکی، برقی، بدنه، طراحی داخلی خودروها و گام برداشتن به سوی فناوری‌های جدید در سیستم خودروهای ساخت داخل تا هنگامه‌ای که بازار خودرو به صورت انحصاری در اختیار یک و یا دو خودروساز داخلی قرار داشته باشد، به جایی نخواهد رسید.

وقتی هزاران نفر در هنگام ثبت‌نام خودرو و شرکت در قرعه‌کشی از روزها و ماه‌های قبل مقابل سایت فروش خودرو چشم انتظار باز شدن آغاز طرح‌های پیش‌ فروش یک‌ساله صبر پیشه می‌کنند، کیفیت خودروهای ساخت داخل از چنین وضعیتی خارج نخواهد شد.

شاید خودروسازان به این نتیجه برسند که به جای پخش سی‌دی دار یک درگاه برای حافظه موقت نصب کننده و یا بوق جدید را روی خودروها نصب کنند، اما در کلیت کیفیت تغییری حاصل نخواهد شد.