محیط زندگی از چه طریق روان ما را متاثر می کند؟
شوشان - نوید قائدی :
طبق نظر جامعه شناسان زندگی سلسله ای از اجراهاست که به طور پیوسته در محیط زیست ما انجام می شوند، در واقع محیط شهری،خانه، سیستم معماری و شهرسازی و فرهنگ عمومی شهری و ..... از عوامل مهم تاثیرگذار در حال و هوای عمومی ما هستند.
از دیدگاه روان شناسان بسیاری از واکنش های محیطی بر ما به صورت کاملا ناخودآگاه انجام می شوند بدین صورت که در طول دوره حیات و تکامل سنی تجربیاتی حاصل می شود که در آینده منشا بسیاری از احساس های ما خواهند بود.
به طور مثال دیدگاه و حس و حال افراد در یک محله با خیابان های مرتب و تمیز و فضای سبز مناسب و خانه های با معماری زیبا و رنگ های متناسب و فرهنگ مناسب شهروندان با محله که خیابان های مخروب دارد و زیبایی و نظافت آن در سطح پایین است فرق دارد،فرد در محله اول احساس آرامش خاطر می کند و به ساکنان محله بیشتر اعتماد می کند.در یک نگاه منطقی شاید نتوان منطقی بین این همبستگی ها یافت اما واقعیت نشان می دهد که چنین روابط ذهنی برقرار است.
رمز این احساس غیر طبیعی و غیر منطقی این است که ذهن ما به طور معمول به محیط اطراف خود به طور مداوم واکنش نشان می دهد که این واکنش ها ارتباطی با ناحیه تفکری و آگاهانه مغز ما ندارند.برای روشن شدن بهتر مطلب مثالی می زنم،اگر در محله ای با خیابان های خراب و کثیف و خانه هایی غیر زیبا حرکت کنید ترسی ناخودآگاه در ذهن شما بیدار می شود که اگر در همان لحظه یکی از ساکنان از مقابل شما حرکت کند سعی می کنید از او فاصله بگیرید.
در نهایت عصب شناسان عصر جدید یافته اند که نشانه های محیطی مخابره شده به نواحی مغزی به فوریت پاسخ داده می شوند که این پاسخ ها ربطی به ناحیه تفکری و منطقی مغز ما ندارند،بدین صورت که تا وارد محیطی نامتعارف می شویم پیام هایی به ناحیه هیپوکامپ مغز که مسئول خاطرات ذهنی ما است مخابره می شوند و این ناحیه وارد عمل می شود و این پیام های تصویری را با ارشیو خاطرات گذشته تطبیق می دهد و نتیجه را برای عکس العمل متناسب به ناحیه بالاتر یعنی هیپوتالاموس می فرستد و آن مرکز بنا به تشخیص های غیر ارادی ما هورمون های متناسب با ترس و اضطراب مانند آدرنالین و کورتیزول یا هورمون های متناسب با شور و شعف و آرامش مانند سروتونین و اکسی توسین را ترشح می کنند که در نهایت ذهن و حال و هوای عمومی ما را متاثر می کنند.
کوتاه سخن تمامی اجزا محیط زیست ما از اتاق و خانه و محیط های شهری و کاری و .... به صورت مداوم و غیر ارادی بر ما تاثیر مستقیم دارند لذا برنامه ریزان شهری در قبال سلامت روحی تک تک افراد مسئول هستند.