جا به جایی" نقش ها" و آفت های آن!

کد خبر: ۱۰۰۱۷۸

تاریخ: ۲۶ بهمن ۱۳۹۸ - ۱۹:۵۷

شوشان - دکتر حسن دادخواه :

یکی از عوامل ایجاد ثبات و آرامش در جامعه، ظاهر شدن مدیران و مقامات کشوری و لشکری در همان "نقشی" است که قانون برای هر یک از آنان، تعریف کرده و به رسمیت می شناسد. به این معنا که هر کدام از صاحبان سمت های رسمی و قانونی، فقط در چهارچوب وظایف و اختیارات خویش در رسانه های عمومی ظاهر شود و در حوزه های دیگر وارد نشود.

براین پایه، مردم و شهروندان، سخنان و موضع گیری های رسمی را فقط از زبان و کانال مراجع قانونی می شنوند و مقامات نیز در چهارچوب آنچه که قانون برایشان تعریف کرده است یکدیگر را بطور رسمی و بلکه کتبی مورد خطاب قرار می دهند.

این رویه درست، مردم را بر اساس توجه به قانون تربیت می کند و جوانان و نوجوانان نیز فرامی گیرند که در چهارچوب های تعریف شده و انتظارات قانونی دیگران را ارزیابی کنند و در رسانه های فراگیر با سخنان سنجیده روبرو می شوند.

این رویه درست، موجب آرامش روانی مردم و برقراری فضای اعتماد و اطمینان میان مردم و حاکمان می شود.

این رویه درست از برهم خوردن نظم اجتماعی و هرج و مرج و قانون گریزی به عنوان تنها راه حفظ منافع و حقوق فردی، جلوگیری می کند.

متاسفانه در کشور ما و در چند دهه پس از انقلاب اسلامی ، این رویه درست، مورد توجه قرار نگرفته است بلکه برعکس آن رفتار می شود.

زمینه و علت این جا به جایی نقش ها در میان مقامات لشکری و کشوری ما، این است که آنان پیش از رسیدن به مناصب سیاسی، در لباس روحانیت و یا نظامی گری بودند و نقش های دیگری بر عهده داشتند که با انتقال به مناصب سیاسی، هنوز نتوانسته اند میان این دو نقش، یکی را ترجیح دهند و برگزینند و دیگری را وانهند. البته این جابه جایی نقش ها ، امروز حتی به مقامات کت و  شلوار پوش نیز تسری کرده است گویی آفت جا به جایی نقش ها به یک سنت و گفتمان غالب در سپهر سیاسی کشورمان تبدیل شده است.

در ادامه به سه نمونه آن اشاره می گردد :

۱- در حالی که رئیس جمهور بطور قانونی می تواند به دستگاه ها و مقاماتی که قانون اساسی را زیر پا گذاشته و حقوق مردم را نادیده می گیرند کتبا تذکر و اخطار قانونی بدهد ولی بدون استفاده از این اختیار قانونی، در سخنرانی های عمومی، از آن دستگاه ها و مقامات انتقاد می کند و بس! و از پیگیری آن خودداری می کند و .....

گویی جناب دکتر روحانی و مانند ایشان، هنوز نتوانسته اند میان نقش فردی که ملبس به لباس روحانی است و معمولا از طریق خطابه و سخنرانی روزگار می گذراند و هدایتگری می کند با نقش یک سیاستمدار، تمایز قائل شوند.

۲- در فصول برگزاری انتخابات، به جای آنکه دعوت از مردم به شرکت هر چه بیشتر و گرمتر در انتخابات به احزاب و صنوف و تشکل های مردمی و رسانه ها و امامان جماعت و حوزویان و دانشگاهیان واگذار شود تا به نقش و کارگرد اجتماعی خویش عمل کنند، به جای آنان، مجریان انتخابات و دولتمردان و مقامات رسمی که ذی نفع هستند و علی القاعده در ظاهر امر، نباید حضور و عدم حضور مردم در انتخابات برایشان فرق کند و در صورت حضور گسترده مردم ممکن است متهم به دست بردن در آمار و ارقام شوند، آنان متولی دعوت از مردم برای حضور در انتخابات می شوند.

۳- وزارت امور خارجه و وزیر آن، گاهی آخرین مقام مسئولی است که در پیرامون امور سیاست خارجی اعلام موضع می کند و به جای ایشان، افراد غیر مسئول عهده دار موضع گیری و اظهار نظر می شوند.

این جابجایی نقش ها، بیش از تاثیرگذار بودن، مخرب است و مردم جامعه را نسبت به لباس مقدس روحانیت و نظامی گری بدبین می کند. زیرا عیوب و  کاستی های موجود در سپهر سیاست و حکمرانی به حساب مقامات ملبس به لباس روحانیت و نظامی نوشته می شود.

بنظر می رسد که:

- دخالت در حوزه های دیگر .

- پاسخگو نبودن در قبال اختیارات .

- بسته بودن دستان و بی اختیار بودن مقامات اجرایی که در ویترین و در منظر نگاه مرم قرار دارند و باید جوابگوی کارهای نکرده باشند.

از جمله عیوب و ضعف هایی که در نظام سیاسی و رسانه ای و سلسله مراتبی کشورمان برجسته شده است، نابسامانی حاصل از جابه جایی نقش هاست که لازم است در جهت اصلاح آن، گام های فوری و اساسی برداشته شود.