مبنای فلسفی ناکامی در نیل به توسعه در ایران

کد خبر: ۱۰۴۲۳۸

تاریخ: ۲۲ دی ۱۳۹۹ - ۱۳:۲۵

شوشان - دکتر سید مرتضی افقه :

نمود حاکمیت اصل "خاک بر سر دنیا" را می توان در وجود بیش از 60 میلیون فقیر مطلق به رغم ثروت های انسانی و طبیعی کم نظیر در کشور یافت.

1) اینکه کشور در مسیر توسعه و رفاه اقتصادی قرار نگرفته عمدتاً به خاطر حاکمیت دو اصل ضدتوسعه ای: "خاک بر سر دنیا" (مذموم بودن دنیا) و "گور بابای مردم" (بی اعتنائی نسبت به حقوق افراد) بر نظام ارزشی تصمیم گیران و تصمیم سازان و به تبع آن ها اغلب مردم است.

2) به نظر می رسد اصل اول ریشه در برداشت های غلطی دارد که از آموزه های دین می شود (که توضیح آن در این مطلب کوتاه میسر نیست)؛

3) و اصل دوم احتمالاً به فرهنگ غلطی بر می گردد که خود ریشه در احساس قدرت و اربابیت ناشی از حاکمیت دولت های مستبد بر کشور دارد و باعث شده تا هر کس صاحب قدرتی شود (چه از طریق اشتغال در دستگاه های حاکمیتی به خصوص در رده های مدیریتی و تصمیم گیری یا غیرحاکمیتی که به دلیل قدرت ناشی از انحصار) از موضع ارباب و نه خدمتگزار با مردم برخورد کنند.

4) نمود حاکمیت اصل "خاک بر سر دنیا" را می توان در وجود بیش از 60 میلیون فقیر مطلق به رغم ثروت های انسانی و طبیعی کم نظیر در کشور یافت؛

5) و نمود حاکمیت اصل "گور بابای مردم" را می توان در اغلب رفتارهای اجتماعی و فرهنگی مردم و مسئولین در ادارات، مراکز آموزشی و نیز در کالاهای تولیدی در کشور (خودرو، مواد غذائی، وسایل برقی ...) همچنین در رفتار با محیط زیست و ... مشاهده نمود.

6) توضیح آنکه: برای یافتن دلیل ناکامی کشور در نیل به توسعه به رغم برخورداری های کم نظیر، باید در مبانی بینشی و نگرشی حاکم بر تصمیم گیران و تصمیم سازان و مردم جستجو کرد.

7) برای پیشرفت و رفاه اقتصادی و در مجموع برای توسعه، باید بینش فلسفی حاکم برجامعه (به خصوص تصمیم سازان و تصمیم گیران) نسبت به دو اصل مهم و ریشه ای اصلاح اساسی صورت پذیرد. یعنی باید بپذیرند که:

7.1. پیشرفت و رفاه و توسعه امری "این جهانی" است؛

7.2. انسان (و تمام ابعاد وجودی و حقوق انسانی او) محور و هدف فرایند توسعه است.

8) بنابراین برای نیل به توسعه باید نگرش فلسفی نسبت به دنیای مادی و انسان (به دلیل انسان بودنش و فارغ از هرگونه تبعیض) نگاهی مثبت و ارزش مدارانه باشد.

9) تداوم حاکمیت این دو اصل ضدتوسعه ای بر ساختارهای مختلف کشور، همچون سه دهه ی گذشته، موجب ناکامی در نیل به توسعه و در نتیجه اتلاف وسیع منابع انسانی و طبیعی و فرصت سوزی های فراوان خواهد شد.

10) بنابراین، می توان گفت که دلیل ناکامی ها در نیل به توسعه و افزایش روزافزون مشکلات اقتصادی، بیش و پیش از آنکه راه حل اقتصادی داشته باشند، راه حل های غیراقتصادی دارند.