در نشست هم اندیشی بررسی معضل فاضلاب و دفع آب‌های سطحی خوزستان مطرح شد:

با اتهام زنی به یکدیگر مشکلات حل نمی شود / باید صدای واحدی از استان به مرکزنشینان منعکس شود

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان خوزستان : این موضوع طی سال های گذشته همواره بدین شکل پیش رفته است که شهرداری مقصر را آبفا اعلام می کند و بلعکس. در نتیجه آنکه متضرر شده است شهروندان بوده اند، لذا درخواستم این است، از همه این موارد دست کشیده و با همصدایی و همدلی نسبت به رفع مشکل تلاش کنیم.

کد خبر: ۱۰۴۷۳۱

تاریخ: ۱۰ اسفند ۱۳۹۹ - ۱۰:۱۸

به گزارش شوشان نشست هم اندیشی، بررسی معضل فاضلاب و دفع آب‌های سطحی خوزستان با حضور صادق حقیقی پور مدیر عامل آبفا خوزستان، علیرضا عالیپور معاون سابق خدمات شهری شهرداری اهواز، درویشعلی کریمی مدیر عامل سابق آبفا روستایی خوزستان و جمعی از کارشناسان و فعالین اجتماعی در تحریریه پایگاه خبری شوشان برگزار شد.

رسانه ها در زمان وقوع حوادث کنار مسئولان باشند

صادق حقیقی پور مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب خوزستان در نشست هم اندیشی و بررسی مشکلات آب های سطحی که در پایگاه خبری شوشان برگزار شد، به مسائل بحرانی و رسیدگی به معضلات مربوط به فاضلاب اشاره کرد و گفت: در زمان ظهور بحران همه باید دست به دست هم بدهیم و مشکلات را آسیب شناسی و در نهایت رفع کنیم، ابتدا به امر اگر بحرانی بر اثر تعمد و یا حادثه رخ داده است بررسی شود، ناگفته نماند که حادثه احتمالی در هر ساختار سازمانی وجود دارد، انتظار ما این است که رسانه ها در زمان ظهور این قبیل حوادث احتمالی به جای دامن زدن به مسائل کنار ما برای رفع مشکلات باشند.

وی افزود: بارندگی نقطه ضعف اساسی سیستم فاضلاب کلانشهر اهواز است و بارندگی های با شدت بالا، عامل ظهور بحران هستند که در تقسیم بندی های علمی بارانی که بالای 10 میلیمتر در ساعت باشد به آن طوفان گفته می شود.

حقیقی پور ادامه داد: همچنین آمادگی این را داریم تا راجع به مسائل و مشکلات مربوط به آب و فاضلاب در محیط تخصصی جلساتی را برگزار کرده و عوامل را بررسی کنیم و ببینیم مشکل از زیرساخت و یا نوع تفکر ماست.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب خوزستان با اشاره به مشکلات آبگرفتگی پس از باران یادآور شد: اقدامات آب و فاضلاب مشخص و مطابق با قانون است، در قانون گفته شده که شبکه فاضلاب برای فاضلاب تولید شده از سینک ظرف‌شویی، دوش حمام و لباسشویی خانه ها است.

شبکه فاضلاب اهواز برای دو میلیون نفر به صورت مجزا طراحی شده است و نه مختلط. مبنای طراحی شبکه فاضلاب مجزا، تنها و تنها دفع فاضلاب بوده است و اصلاً آب سطحی لحاظ نشده است؛ یعنی شبکه ما اصلاً ظرفیت سرریز آب بارندگی در شبکه فاضلاب را ندارد.

حقیقی پور تصریح کرد: در حال حاضر شرکت آبفا مجری و متولی طرح جامعی است که مورد تایید سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور است که از قبل در دفاتر فنی آبفا استان، آبفا کشور و وزارت نیرو و سازمان مدیریت برنامه و ریزی، تایید شده و موافقت نامه آن دریافت شده است.

وی عنوان کرد: در مبحث 16 مقررات ملی ساختمان ذکر شده است که آب باران خانگی نباید به شبکه جمع آوری فاضلاب وصل شود و این یک تخلف است، چه بسا که شهرداری نباید به کسانی که این مهم را رعایت نکرده اند پایان کار بدهد.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب خوزستان پس زدگی فاضلاب خانه ها را اولویت کار برشمرد و گفت: باید شبکه جمع آوری آبهای سطحی را ایجاد کرده و مبتنی بر حداکثر استفاده از این شبکه عمل کنیم، باران که می بارد یا آب بر پشت بام  و یا خیابان ها جمع می شود که آب پشت بام زودتر جمع آوری می شود و اجازه نمی دهد آب معابر دفع شود.

حقیقی پور بیان کرد: باز کردن درب منهول ها در پس از باران خودکشی سیستم فاضلاب است، چرا که آب معابر با تمام خس و خاشاک وارد سیستم می شوند و تلاشمان در بارندگی ها این است که در منازل پس زدگی فاضلاب اتفاق نیفتد.

وی با اشاره به سکونت گاههای غیررسمی در اهواز خاطرنشان کرد: در برخی مناطق از کلانشهر اهواز ابتدا منطقه ای را احداث می کنند و بعد پروانه ساخت می گیرند و به طرح جامع توجه نمی شود و در اهواز 22 منطقه داریم که سکونتگاههای غیر رسمی اند. پس باید شهرداری برای دادن مجوز به این نوع ساخت و سازها ابتدا از نظر زیر ساخت های آب، فاضلاب و برق توجه کند و استعلام بگیرد.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب خوزستان بیان کرد: آنچه که مشهود است و بارها هم اعلام کرده ایم این است که شبکه فعلی فاضلاب اهواز جوابگوی فاضلاب فعلی نیست پس باید طوری رفتار کنیم تا بار اضافه ای به آن تحمیل نشود.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب خوزستان تصریح می کند: سال 1370 شرکت آب و فاضلاب تشکیل شد. پیش از آن شهرداری متولی همه‌چیز بود. وقتی تفکیک شدند شرح وظایف هم تفکیک شد. ماده 5 قانون آب و فاضلاب کشور گفت دفع فاضلاب و تهیه آب با شرکت آبفا و دفع آب‌های سطحی طبق ماده 55 قانون شهرداری با شهرداری است. و شهرداری‌ها مکلف هستند دفع آب‌های سطحی را اجرا کنند.

وی ادامه داد: در هر بارندگی آب‌های سطحی وارد شبکه فاضلاب می‌شود در حالی که شبکه فاضلاب ظرفیت آب‌های سطحی را ندارد. و برای شبکه ایجاد خسارت می‌کند. شبکه با هر بار پر و خالی شدن مستهلک می‌شود.

حقیقی پور یکی از اصلی ترین چالش های موجود را نبود اعتبار برشمرد و اذعان کرد: نبود اعتبار کافی باعث می شود در ضعف مدیریتی قایم شویم و می طلبد همانند دیگر کلانشهرها که قبل از بروز بحران اعتبار لازم را با اتحاد کافی اخذ می کنند ما هم بتوانیم این کار را اجرایی کنیم، آبگرفتگی معابر در خوزستان مشکل اصلی است اما بجای تخصیص اعتبار و رفع مسئله در سیستم فاضلاب به اشخاص کار داریم و انگشت اتهام به یکدیگر دست بر نمی داریم. این اتهامات مشکلات را حل نمی کنند.

17 منطقه بحرانی وجود داشت، اکنون به 4 منطقه رسیده است

وی با اشاره به اینکه در حدود 17 منطقه اهواز دچار بحران آبگرفتگی می شدند، اما اکنون شرایط بهبود یافته و به 3 یا 4 منطقه کاهش یافته است، گفت: عملیات لوله گزاری، لایروبی و سایر اقدامات فنی مهنسی انجام شده است که منجر به کاهش آبگرفتگی معابر و خیابان ها شده است، با اینحال فعالیت ها همچنان ادامه دارد و بزودی به شرایط نرمال و مطلوب شهروندان دست خواهیم یافت.

آبگرفتگی تا 24 ساعت طبیعی است

حقیقی پور در پاسخ به اینکه بهنگام بارندگی ها کلیه مناطق شهر دچار آبگرفتگی می شوند، اظهار کرد: این معضل بدلیل تکمیل بودن ظرفیت فاضلاب است، بنابراین تا 24 ساعت آبگرفتگی ها طبیعی است و پس از آن باید سطح آبگرفتگی ها را معیار قرار داد. این در حالی است که دفع آبهای سطحی پس از گذشت 24 ساعت در نتیجه اقدمات و عملیات های انجام شده کاملا قابل مشاهده است.

شیب بندی اهواز هم بی تاثیر نیست

وی یادآور شد: نوع شهرسازی اهواز به نحوی است که شیب بندی بدرستی صورت نگرفته، بدین صورت که سر ریز آب برخی خیابان ها و مناطق به منطقه ای دیگر می رسد و در یکجا آب جمع می شود، به همین سبب اگر منطقه ای دچار آبگرفتگی می شود الزاما دچار مشکل فاضلاب و عدم خروج آبهای سطحی نیست.

ارزیابی ها بماند برای 24 ساعت پس از بارندگی ها

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان خوزستان بیان کرد: تقاضایی که از شهروندان و متقدین وجود دارد، بهنگام بارندگی ها اندکی تامل داشته باشند و پس از 24 ساعت اظهار نظر کنند. این در حالی است که اینگونه فرهنگسازی شده تا باران شروع به بارش کرد، تلفن های همراه آماده می شوند تا فیلم شدت بارندگی و آبگرفتگی ها ثبت و در فضای مجازی منتشر شوند.

شبکه فاضلاب اهواز 70 درصد فرسودگی دارد

حقیقی پور بیان کرد: شبکه فاضلاب اهواز ضمن اینکه بالای 70 درصد دچار فرسودگی است، صرفا برای جمع آوری آبهای پشت بام، سروریس های بهداشتی خانه ها، ماشین لباسشویی و از این ست موارد است، ولی در حال حاضر با یک بررسی ساده می توان متوجه شد که چه حجمی از فضولات وارد شبکه فاضلاب می شود، در این بین بسیاری از آلایندگی های سطح خیابان ها و معابر نیز وارد شبکه می شوند و منجر به گرفتگی می شوند.

30 درصد از خانه های اهواز غیر مجازند، بی شک تاثیر دارد

وی با اشاره به ساخت و سازهای غیر مجاز در بسیاری از مناطق اهواز اظهار کرد: شهرداری کلانشهر اهواز در برابر این ساخت و سازها و صدور پروانه پایان کار مسوول است. چراکه این ساخت و سازها بدون بهره مندی از هیچ گونه زیر ساخت و شبکه فاضلابی انجام شده اند و با نصب یک انشعاب غیرمجاز از شبکه فاضلاب استفاده می کنند.

ماجرای خیابانی که بصورت غیر مجاز 2 کیلومتر توسعه یافت

حقیقی پور یادآور شد: چندی پیش از منطقه ای بازدید کردیم، شبکه فاضلاب یکی از خیابان ها تا انتها انجام شده بود، پس از مدتی اعلام شد دچار آبگرفتگی شده است و برای بررسی به منطقه رفتیم، متوجه شدیم خیابان بیش از 2 کیلومتر پیشروی کرده است، شبکه فاضلابی که برای تعداد مشخصی کارگزاری شده بود با افزایش منازل مسکونی مواجه شده بود.

وی افزود: شهرداری در برابر ساخت و سازهای غیر مجاز که تقریبا 30 درصد شهر در مواجه با آن قرار دارد، مسوول است، چراکه در نهایت پروانه پایان کار را صادر می کند.

دفع آب های سطحی آگاهانه برعهده شهرداری قرار گرفته است

حقیقی پور: مسئولیت دفع آبهای سطحی بر عهده شهرداری است، قانونگزار کاملا آگاهانه این مسوولیت را برعهده شهرداری ها قرار داده است، بعنوان مثال می توان به شیب بندی خیابان ها اشاره داشت، که در بسیاری از مناطق بخوبی رعایت نشده است و منجر به سر ریز آبهای سطحی به خیابان های اصلی و متاطق دیگر می شود.

با اتهام زنی به یکدیگر مشکلات حل نمی شود

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان خوزستان با اشاره به اینکه با همه مسایل و مشکلات و دلایلی که وجود دارد، اما موضوع دفع آبهای سطحی کار جمعی و صدای وحد را می طلبد، گفت: این موضوع طی سال های گذشته همواره بدین شکل پیش رفته است که شهرداری مقصر را آبفا اعلام می کند و بلعکس. در نتیجه آنکه متضرر شده است شهروندان بوده اند، لذا درخواستم این است، از همه این موارد دست کشیده و با همصدایی و همدلی نسبت به رفع مشکل تلاش کنیم.

دستی که در طبیعت برده شد و نتیجه اش شد آبگرفتگی ها

در ادامه مدیرعامل سابق شرکت آب و فاضلاب اهواز با اشاره به اینکه احداث جاده های ساحلی اگرچه به تفریح گاه های مردم و میهمانان تبدیل شده است، اما در موضوع دفع ابهای سطحی آسیب جدی وارد کرده است گفت: تا قابل از احداث جاده های ساحلی، رودخانه کارون بصورت زهکش عمل می کرد و آبهای جمع شده بصورت طبیعی وارد رودخانه میشد.

وی یادآور شد: در سال هایی که مسوولیت شرکت آبفا اهواز را برعهده داشتم، اگر آبگرفتگی هم بوجود می آمد، بسیار کوتاه مدت بود، چراکه رودخانه کارون بصورت طبیعی آبهای سطحی مناطق اطراف خود را جذب می کرد. به همین سبب در آن زمان که بارندگی های شدید و خسارت بار وجود داشت، اما هیچ گاه دچار چنین مشکلاتی نبودیم.

فرسودگی خطوط فاضلاب در خوزستان

درویشعلی کریمی، مدیرعامل اسبق شرکت آبفاروستایی خوزستان از فرسودگی 80 درصدی خطوط و تاسیسات فاضلابی در اهواز خبر داد و گفت: یکی از مشکلات ما عدم تامین اعتبار برای اصلاح، بازسازی، تعمیر و نگهداری خطوط انتقال و شبکه های توزیع است در واقع اعتبارات لازم به موقع و متناسب با طرح ها تخصیص داده نمی شوند.

وی افزود: در بحث توسعه خطوط فاضلاب دولت هر سال اعتباراتی اختصاص می دهد که باید با این اعتبار خطوط را توسعه دهیم و خطوط انتقال ایجاد و شبکه احداث کنیم. اما برای بهره برداری و نگهداری از شبکه ای که امسال احداث می کنیم و ۵ تا ۱۰ سال دیگر به دلیل استفاده های مکرر و پوسیدگی خراب می شود هیچ اعتباری نداریم. یکی از مشکلات این است که از طرفی وضع موجود را نمی توانیم اداره کنیم و دوم عدم اهتمام جدی به تامین اعتبارات برای توسعه است.

کریمی با اشاره به دفع آب های سطحی در کلانشهر اهواز، خاطرنشان کرد: شبکه فاضلاب اهواز برای هدایت فاضلاب طراحی شده است اگر بخواهیم آب‌های سطحی را نیز به این شبکه هدایت کنیم مشکل ایجاد خواهد شد و شبکه جمع آوری فاضلاب پاسخگوی آب‌های سطحی نیست.

مدیرعامل اسبق شرکت آبفاروستایی خوزستان ادامه داد: ظرفیت پرشدگی فاضلاب در خطوط تنها 65 درصد و در کلکتورها 85 درصد است، یعنی شرکت آب و فاضلاب مجاز نیست بیشتر از 65 درصد که قطر یک لوله است فاضلاب جمع آوری کند.

وی از رودخانه کارون به عنوان زهکش در گذشته یاد کرد و گفت: تا قبل از احداث جاده های ساحلی، رودخانه کارون به عنوان زهکش عمل می کرد و تا قبل از احداث این جاده ها زمان ماند آبهای سطحی اینقدر طولانی نبود و مناسفانه دریچه های ورود آبهای سطحی به این رودخانه را با احداث جاده های ساحلی از شرق و غرب بستیم.

کریمی اظهار داشت: تصفیه خانه های کلانشهر اهواز فقط برای فاضلاب خانگی احداث شده اند و مختص به صنعت، کشاورزی و ... نیستند، در نتیجه تصفیه خانه ها هم مطابق با ظرفیتی که برایشان تعریف شده عمل می کنند و اگر فراتر شود از مدار خارج خواهند شد و یا به قولی نیازمند تعمیرات اساسی می شوند پس با این وجود آبفا مجاب نیست که آبهای سطحی را هم به تصفیه خانه منتقل کند که فاجعه ای دیگر اتفاق بیفتند.

مدیرعامل اسبق شرکت آبفاروستایی خوزستان عنوان کرد: نگاه شهرداری با وجود خشک سالی در سی سال گذشته بین بخشی بوده و توجه ویژه ای نسبت به مقوله دفع آبهای سطحی و محیط زیست نداشته است و این باعث شده که در مسئله آبهای سطحی کلانشهر اهواز کماکان با مشکلاتی روبرو باشد و با هر بارندگی شاهد این مشکلات باشیم و پیش بینی های لازم برای ترسالی در دستور کار قرار نگرفته بود.

لزوم افزايش ٥ برابري ظرفيت شبكه فاصلاب اهواز

معاونت سابق خدمات شهری شهرداری کلانشهر اهواز در ادامه این نشست با بیان این مطلب که قوانین و ضوابط مرتبط با وظایف شهرداری ها اگر چه نیاز به بازنگری دارند ولیکن برای ما معیار و فصل الخطاب هستند ولیکن می بایست قرائت و دریافت صحیح از آن انجام پذیرد گفت: قطعا با بررسی و تفسیر درست قوانین و ضوابط میتوان دریافت که مشکلات دفع آبهای سطحی برعهده چه دستگاهی است، این نشست بر اساس مسائل علمی و اصولی و با اتکاء به قوانین و ضوابط برگزار می شود، می تواند همه موارد را برای شهروندان شفاف سازد و این بسیار خوب است.

علیرضا عالی پور ادامه داد: وظایف گوناگون شهرداری ها که در قانون شهرداری ها از سال 1334 مصوب شده و در راستای مدیریت واحد در خدمات شهری بود  به تدریج و بموجب قوانین بعدی به سایر دستگاهها محول شد.

وی افزود: برای مثال از جمله مسوولیت هایی که برعهده شهرداری ها بود، نظارت و نرخ گذاری بر اصناف و بازار بود، که از شهرداری گرفته و به اداره کل بازرگانی واگذار شد. اداره کل بازرگانی هم اکنون به سازمان صنعت، معدن، تجارت تبدیل شده است. و یا رسیدگی به کودکان بی سرپرست و دوره گردان  که تا پیش از این برعهده شهرداری ها بود و اکنون بعهده سازمان بهزیستی است.

همه هرانچه بود، تحويل آبفا شد

عالی پور با اشاره به اینکه مسوولیت آبرسانی، فاضلاب و حتا برق رسانی هم بعهده شهرداری ها بود، گفت: بر اساس قانون جدید در سال 1369 شرکت های آب و فاضلاب تاسیس شدند و از سال 1370 نیز به اجرا درآمد. و بر اساس ماده 4 قانون تشکیل شرکت های آب و فاضلاب کلیه اموال، تجهیزات، نیروی انسانی، تاسیسات، شبکه های فاضلاب و هرآنچه مسوولیت در زمینه آب و فاضلاب که تا پیش از این قانون برعهد شهرداری ها بود به کلی تحت نظر و مسئولیت شرکت جدیدالتاسیس آب و فاضلاب قرارگرفت.

با استفاده از شبكه مركب هيچ گاه آبگرفتگي تا اين حد وجود نداشت

وی تصریح کرد: شهرداری معتقد است این اتفاق به این شکل نباید می افتاد، چراکه شهرداری بصورت همزمان از شبکه های احداثی برای جمع آوری توامان آبهای سطحی و فاضلاب استفاده می کرد و هیچ گاه در آن زمان چنین شرایط بحرانی در مواقع بارندگی  بوجود نمی آمد، دلیل آن نیز بهره گیری از کانال های بزرگی بود که ظرفیت بالایی داشت و کلیه فاضلاب و آبهای سطحی و باران را همزمان دفع می کرد. این نوع شبکه ها تحت عنوان شبکه فاضلاب مرکب شناخته شده اند.

عالی پور با تقسیم بندی شبکه فاضلاب به 3 دسته مرکب، نیمه مرکب و مجزا بیان کرد: شبکه مرکب یعنی اینکه علاوه بر فاضلاب کلیه آبهای سطحی، اعم از آبهای منازل و اماکن عمومی، وآبهای شبکه معابر و خیابان ها بصورت همزمان از طریق یک شبکه دفع می شوند.

همچنین شبکه نیمه مرکب شبکه ایست که علاوه بر فاضلاب تنها آب باران پشت بام و حیاط اماکن  و ساختمانها وارد شبکه میشود  و آب باران  شبکه معابر بصورت جداگانه دفع می شود. اما شبکه مجزا به این معناست که کل آبهای سطحی بصورت جداگانه از یک شبکه و فاضلاب منازل و ساختمان ها نیز از یک شبکه مجزا دفع می شوند.

معاونت سابق خدمات شهری شهرداری کلانشهر اهواز با اشاره به اینکه نشریه ای تحت عنوان نشریه ۱۱۸ توسط سازمان  مدیریت و برنامه ریزی منتشر شده است که با توجه به آن می بایست طراحی شبکه فاضلاب انجام می پذیرفت، گفت: ملاک و معیار  مدیریت برنامه و بودجه برای تخصیص اعتبارات نیز تطبیق داشتن  مطالعات و طراحی شبکه های فاضلاب و آبهای سطحی با ضوابط نشریه ۱۱۸ است که در غیر اینصورت اعتبار مورد نیاز نیز به دستگاههای اجرایی پرداخت نخواهد شد.

عالی پور ادامه داد: بر اساس بند 3-3-1 این نشریه درخواهیم یافت که موضوع دفع آبهای سطحی در اهواز به چه دلیل به بن بست خورده و تبدیل به بحرانی عمومی شده است.

بهتر بود شبكه فاصلاب در مسووليت شهرداري باقي ميماند

در این بند آمده است: " شبکه شهرهایی که از گذشته دارای سیستم سنتی جمع آوری فاضلاب هستند معمولا از نوع مرکب می باشند، در این قبیل شهرها به علت عدم امکان جداسازی شبکه فاضلاب و آب باران داخل منازل ، طرح شبکه مرکب و نیمه مرکب ممکن است با واقعیت منطقه سازگارتر باشد. لذا مهندس مشاور طراح باید ابتدا  شبکه آب باران و فاضلاب داخل منازل را مورد بررسی دقیق قرار داده و موارد زیر را مشخص نماید :

1-  امکان جداسازی آب باران و فاضلاب بهداشتی

2- امکان حفظ شبکه موجود و اختصاص آن به دفع آبهای سطحی و اجرای شبکه جدید و مجزای  فاضلاب بهداشتی.

در صورت مثبت بودن پاسخ موارد فوق می توان شبکه جدید فاضلاب را بر اساس مبانی شبکه مجزا و ملحوظ کردن میزان پیشنهادی آبهای نفوذی طراحی نمود. در غیر اینصورت و بر اساس نتایج بدست آمده ازبررسی های میدانی و تحلیل آمار بارندگی ، شبکه جدید از نوع نیمه مرکب انتخاب می شود."

مطلب مذکور عین  عبارات نشریه ۱۱۸ میباشد لذا با توجه به این که در اهواز شهرداری برای دفع آبهای سطحی و فاضلاب بصورت سنتی و از شبکه مرکب استفاده می کرده است پاسخ به دو سوال فوق مثبت و شرکت آبفا میبایستی شبکه موجود قدیم را صرفا به آبهای سطحی اختصاص داده و در اختیار شهرداری باقی میگذاشت و نسبت به اجرای شبکه مجزای فاضلاب اقدام مینمود .

عليرغم ضوابط و قوانين  آبفا از احداث شبكه نيمه مركب خودداري كرد

عالی پور یادآور شد: و لااقل در صورتیکه پاسخ به دو سوال مطرح شده فوق را  منفی میدانست، شرکت آبفا می بایست اقدام به احداث شبکه نیمه مرکب مینمود بدین معنا که برای دفع فاضلاب بهداشتی منازل و ساختمان ها در شبکه جدید می بایست بگونه ای طراحی میکرد که میزان آب باران منازل نیز از طریق شبکه فاضلاب تخلیه شود.

وی با بیان این مطلب که در چنین حالتی ظرفیت شبکه فاضلاب اهواز می بایست حدودا  به 5 برابر وضعیت موجود افزایش می یافت، گفت: طبق آمار موجود 23 درصد از اهواز را معابر و 77 درصد شهر را نیز اماکن، ساختمان ها و منازل مسکونی تشکیل می دهد، با اینحال با در نظر گرفتن فضای سبز و فضاهای خالی اگر آمار 77 درصدی را به 50 کاهش دهیم. در واقع 50 درصد از آبهای سطحی وارد شبکه فاضلاب می شوند که قطعا شبکه احداث شده توسط شرکت آبفا امکان این حجم از آب باران ناشی از منازل و اماکن و فاضلاب را جوابگو نخواهد بود. لذا بهتر بود شبکه فاضلابی که از شهرداری به آبفا تحویل شد، برای دفع آبهای سطحی باقی می ماند.

عالی پور یادآور شد: اگر مطالعات تهیه شده توسط مهندس مشاور  شرکت آبفا در افق طرح در سال 1400  مورد بررسی قرار گیرد، نیز درخواهیم یافت که در طراحی انجام شده، ظرفیت شبکه فاصلاب  برای تخلیه آب باران منازل و اماکن پیش بینی نشده است. یعنی بر خلاف ضوابط نشریه ۱۱۸ شبکه فاضلاب اهواز نیمه مرکب هم نیست.

ضرورت نگهداشت و مديريت الكترونيك

معاونت سابق خدمات شهری شهرداری اهواز ادامه داد: نگهداشت مستمر، لایروبی و استفاده از تجهیزات مکانیزه و بهره گیری از جی آی اس برای نظارت بر شبکه از مهمترین اقداماتی است که می بایست در شرایط موجود مورد توجه قرار گیرد. برای جلوگیری از ایجاد مشکل در شبکه فاضلاب باید مدیریت تاسیسات و شبکه نیز بصورت مکانیزه و الکترونیک انجام شود.

بی تفاوتی سازمان مدیریت و برنامه ریزی خوزستان در آبگرفتگی معابر

همچنین در این نشست هم اندیشی عبدالجبار یکتاسواری کارشناس مناطق محروم استان خوزستان با اشاره به مناطق محروم که در هر بارندگی دچار آبگرفتگی می شوند،اظهار کرد: مناطق محروم غرب اهوازهمچون عین دو، سیاحی، سلیم اباد، مندلی، سادات، گلدشت، ملاشیه، علوی، کیان و خشایار ازجمله مناطقی هستند که درهربارندگی دچار آبگرفتگی شدیدی می شوند وزندگی مردم بعدازهربارندگی فلج می شود و بعضی ازخانواده ها مایملک خود را هم از دست می دهند.

وی با ارائه پیشنهادی در راستای دفع آبهای سطحی پس از باران، افزود: یکی ازراههای پیشنهادی، هدایت آبهای سطحی در هنگام بارندگی مناطق مذکور به سمت کانال سلمان (حدفاصل شهرستان  اهواز وشهرستان حمیدیه )است و مادامی که خروجی تمام آبهای سطحی اهواز به سمت رودخانه کارون باشد باید منتظر آبگرفتگی همیشگی برخی مناطق باشیم.

یکتاسواری به ورود دستگاه قضایی در خصوص مسئله آبگرفتگی در اهواز اشاره کرد و گفت: در آبگرفتگی های اخیر شاهد ورود دادستان اهواز به این موضوع بحرانی بودیم که بازتاب مثبتی در افکارعمومی داشت، چرا که اگر دستگاه قضا به این اختلاف میان آبفا و شهرداری برای تعیین تکلیف متولی دفع آبهای سطحی ورود نمیکرد، کشمکشهای این دوسازمان کماکان ادامه داشت.

وی بیان کرد: سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان خوزستان ازسازمانهای مهم و موثر است، اما در بحران آبگرفتگی اخیر کلانشهر اهواز هیچگونه اعلام نظری ازسوی این سازمان مهم شنیده نشد وعدم ورود این سازمان کارشناسی مهم  به بحرانهای استان ضعف تلقی می شود.

مشکلات و نبود امکانات و مهاجرت ها

در ادامه مدیر مسوول روزنامه راوی ملت با بیان اینکه، حوزه بهداشت و سلامت در شهروندان از اهمیت بالایی برخوردار شده است، گفت: موضوع پس زدگی فاضلاب به یکی از مهمترین دغدغه های شهروندان اهوازی تبدیل شده است.

امید حلالی ادامه داد: موضوع آبگرفتگی ها و فاضلاب در آن حد از ارزش قرار گرفته است که بسیاری از مطالبات کیفی تر شهروندی مغفول مانده اند.

وی با اشاره به اینکه مشکلات شهری و اجتماعی نتایج خوبی در برنخواهد داشت، گفت: مشکلات استان خوزستان بسیار زیاد است، مسایل و دغدغه های شهروندان در حوزه های مختلف رو به فزونی است، از اشتغال، گرد و خاک و عدم وجود امکانات تا نبود شرایط مطلوب شهری شهروندان را دچار مشکلات عمده کرده است و در نتیجه مهاجرت نخبگان، مهندسین، کارشناسان و ... را بوجود می آورد.

مدیرمسوول روزنامه راوی ملت ادامه داد: طی سال هایی گذشته است، هیچ چشم انداز روشنی مقابل مردم قرار داده نشده است، هیچ گاه بصورت مشخص اعلام نشده که مشکل چیست؟ و چگونه و چه زمانی حل خواهد شد؟ این مساله باعث شده تا مردم نتوانند بصورت تفکیک و مشخص انتظار خود را بیان کنند و صرفا موضوع بگرفتگی و پس زدگی فاضلاب را مطرح می کنند.

حلالی یادآور شد: نگرانی در بالاترین سطح در مردم بوجود آمده است، با وجود بیماری هایی مانند کرونا، مردم از آلودگی هایی که بر سطح زمین آمده است، هراس دارند و این نکته ای که فضای مجازی و رسانه ها را بهنگام بارندگی ها برآفته می کند و البته دغدغه و مطالبه به حقی است.

وی خاطرنشان ساخت: این یک واقعیت است که مردم به اختلافات و وظایف شهرداری و آبفا توجهی ندارند و از هر دو دستگاه می خواهند در نهایت این مشکل را برطرف کنند و راهکار اصلی هم دقیقا همین همکاری و یکدلی میان دستگاهی است.

موزه فاضلاب در پاریس و آموزش شهروندان

در ادامه این نشست یک کارشناس و منتقد مسایل اجتماعی با اشاره به اینکه موضوع فاضلاب در سطح جهان یک علم محسوب شده و بسیار حائز اهمیت است، گفت: موضوع شبکه فاضلاب تا آن اندازه اهمیت دارد که در پاریس موزه ای تحت عنوان فاضلاب راه اندازی شده و جزییات آن به نمایش درآمده است و در کنار آموزش های لازم به شهروندان داده می شود.

عبدالحسین آلبوشوکه ادامه داد: از جمله مشکلاتی که در اهواز وجود دارد، عدم وجود طراحی علمی در شبکه فاضلاب است، بدین معنا که اقدامات بر اساس بحران و بر مبنای فوریت و در قالب ترمیم و بازسازی انجام می شود و این معنای مسکن را برای شهر و شهروندان دارد.

وی خاطرنشان ساخت: اگرچه در حال حاضر چاره ای جز اقدامات فوریتی و ترمیم وجود ندارد، اما می توان در زمان مناسب و هنگامیکه شرایط عادی است، عملیات تغییر سیستم فاضلاب بصورت علمی و اصولی و بر اساس برنامه های فنی و مهندسی را به اجرا درآورد.

آلبوشوکه اظهار کرد: در حال حاضر موضوع دفع آبهای سطحی و به تبع آن پس زدگی فاضلاب منازل و خیابان هاف ضمن اینکه منجر به گشترس آلودگی و بوی متعفن در سطح شهر می شود، اما راهی جز اجرای طراحی علمی و اصولی ندارد و می بایست در زمانیکه آرامش برقرار است و مشکلی وجود ندارد، به اجرای آن پرداخت.

زمانی امکان حل معضل فاضلاب شهری حل می‌شود که در دو پروژه همزمان جهت دفع آب های سطحی و فاضلاب خانگی تعریف گردد تا بتوان شهر را از سیلاب نجات داد و آب سطحی که از نعمات الهی است را با فاضلاب شهری آلوده نکنیم و از آب سطحی به عنوان آب سالم استفاده نماییم.

شبکه فاضلاب خانگی اهواز تقریبا ۲۴۰۰ کیلومتر است که با دبی پنج مترمکعب در ثانیه امکان دفع اب دارد در حالی که به دلیل فروش تراکم و افزایش جمعیت شهر ممکن است در آینده این شبکه توان دفع فاضلاب یومیه را ندارد حال جهت  دفع اب های سطحی ناشی از بارندگی ممکن است نیاز به دبی ۵۰ مترمکعب در ثانیه نیاز پیدا می‌کنم که امکان دفع میسر نخواهد بود و پس زدن فاضلاب را به دنبال خواهد داشت

لوله های فعلی بتنی بکار رفع پوشش مقام به گازهای اسیدی ناشی از سیال فاضلاب ندارد و سبب ریزش در لوله ها و انسداد میسر می‌شود و فعلا آنها در حال ترمیم شبکه هستند نه رفع مشکل اساسی شبکه.

نیاز خوزستان نوآوری، دگرگونی سیستم و مدیریت مقتدر

در ادامه این نشست یک استاد دانشگاه اظهار کرد: خوزستان در همه حوزه ها نیاز به نوگرایی و دگرگونی دارد، مسیر توسعه و پیشرفت و حل مشکلات از نوگرایی، نوآوری و مدیریت نوین می گذرد.

عبدالرحمن نیک سرشت ادامه داد: میزان عقب ماندگی ها در خوزستان بسیار فراوان است، همه چیز در نبود اعتبارات نیست، خوزستان نیاز به جریان نوگرایی دارد، خوزستان امروز باید مدیریتی را دارا باشد که از جریان نوگرایی نیز حمایت کند.

این کارشناسی مسایل سیاسی و اجتماعی بیان کرد: عدم ثبات مدیریت در خوزستان دیگر ضربه ای است که بر پیکره بسیاری از سازمان ها و نهادها وارد آورده است، تغییرات و افکار کهنه و روابط خوزستان را از پای درآورده و این معضل یکجا باید متوقف ود. راه حل آن نیز همصدایی و یکدلی است.

نیک سرشت ادامه داد: تغییرات و نوآوری قطعا با مقاومت ها و کارشکنی ها روبروست، طبیعی است، چراکه در این میان منافع عده ای به خطر افتاده است، با اینحال صدای واحد و کار جمعی و مدیریت مقتدر می تواند تا حد زیادی آن را از بین ببرد.

وی تصریح کرد: بسیاری از مدیریت ها وجود دارند، که اقدام به نوآوری کرده اندف سیستم را رو به تغییر و دگرگونی برده اند، اما فرهنگ بدنه عهمان است و بحران دقیقا از اینجا بوجود می آید، چراکه بدنه و افکار قدیمی همراه و همقدم با مدیریت جدید نمی شوند.

نیک سرشت خاطرنشان ساخت: در بحث دفع ابهای سطحی نیز همین است، همصدایی لازم است، یکدلی و کار جمعی می خواهد. انگشت اتهام و مقصر اعلام کردن ها باید تمام شوند، ظرفیت شهروندان تکمیل است، آنها به سطحی از آگاهی رسیده اند که موج سواری ها و فضای مجازی را می شناسند، به همین سبب برای آرامش مردم، برای از بین بردن این دغدغه مردم، با یکدلی و همصدایی نسبت به حل اصولی و همیشگی آبگرفتگی ها و پس زدگی فاضلاب اقدام شود.

در پایان این نشست مهندس عبدالجبار یکتاسواری کارشناس مناطق محروم استان خوزستان نیزبیان داشت: مناطق محروم غرب اهواز همچون عین دو، سیاحی، سلیم اباد، مندلی ،سادات،مندلی، گلدشت ،ملاشیه، علوی، کیان،خشایار ازجمله مناطقی هستندکه درهربارندگی دچارابگرفتگی شدیدی میشوندوزندگی مردم بعدازهربارندگی فلج میگردد وبعضی ازخانواده ها مایملک خودراازدست میدهند ونیازشدید به احداث شبکه دفع ابهای سطحی میباشد.

یکتا سواری ادامه داد : یکی ازراههای پیشنهادی  دفع ابهای سطحی این مناطق هدایت ابهای سطحی  به سمت کانال سلمان ( حدفاصل شهرستان  اهواز وشهرستان حمیدیه )میباشد ومادامی که خروجی تمام ابهای سطحی اهوازبه سمت رودخانه کارون باشدبایدمنتظرابگرفتگی همیشگی برخی مناطق باشیم.

کارشناس مناطق محروم استان خوزستان اضافه کرد: در ابگرفتگی های اخیر اهواز ورود دادستان اهوازبه این موضوع بحرانی بازتاب مثبتی درافکارعمومی داشت واگر دستگاه قضا به این اختلاف ابفا وشهرداری برای تعیین تکلیف متولی دفع  ابهای سطحی ورود نمیکرد این کشمکشهای این دوسازمان ادامه پیدا میکرد.

یکتا سواری در پایان گفت: سازمان مدیریت وبرنامه ریزی استان از سازمانهای مهم وموثراستان میباشد امادربحران ابگرفتگی اخیراهوازهیچگونه اعلام نظری ازسوی این سازمان مهم شنیده نشدوعدم ورود این سازمان کارشناسی مهم  به بحرانهای استان ضعف تلقی میشود.

حسین زیدوندی فعال اجتماعی در این نشست اظهار داشت: در رابطه با مسئله دفع آب های سطحی و پمپاژ فاضلاب در کلان شهر اهواز ذکر چند نکته ضروریست:

اولا شهر اهواز از لحاظ شرایط جغرافیائی شهری مسطح می باشد و شیب لازم جهت جاری شدن آب های سطحی را ندارد ،لوله های فاضلاب شهری خروجی منازل فقط به اندازه دبی خروجی فاضلاب طراحی و استفاده از لوله هائی با سطح مقطع زیاد مشکلی را حل که نمی نماید بلکه در زمان دبی کم بعلت سرعت کم سیال  باعث انباشت رسوب و انسداد میشود.

پراکندگی بی قاعده شهر اهواز و عدم وجود موانع جغرافیایی برای توقف پراکندگی شهری باعث رشد بی رویه مساحت شهر و خدمات زیر بنائی و شهری گردیده است که این درصورتیکه می باشد که در اصول شهرسازی شهر می بایست رشد عمودی داشته باشد.

ثانیا جهت دفع آب های سطحی در زمان بارندگی نیازمند مسیری مجزا بصورت کانال دفع آب های سطحی و ایستگاه پمپاژ به رودخانه می باشد و متولی این بخش طبق قانون شهرداری می باشد، در مناطقی همچون نیوساید و شهرک نفت با توجه به مجزا بودن مسیر فاضلاب و آب باران و ایجاد کانال های دفع آب های سطحی در زمان سیلاب و بارندگی مشکل آبگرفتگی ندارند.

جهت مجزا کردن مسیر آب باران و فاضلاب منازل باید سازندگان منازل مسکونی جدید الاحداث و مناطق مسکونی نوساز مکلف به جداسازی مسیر آب باران و فاضلاب تا بیرون منزل باشند تا در صورت طراحی کانال دفع آب های سطحی امکان تفکیک وجود داشته باشد با توجه به وسعت و مشکلات شهر اهواز برای سال ۱۴۰۰ بخشی از شهر اهواز در حد ده الی بیست درصد کل شهر تعیین و برنامه ریزی ایجاد ساختار و تاسیسات اجرایی شود و مشکل نقاط بحرانی با احداث کانال و ایستگاه پمپاژ مرتفع گردد.

تفکیک وظائف بین سازمانهای متولی به طور مشخص بر اساس قانون از طرف نهاد های ذیربط ابلاغ و سازمان مربوط موظف به انجام کار گردد.

گزارش: آناهیتا گله دار