چه کسی پفیوز است؟

کد خبر: ۱۰۶۱۰۱

تاریخ: ۰۷ تير ۱۴۰۰ - ۱۵:۵۳

شوشان - مهدی مکارمی:

بعید می دانم سخنگوی توئیت بازی که منتقدین را پفیوز خواند، فهمی از علی شریعتی و آثارش داشته باشد و اصلا بداند و فهمیده باشد که شریعتی چرا  و در چه کانتکسی گفت فلاسفه پفیوزان تاریخند.

جناب سخنگو اگر می دانست و می فهمید شاید هرگز چنین جمله ای را نقل نمی کرد چرا که این چنین عبارتی اگر قرار باشد بر کسی صدق کند نه بر منتقدینی که بدنبال تغییر وضع موجودند و بی تدبیری و بی عاری نسبت به سلامت و جان مردم را در این وانفسای کرونایی فریاد می زنند، بلکه اتفاقا بر کسانی می تواند سزاوار باشد که توجیه گرِ خوش خدمت این بی تدبیری و بی عاری هایند که هم در عقب افتادن از واکسینه کردن مردم نمود یافته و هم در صف های طویل سالمندانی که بی آنکه واکسن بزنند به خانه هایشان بر می گشتند.

آقای سخنگو یک جمله ای از دکتر شریعتی شنیده است که" فلاسفه، پفیوزان تاریخند" بی آنکه بداند در کدام مباحث و چرا آن را بیان کرده و شان نزول چنین عبارتی در میانه سخنانش چه بوده است.

شریعتی در سیمای محمد، آنجا که از سه تیپ نبی(پیامبر)، فیلسوف(حکیم) و قیصر(پادشاه) سخن می گوید، در بیان اختلاف این تیپ های فکری بویژه نبی با فیلسوف، این جمله را بکار می برد. ماجرا هم از آن قرار بوده است که میان دکتر شریعتی با دانشجویی مباحثه‌ای درگرفته و آن دانشجو اصرار دارد ایدئولوژی حتما از یک فلسفه‌ای ناشی می‌شود و فلاسفه نقش اصلی را در تاریخ داشتند. شریعتی در پاسخ می‌گوید اتفاقا مردم هستند و نه نخبگان که تاریخ را می‌سازند. همچنین پیامبران و مصلحان اجتماعی هستند که در عمل تغییراتی ایجاد می‌کنند و برخی از چهره‌های فلسفی در کنار قدرت و توجیه‌گر آن بودند.(فرارو، کد خبر ۴۹۳۶۹۲)

بعبارتی شاید بتوان گفت این، نشانه ی نقدی از شریعتی به فلسفه، از منظر پراکسیس اجتماعی است، و روی سخن او نه با همه اهل فلسفه، بلکه با آنهایی است که همواره توجیه گرِ بی عملِ در کنار قدرت بودند.

شریعتی در سرتاسر تاریخ به دنبال روزنه های امید برای تغییر بود، همچنانکه این روزنه های امید را هم در شرق و هم در غرب جستجو می کرد.  برای او ابوذر و زینب و علی و حسین و عمار از همین روی است که مهم اند و او بدانها می پردازد.

شریعتی نه از فلسفه دور است و نه با آن بیگانه و دشمن است، چه بسیار ارجاعات فلسفی در آثار و سخنرانی های او می توان یافت. شاهدی بهتر از اینکه فرزندش را به خواندن فلسفه تشویق کرد شاید دم دست تر نتوان یافت.

اما مراد شریعتی از پفیوزان تاریخ، نه فلاسفه ای که در کار تفکر بنیادین و شکاکانه در کار جهان اند، که آنها روزنه ها و افق های دور و نزدیکی را برای تغییر می گشایند، بلکه مراد او انسان های بی خاصیتی بود که در درازای تاریخ در کنار قدرت و زر و زور و تزویر، به توجیه هر وضعیت نابسامانی می پرداختند و شاید یقه ی منتقدان را می گرفتند و می دریدند. مراد شریعتی، فلاسفه ای نبود که اهل پرسش و نقد و اعتراض بودند.

مراد شریعتی از پفیوزان تاریخ، مردم و منتقدان و مصلحان اجتماعی که افق هایی برای تغییر و بهبود وضع موجود می گشودند، نبود. مراد شریعتی از پفیوزان تاریخ، اتفاقا آنهایی بود که کنشی از آنان سر نمی زند بجز توجیه گری هر خبط و خطا و ایده و کنشی توسط اصحاب قدرت.

سخنگوی محترم که بجای پاسخگویی شفاف به افکار عمومی در دوران تصدی سخنگویی های مختلفی که برعهده داشته، همواره طلبکارانه با مردم سخن می گفت و اگر در هر جای دنیا بود باید هم او و هم رئیس اش برکنار و یا مستعفی می شدند، اینک با همدردی و تفقد وزیر بانمک کابینه روبرو شده است اما او حالا می تواند در آرای شریعتی اندکی تامل کند و با کمی حوصله پاسخ بدهد که میان او و منتقدان وضع کرونایی در کشور، چه کسی پفیوز است.