ما دغدغه ایران بزرگ را داریم انتقال بین حوضه ای آب را متوقف کنید

کد خبر: ۱۰۷۵۵۰

تاریخ: ۰۶ آذر ۱۴۰۰ - ۱۵:۲۱

سال 1400 را باید از حیث بروز و ظهور بحران های آبی در کشور، سالی استثنایی و بسیار مهم و هشدار دهنده قلمداد کرد.

اعتراضات ذینفعان به کمبود آب در تیر ماه گذشته در استان خوزستان و مشابه آن در اصفهان در آخر آبان، همه بیانگر کارنامه ضعیف و غیر قابل قبول تصمیم سازان بر مدیریت کلان آب در کشور است.

همه مسئولین و متخصصین آب و کشاورزی در کشور بخوبی می دانند که ایران عزیز علی رغم داشتن زمین های قابل کشت آبی زیاد (حدود 18 میلیون هکتار) متاسفانه به جهت محدودیت منابع آب شیرین قابل استحصال سالیانه، قادر به بهره برداری از همه آنها نیست و در بهترین وضعیت و بهترین راندمان نمی توان بیش از نصف زمین های قابل کشت آبی را زیر کشت برد.

وضعیت مقدار متوسط سالیانه آب شیرین قابل استحصال کشور که در گذشته 135 میلیارد مترمکعب بوده در سالیان اخیر به جهت خشکسالی ها، مدیریت ضعیف منابع آب و آثار نسبی و احتمالی تغییرات اقلیمی، به کمتر از 100 میلیارد مترمکعب کاهش یافته است که عمده این آب در بخش کشاورزی مورد استفاده قرار می گیرد.

تاثیر برداشت های بی رویه آب از رودخانه ها و سرشاخه های آن ها، ایست و تبخیر آب در مخازن سدهای متعدد در بالا دست و پایین دست رودخانه ها، انتقال بین حوضه ای آب از سرشاخه ها و دست اندازی وسیع به منابع آب های زیر زمینی از مهمترین عوامل مشکلات رودخانه ها می باشند که بحران های زیادی را تولید و ایجاد خواهد نمود.

بنابراین وظیفه دولت اقداماتی است که تلفات و خسارات ناشی از وقوع این بحران های طبیعی و غیر طبیعی ساخته دست انسان را به حداقل برساند.

این در حالی است که شرایط فعلی مبین آن است که برنامه ریزی های بلند مدت مدیریت منابع آب کشور در جهت صحیح پایه ریزی نشده است.

از جمله می توان به هدایت نیروهای آماده به اشتغال کشور به سمت بخش کشاورزی و استقرار صنایع بزرگ پُر آب بر نظیر فولاد در مناطق کم آب کشور و نیز اجرای سیاستهای خودکفایی محصولات کشاورزی با اتکا به منابع آب محدود و از همه مهمتر کوتاه آمدن مسئولین آب کشور در مقابل زیاده خواهی برخی تصمیم سازان کشور را ذکر نمود.

همه این سیاست ها سبب شده است که دشت های کشور از منابع آب زیر زمینی تهی و متاسفانه بیلان منفی آبهای زیرزمینی اکنون به بیش از 110 میلیارد مترمکعب برسد.

این در حالی است که منابع آبهای سطحی بسیار بیش از حد و بدون در نظر گرفتن ضوابط علمی، بین بخش های مختلف مصرف توزیع گردیده است.

جمیع این نابسامانی ها سبب شده است که دشت های مهم و حاصلخیز کشور با افت شدید منابع آب زیرزمینی و در نتیجه دچار پدیده مخرب فرونشست زمین شوند، تالابهای کشور به خشکی بگروند، کیفیت آب در پایین دست رودخانه ها بشدت پایین بیاید، نفوذ آب شور دریا به داخل رودخانه ها بیشتر شود و رویهم رفته محیط زیست بسترهای آبی به مخاطره بیفتد.

نتیحۀ دادن حقآبه های قانونی خارج از ضابطه و حقآبه های غیر رسمی و گسترش کشاورزی آن هم از نوع پُر آب بر و توسعه صنایع آب بر در مناطق کم آب، سبب شدت یافتن تنش آبی در همه قسمتهای کشور شده است.

با این پیش درآمد باید اذعان نمود که مدیریت کلان منابع آب در کشور در سه دهه گذشته به هیچ وجه قابل دفاع نیست و از این پس باید به سمت و سویی صحیح هدایت شود به گونه ای که تحمیل برداشت از آب های سطحی و زیر زمینی کشور در آینده نزدیک کاهش جدی یابد و حقآبه های زیست محیطی آبراهه ها و تالابها مورد توجه جدی قرار گیرد.

نکته بعدی در این خصوص انتقال های بین حوضه ای آب است که متاسفانه از طرف مدیریت آب کشور به عنوان راهکاری برای حل مشکل برخی مناطق پیگیری می گردد.

گرچه اساساً در جهان انتقال بین حوضه ای در شرایطی بسیار محدود و با معیارهای بسیار سخت گیرانه پذیرفتنی است امّا بررسی شرایط و معیارهای انتقال بین حوضه ای آب در مورد حوضه های مختلف کشورمان بیانگر غیر علمی و غیر کارشناسانه این مهم است بطوریکه آثار مخرب آن در موضوع تولید ریزگردها و بحران های اجتماعی کاملا مشهود و آثار امنیتی آن بسیار قابل تامل است.

بنابراین، راه حل مسائل و مشکلات هر حوضه آبریز در کشور را باید در درون خود آن حوضه جستجو و از دست اندازی به منابع آبی حوضه های دیگر به شدت اجتناب کرد.

دست اندازی به آب های حوضه های دیگر جز جابجایی محل مصرف و هدر دادن سرمایه های ملی و ایجاد مشکلات اجتماعی بین مناطق مبدا و مقصد آب، ثمره دیگری نخواهد داشت و بر این اساس خواستار متوقف کردن کامل انتقال بین حوضه ای آب می باشیم.

شرایط حوضه های مختلف کشورمان نشان می دهد که با مدیریت تقاضا شامل حجمی کردن تحویل آب، تنظیم و محدودیت سطح زیر کشت، جلوگیری از هدر رفت آب در بخش های مختلف، استفاده از آبهای بازیافتی حاصل از پسابها، کنترل توسعه بی رویه فعالیت های کشاورزی متناسب با هر حوضه و نیز روی آوری به کشاورزی فناورانه در رابطه با مصرف آب و تعیین الگوی کشت مناسب هر حوضه، می توان مشکلات بروز یافته در مناطق مختلف را رفته رفته حل نمود.

بنابراین مشکلات زاینده رود که اکنون به مطالبه جدی مردم شریف اصفهان بدل شده است باید با تکیه بر منابع حوضه زاینده رود و روش های پیش گفته حل و فصل گردد و هر گونه دست اندازی به منابع آبی حوضه های کارون و دز تضییع حقوق حوضه مبدا بوده و از نظر منافع ملی نیز قابل دفاع نیست، ضمن اینکه از نظر علمی و کارشناسی نیز غیر قابل قبول میباشد.

لیست اسامی اساتید نگارنده و امضاء کننده نامه

نام دانشگاه محل خدمت

تخصص

مرتبه

نام و نام خانوادگی

ردیف

دانشگاه شهید چمران اهواز

هیدرولیک

استاد

محمود شفاعی بجستان

1

دانشگاه شهید چمران اهواز

هیدرولوژی

استاد

علی محمد آخوندعلی

2

دانشگاه شهید چمران اهواز

هیدرولیک

استاد

محمود کاشفی پور

3

دانشگاه تهران

مهندسی آب

استاد

مهدی یاسی

4

دانشگاه شهید چمران اهواز

آبیاری زهکشی

استاد

سعید برومندنسب

5

دانشگاه شهید چمران اهواز

مهندسی رودخانه

استاد

مهدی قمشی

6

دانشگاه شهید چمران اهواز

آبیاری زهکشی

دانشیار

عبدالرحیم هوشمند

7

دانشگاه علوم کشاورزی خوزستان

آبیاری و زهکشی

استادیار

امیر ناصرین

8

دانشگاه علوم کشاورزی خوزستان

آبیاری و زهکشی

استادیار

سعید جلیلی

9

دانشگاه آزاد اهواز

آبیاری و زهکشی

استادیار

مهدی اسدی لور

10

دانشگاه آزاد اهواز

سازه های آبی

دانشیار

محمد حیدرنژاد

11

دانشگاه شهید چمران اهواز

سازه های آبی

دانشیار

جواد احدیان

12

دانشگاه شهید چمران اهواز

سازه های آبی

استادیار

سید محسن سجادی

13

دانشگاه شهید چمران اهواز

سازه های آبی

استادیار

محمد بهرامی

14

دانشگاه شهید چمران اهواز

سازه های آبی

استادیار

محمدرضا زایری

15

دانشگاه شهید چمران اهواز

سازه های آبی

استادیار

مهدی دریائی

16

دانشگاه شهید چمران اهواز

سازه های آبی

استادیار

مهدی زینی وند

17

دانشگاه علوم کشاورزی خوزستان

سازه های آبی

استادیار

احمد جعفری

18

دانشگاه علوم کشاورزی خوزستان

سازه های آبی

دانشیار

جواد ظهیری

19

دانشگاه شهید چمران اهواز

عمران آب

استاد

آرش ادیب

20

دانشگاه شهید چمران اهواز

عمران آب

استاد

حمیدرضا غفوری

21

دانشگاه شهید چمران اهواز

عمران آب

استاد

علی حقیقی

22

دانشگاه شهید چمران اهواز

عمران آب

استادیار

محمد عزیزی‌پور

23

دانشگاه علوم دریایی خرمشهر

عمران آب

استادیار

نیما کرمزاده

24

دانشگاه علوم دریایی خرمشهر

مهندسی رودخانه

استادیار

مرتضی بختیاری

25

دانشگاه شهید چمران اهواز

عمران محیط زیست

استادیار

حسین ساسانی

26

دانشگاه آزاد اهواز

منابع آب

استادیار

حسین فتحیان

27

دانشگاه شهید چمران اهواز

منابع آب

استادیار

محمدرضا شریفی

28

دانشگاه شهید چمران اهواز

مهندسی آب

استاد

محمد محمودیان شوشتری

29

دانشگاه شهید چمران اهواز

مهندسی آب

دانشیار

منا گلابی

30

دانشگاه شهید چمران اهواز

آبهای زیر زمینی

استاد

حیدرعلی کشکولی

31

نام دانشگاه محل خدمت

تخصص

مرتبه

نام و نام خانوادگی

ردیف

دانشگاه شهید چمران اهواز

مهندسی و مدیریت منابع آب

استایار

سیدمحمد اشرفی

32

دانشگاه علوم کشاورزی خوزستان

مهندسی و مدیریت منابع آب

استایار

عادل مرادی سبزکوهی

33

دانشگاه شهید چمران اهواز

هواشناسی

استایار

محمدامین مداح

34

دانشگاه آزاد اهواز

مهندسی آب

استادیار

امین بردبار

35

دانشگاه آزاد اهواز

مهندسی آب

استادیار

داود خدادادی دهکردی

36

دانشگاه آزاد اهواز

مهندسی آب

دانشیار

علیرضا مسجدی

37

دانشگاه آزاد اهواز

مهندسی آب

استادیار

نرگس ظهرابی

38

دانشگاه شهرکرد

مهندسی آب

دانشیار

دکتر رسول میرعباسی

39

دانشگاه شهرکرد

مهندسی آب

استادیار

دکتر محمدعلی نصر

40

دانشگاه شهرکرد

مهندسی آب

استادیار

دکتر مهدی رادفر

41

رئیس هیئت مدیره انجمن هیدرولوژی ایران

مهندسی آب

استاد

روح الله فتاحی نافچی

42

دانشگاه شهرکرد

آبهای زیر زمینی

استادیار

علی رئیسی

43

دانشگاه شهید چمران اهواز

محیط زیست

استادیار

پروانه تیشه‌زن

44

دانشگاه شهید چمران اهواز

محیط زیست

استادیار

لاله دیوبند

45

دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور

بهداشت محیط

استاد

نعمت اله جعفرزاده

46

دانشگاه ایلام

سازه های آبی

استادیار

علیرضا حسینی

47

دانشگاه شهر کرد

مهندسی آب

استادیار

مهدی اسدی

48

دانشگاه شهرکرد

سازه های آبی

استادیار

الهام قنبری عدیوی

49

دانشگاه آزاد شوشتر

سازه های آبی

استادیار

هوشنگ حسونی زاده

50

دانشگاه شهید چمران اهواز

آبیاری و زهکشی

استاد

عبد علی ناصری

51

لیست اسامی اساتید حمایت کننده

نام و نام خانوادگی

ردیف

نام و نام خانوادگی

ردیف

دکتر عسکر آتش‌افروز

32

دکتر محمدعلی سیاوشی

1

دکتر سید اسماعیل هاشمی

33

دکتر منوچهر تشکری

2

دکتر عبدالزهرا نعامی

34

دکتر حسن فرازمند

3

دکتر امیدعلی کرم‌زاده شهنی

35

دکتر سید عزیز آرمن

4

دکتر حبیب صادقی

36

دکتر سیدجواد آقاجری

5

دکتر فریبرز آذرپناه

37

دکتر یعقوب اندایش

6

دکتر زهره گونی بند شوشتری

38

دکتر اسفندیار فاتح

7

دکتر صدیقه وحدت

39

دکتر محمدحسین گنجی

8

دکتر علیرضا جلیلی فر

40

دکتر محمود آبدانان مهدی زاده

9

دکتر کریم لویمی‌مطلق

41

دکتر قاسم بستانی

10

دکتر حسن دادخواه

42

دکتر رحیم چینی پرداز

11

دکتر معصومه فرزانه

43

دکتر عباس امام

12

دکتر سید عطاالله سیادت

44

دکتر عبدالله پارسا

13

دکتر عادل ساکی

45

دکتر سعید امانپور

14

دکتر اشرف جزایری

46

دکتر سیاوش مکتبی

15

دکتر فاطمه فخارزاده

47

دکتر محمد رضا دایر

16

دکتر بهناز بابایی مراد

48

دکتر صالح اسماعیل زاده

17

دکتر بابک مختاری

49

دکتر شهرام جلیلیان

18

دکتر بهروز زرگر

50

دکتر غلامحسین رحیمی دوست

19

دکتر عبدالحمید معرف زاده

51

دکتر مرتضی نعمتی

20

دکتر مهرانگيز چهرازی

52

دکتر زهرا سلطانی

21

دکتر حسین الهام پور

53

دکتر مسعود صفایی پور

22

دکتر سید منصور مرعشی

54

دکتر نورمحمد نوروزی

23

دکتر یداله مهرعلی زاده

55

دکتر احمد لندی

24

دکتر آسیه مهدی پور

56

دکتر رضا رنجبر

25

دکتر مجتبی لبیب‌زاده

57

دکتر سعد گورانی نژاد

26

دکتر عبدالمهدی معرف زاده

58

دکتر عبدالرحیم پیغان

27

دکتر مسعود صفایی مقدم

59

دکتر علی فضل آرا

28

دکتر مهناز کسمتی

60

دکتر محمد حسین راضی جلالی

29

دکتر موسی مسگرباشی

61

دکتر نورالله معلمی

30

دکتر عنایت الله علوی

62

دکتر مجتبی جهانی‌فر

31

نام و نام خانوادگی

ردیف

نام و نام خانوادگی

ردیف

دکتر افشین کرمی

95

دکتر محمد جوادرشتی

63

دکتر اکرم محجوبی

96

دکتر محمود فرخیان

64

دکتر امیر محمد احدی

97

دکتر عبدالحسین فرج پهلو

65

دکتر امین یاقوتیان

98

دکتر فریده صدیقی دهکردی

66

دکتر ایران داودی

99

دکتر محسن سلیمانی

67

دکتر ایرج کاظمی نژاد

100

دکتر منصور کلاه کج

68

دکتر پروانه ولوی

101

دکتر محمد رضا سوداگر

69

دکتر حسین آرمن

102

دکتر سید رضا فاطمی طباطبایی

70

دکتر حمید حبیبی

103

دکتر نغمه موری بختیاری

71

دکتر حمیدی نجات

104

دکتر محمد شفیعی

72

دکتر خلیل رنجبر

105

دکتر کاظم نگارش

73

دکتر داود پور مظفری

106

دکتر حسنعلی سینایی

74

دکتر دهملایی

107

دکتر حمید فرهادی‌راد

75

دکتر رضا آویزه

108

دکتر ادریس محمودی

76

دکتر روح الله مجتهد زاده

109

دکتر علی مهرابی

77

دکتر رویا ازادی

110

دکتر خدیجه شیرالی‌نیا

78

دکتر زهره حاجیان فروشانی

111

دکتر ذبیح اله عباسپور

79

دکتر سعادت رستگار زاده

112

دکتر عباس امان الهی

80

دکتر سعید حجتی

113

دکتر منصور سودانی

81

دکتر سکینه شاهی

114

دکتر ناصر سرافراز

82

دکتر سید ساجدین موسوی

115

دکتر علی حسینی

83

سید محسن آل سید غفور

116

دکتر محسن صنیعی

84

دکتر شعبان شیرالی

117

دکتر یوسف تمثیلیان

85

دکتر شهره زیودار

118

دکتر میلاد محمره نژاد ربیعه

86

دکتر شهناز خادمی زاده

119

دکتر سیدرضا علوی زارع

87

دکتر صدیقه عظیمی

120

دکتر مرتضی بهبهانی نژاد

88

دکتر علی امیری

121

دکتر خلیل قیصری

89

دکتر علیرضا کیاست

122

دکتر الهام رضاتوفیقی

90

دکتر علیمحمد فروغمند

123

دکتر احمدعلی معاضدی

91

دکتر حسین الهام پور

124

دکتر احسان شاکر زاده

92

دکتر فاطمه پودات

125

دکتر اسماعیل حجاری

93

دکتر فرشید نادری

126

دکتر اسماعیل حسینی

94

نام و نام خانوادگی

ردیف

نام و نام خانوادگی

ردیف

دکتر خليل عالمي سعيد

159

دکتر قدرت قاسمی

127

دکتر رسول معمار

160

دکتر کریم انصاری اصل

128

دکتر سعيد محمدزاده

161

دکتر مازیار چنگیزیان

129

دکتر سيروس جعفري

162

دکتر مجید گودرزی

130

دکتر علي مشتطي

163

دکتر محسن قریشی

131

دکتر مجيد رهنما

164

دکتر محمد ابراهیم مظهری

132

دکتر محسن ساري

165

دکتر محمد آیتی مهر

133

دکتر محمد فرخاري

166

دکتر محمد رضا علم

134

دکتر محمد معظمي

167

دکتر محمد کوتی

135

دکتر محمد نوشاد

168

دکتر محمدرضا حمیدی

136

دکتر محمدامين آسودار

169

دکتر محمود جورابیان

137

دکتر محمدرضا انصاري

170

دکتر مریم داوودیان

138

دکتر محمدرضا صالحي سلمي

171

دکتر مریم قادری قهفرخی

139

دکتر محمدرضا مرادي تلاوت

172

دکتر مسعود خداپناه

140

دکتر محمود قاسمي نژاد

173

دکتر مسعود قربانپور

141

دکتر مختار حيدري

174

دکتر مصطفی اسکندری

142

دکتر مرتضي تاكي

175

دکتر منصور کوهی رستمی

143

دکتر مرتضي مموئي

176

دکتر منصور میاحی

144

دکتر مسعود يزدان پناه

177

دکتر منوچهر جوکار

145

دکتر مصطفي رحمتي

178

دکتر منوچهر چیت سازان

146

دکتر مهدي سعادت فر

179

دکتر مهدی احمدی

147

دکتر هدايت الله روشنفكر

180

دکتر مهدی نداف

148

دکتر محمد محمودی سورستانی

181

دکتر نجفعلی رضایی اباده

149

دکتر لطف الله خواجه پور

182

دکتر نوید علایی شینی

150

دکتر داوود پورویس

183

دکتر یزدان مظاهری

151

دکتر علی اکبر پیراسته

184

دکتر احمد كوچك زاده

152

دکتر منصور زارء نژاد

185

دکتر افشين مرزبان

153

دکتر امين ذرتي پور

154

دکتر آيدين خدايي

155

دکتر بهروز عليزاده

156

دکتر بيژن خليلي مقدم

157

دکتر پيام پورمحمدي

158