چرا باید کتاب «صدرا المتالهین را خواند ؟

اگر نویسنده ، آگاه به زمانه ی خود باشد و منصفانه و عالمانه راه حل نشان بدهد ، برای شناخت خود و زمانه ی خود و راه بردن به آینده ، پشتوانه ای قوی خواهیم داشت.

کد خبر: ۱۰۸۳۰۰

تاریخ: ۰۸ اسفند ۱۴۰۰ - ۱۵:۵۴

شوشان - مهری کیانوش راد:

خواندن هر کتابی شریک شدن در تجربه ی نویسنده است .

خواندن کتاب «کسر اصنام الجاهلیه» این ویژگی مهم را دارد و به یاد ما می آورد ؛ تا به یاد

بیاوریم ، که انسان ، انسان است ، جدید و قدیم ندارد .

در طی قرن ها ، با وجود رشد کمیّ دانش بشری ، انسان همان انسان است ، با ضعف های بشری و پدیده هایی که در قلمرو اندیشه ، همان گونه چهره نشان می دهند ؛ که در هر روز دیگری.

با وجود رشد کمیّ دانش ، هنوز انسان به راحتی فریب می خورد ، چون به دلیل عوامل روانی خاص ، دوست دارد ، فریب بخورد .

گاه به دروغ و  به صورت بادکنکی از خود قدیس می سازد و گاه به دلیل خود کم بینی ها ، مرید می شود.

داستان مرید شدن و سرسپردگی انسان ، پرده از ضعف تصمیم گیری ها ی نهان او برمی دارد و تلاش او در پنهان کردن  آن ضعف ، تا خوب و بد تصمیم خود را به دیگری واگذار کند .

قلب کتاب را ، گفتار سوم تشکیل می دهد .

با این سرفصل :

« تنها عارف است که خدا را عبادت می کند .»

و در ص ۱۳۹ بیماری دل را از بیماری بدن بیشتر می داند ، زیرا:

۱-  بیمار نمی داند؛ بیمار است .

۲-پایان کار او در این عالم دیده نمی شود، به خلاف بیماری های بدنی که عاقبت آن ها ، یعنی مرگ ، آشکار است.

۳-درد بی درمان تری هست ، و آن ، نبودن طبیب است .

طبیبان این بیماری علما هستند ؛ که در این زمانه خود ، بیمار هستند و از معالجه ی بیماری خود درمانده اند.

در پایان کتاب ، اشاره به این مهم می شود ؛ که نگارنده به جای معرفی افراد گمراه ، الگوی شناخت به انسان داده است ، تا  در هر زمان و مکانی ، انسانِ جستجوگرِ حقیقت ، خودش قدرت شناخت داشته باشد و بشناسد.

# شناسنامه کتاب

نام کتاب:

«کسر اصنام الجاهیله»

نویسنده : ملا صدرا ، صدر  المتالهین ، عارف و مبدع حکمت متعالیه ، قرن ۱۱و ۱۲

ترجمه به فارسی به نام :

عرفان و عارف نمایان

مترجم : محسن بیدار فکر

روش کار : چون برای افراد غیر متخصص نوشته شده است، بیشتر بر مبنای خطابه است ؛ تا استدلال

تعداد صفحات : ۱۷۳

نویسنده هدف از نوشتن کتاب را چه می داند:

دلیل نوشتن کتاب در ص  ۱۶۱ چنین بیان می شود، که :

« ... رهروان راه نجات دانسته باشند ، که مخاطب ما درین نوشتار ، یک یا دو نفر معین نیستند ، همچنان که غرض ، اشاره به یک یا دو نفر مشخص از کسانی که خود را به ارباب کمال مانند کنند و به لباس اهل وجد و حال در آیند و از کسانی که با همه ی غوطه وری در شهوات و کودک فکری و کوته نظری شکلک بزرگ مردان را می نمایانند ، نیست ؛ بلکه هدف اگاهاندن افراد پاکدل و صاحبان ذوق سلیم است ، بر فساد زمانه و انحراف بیشتری ِ مردم از راه علم عرفان و شیوع بیماری نادانی و گمراهی است ؛ میان اهل دوران ...

این کتاب  تشکیل شده است ، از :

الف: مقدمه

ب: ۴ گفتار

۱- گفتار اول : برترین مقام رسیدن به معرفت الهی است .

۲- گفتار دوم : برترین علم ، علم الهی است .

۳- گفتار سوم : ذکر صفات نیکان   که از نظر رتبه ، پایین تر از مقربین هستند .

۴- ذکر نصایح و مواعظ از قرآن ، سنت و بزرگان

ج : خاتمه کتاب

برای آگاهی ، به نمونه ای از ترجمه نثر کتاب اشاره می کنیم :

در ص ۳ در توصیف انسان آمده ، که:

«انسان موجودی ایستا  نیست و در راه است »

ص ۱۳:   از حلاج پرسیدند : برهان چیست ؟

گفت : وارداتی قلبی که نفس از دروغ پنداری آن ناتوان گردد.

ص ۳۸ : به انواع حجاب ها اشاره می کند ، یکی از موارد مهم آن،  باورِ اعتقادیِ تقلیدی  است .»

در باره ی زیان تقلید معتقد است :

«این باور داشت میان او و حقیقت ، چون پرده ای است که مانع انکشاف چیزی ، جز آنچه به تقلید به وی معتقد شده است ، می شود... ، و این خود حجابی شگرف است .

در ص ۵۷ گفتاری در باره ی سماع و زیان آن برای عوام الناس  آمده است.

در ص ۹۰ به معرفی و تفاوت صوفی و حکیم می پردازد .

در گفتار سوم و ص۹۶   اشاره به ویژگی های دوستداران خدا می شود:

برخی از نشانه های دوستداران خدا، دوست داشتن مرگ ، خو گرفتن به تنهایی، همیشه در راه دوست بودن ...، دوست داشتن علم و علما و مهربان بودن با خلق خدا .

و در فصل پایانی کتاب ، خاتمه الکتاب ، آمده است :

«غرض از این رساله

، شخص یا اشخاص معینی نیست ، بلکه هدف ، بیان کردن شیوه ی فساد در دوران خود است و نشان دادن راه راست و طریق شناخت افراد صالح و عرفای کامل است .»