منافع ملی بازیگران بزرگ در بحران اوکراین

کد خبر: ۱۰۸۳۲۰

تاریخ: ۱۱ اسفند ۱۴۰۰ - ۱۸:۲۰

شوشان - دکتر ایرج مزارعی کارشناس روابط بین الملل:

بحران روسیه و اوکراین همچنان بعنوان مهترین موضوع سیاسی ، امنیتی و اقتصادی جهان میباشد و منافع ملی بازیگران بزرگ جهانی و منطقه ای هر کدام به طریقی از ان متاثر شده است  .

هم اکنون  کشورها در ابتدا و اغاز این بحران قرار دارند و شانس و احتمال تغییر منافع انها نسبت به همدیگر بسیار متغییر میباشد و حتی در آینده شاهد فراز و فرود این منافع ملی نیز خواهیم بود.

روسیه:

ارزیابی در مورد سود و زیان روسیه از حمله به اکراین در وضعیت کنونی بسیار سخت است . اگر روسیه فقط به الحاق دو ایالت شرقی بدون حمله فراگیر به اکراین بسنده کرده بود ، شاید  بتوان منافع ملی بیشتری را برای این کشور متصور شد تا اینکه حمله فراگیر و ادامه‌دار .

چرا که در حمله فراگیر شانس پیروزی مطلق را ندارد و از طرفی افکار عمومی جهان را در قالب رای مجمع عمومی سازمان ملل بر عیله خود بسیج کرده است .

روسها هدف از حمله به اکراین را جلوگیری از گسترش حوزه نفوذ ناتو به کشورهای " خارج نزدیک " میبینند ، در حالی که عملا با این حمله، ناتو را از خواب نیمه عمیق خود بیدار کردند و سازمانی  را که  حتی فلسفه وجودی خود را از دست داده بود مجددا به فکراحیا و حتی گسترش فعالانه انداختند .

آمریکا:

هر چند در کوتاه مدت از لحاظ روانی ،  آمریکا از بحران روسیه و اکراین متضرر شد اما در دراز مدت این کشور یکی از  ذی نفع ترین اين بحران با سود اقتصادی بسیار میباشد.

چرا که این بحران وابستگی همه جانبه اتحادیه اروپا به امریکا را بیشتر کرد  و برعکس رقابت اروپا  با امریکا را به حداقل رساند و از طرفی دیگر خود روسیه هم که از لحاظ اقتصادی در حال رشد بود به همت این جنگ و  تحریم اتحادیه اروپا و امریکا ضعیف تر میکند .

چین:

بدون شک و با صراحت کامل میتوان گفت که چین بزرگترین بازیگر این میدان بوده است . چرا که تمرکز اتحادیه اروپا و امریکا معطوف به مباحث مبتلا به این جغرافیا شده است و عملا چین با سرعت  و فراغ بال بیشتری فرایند رشد و پیشرفت را طی می‌کند.

بعبارتی ساده تر با حمله  روسیه به اوکراین، خدمتی بی‌نظیر به چین شده است و هر چه این بحران طولانی تر بشود ، اتفاقا چینی ها ذی نفع تر خواهند شد.

این بحران همچنین موضوع الحاق تایوان را به چین به جهت تمرکز امریکا و غرب در بحران اوکراین هموارتر کرد و چین را به این فکر بیشتر فرو برده که با یک برنامه مدون و ساختارمند میتواند تایوان  را در این مقطع زمانی رسما به خاک خود ملحق بکند.

ایران:

با اوج گیری بحران و درگیر شدن غرب و امریکا در متن این بحران ، به نظر میرسد که ایران به طور موقت و گذرا از اولویت سیاست خارجی آمریکا و غرب خارج شود ، که اگر دستگاه دیپلماسی  وزارت خارجه ایران دقت بیشتری داشته باشند ، احتمال تامین منافع ملی ایران وجود دارد و شانس به ثمر رساندن برجام و کاهش تحریمها امکان پذیرتر می شود.

از طرفی دیگر این بحران نگاه کشورهای غربی و امریکا را به تامین نفت و گاز ایران بیشتر معطوف میکند و عملا با یک دیپلماسی فعالانه و هوشمندانه میتوان ایران را بعنوان بهترین آلترناتیو روسیه در این موضوع قلمداد کرد .

اروپا:

بدون شک باید از اروپا بعنوان بزرگترین بازنده این بحران نام برد .‌ متغییرهایی چون وابستگی شدید ۴۰ درصدی به گاز و زغال سنگ روسیه ، تامین  یک چهارم نفت اروپا توسط روسیه ،  وابستگی اقتصادی و امنیتی  بیشتر اروپا به امریکا ، عوارض جنگ چون مهاجرت ، گرانی نفت و گاز و  گرانی کالاها باعث شده که اروپا را متضررترین بازیگر این بحران نام برد .

قابل ذکر است  در بین کشورهای اروپایی،  انگلستان بعلت جدا شدن از اتحادیه اروپا کمترین و آلمان نیز  به جهت رهبری  اقتصادی این اتحادیه و وابستگی شدید به نفت و گاز روسیه بیشترین ضرر را دیده اند .

اوکراین:

به نظر میاد که اوکراین در بین کشورهای درگیر این بحران،  یکی از بزرگترین بازنده ها باشد . از دست دادن  بخشی از خاک ،  فشار همه جانبه جنگ،  نابودی زیرساختهای نظامی و ارتباطی ، فرار سرمایه ها ، رکود اقتصادی پس از جنگ ، تورم ،  مهاجرت ،  خروج سرمایه انسانی و نخبه ، تنها بخشی کوچک از خسران و زیانهای این کشور است که سالها و سالها این کشور را درگیر خود خواهد کرد .