احیای برجام مُرده

کد خبر: ۱۰۹۱۰۷

تاریخ: ۰۷ تير ۱۴۰۱ - ۱۹:۴۸

شوشان - دکتر ایرج مزارعی / کارشناس روابط بین الملل :

این روزها تهران به عنوان یکی از مراکز ثقل تحولات سیاسی و رفت و آمد دیپلمات های جهان چون لاوروف  ، بورل ،  الکاظمی و ... با محوریت موضوع برجام  میباشد .

برجام و  سناریوهای مرتبط با آن را میتوان با دو مدل ارزیابی کرد : مدل اول همان  شکست مذاکرات میباشد که نتیجه آن تشدید تنش ها در همه سطوح منطقه ای و بین المللی است که ممکن است به جنگ با عواقب نامعلوم منجر شود که اصولا طرف های مذاکرات هسته ای این مدل را نمی خواهند.

مدل دوم از سرگیری مذاکرات و حل مسئله برجام  بعد از یک دوره پرتنش که به نظر میاد این رویکرد، گزینه بازیگران و کشورهای مرتبط با برجام میباشد که همه  بازیگران در حال حرکت به سمت آن  میباشند .

در اینجا به اختصار به ذکر چند متغییر ،  علل و عوامل مدل دوم یا همان احیای برجام پرداخته و چند نکته را یادآور میشوم :

۱- اذعان و اگاهی غرب به دست برتر ایران در بسیاری از معادلات منطقه ای و جهانی زمینه ساز احیای برجام را بیشتر فراهم  کرده  است .

۲- دیپلماسی "فعال "و " موفق " دولت آقای رئیسی در راستای تلاش برای رفع تحریم ها و همزمان تلاش برای بی اثر کردن تحریم ها .

۳- شعار انتخاباتی بایدن مبنی بر "بازگشت به توافق هسته‌ای " و حل مسئله برجام با دیپلماسی شناور .

۴- پایان و اتمام گزینه های سیاسی  بایدن در مقابل ایران  و پذیرفتن واقعیتهای سیاسی .

۵- اعتراضات اجتماعی در اروپا و امریکا و فشار زیاد بر اقتصاد این کشور ها ،  بویژه در حوزه انرژی ،  همزمان با آغاز جنگ روسیه و اکراین .

۶-  تحریم نفت و گاز اروپا توسط روسیه . بیش از ۴۰ ٪ درصد گاز اروپا از روسیه تامین می‌شود .

۷- اعلام بانک جهانی مبنی بر افزایش قیمت نفت حداقل تا سال ۲۰۲۴ ، بازگشت سریع نفت و گاز ایران به بازار بین المللی در قالب حل مسئله برجام را یک ضرورت اجتناب ناپذیر برای غرب کرده است  .

۸-  افزایش بی سابقه قیمت  انرژی که از دهه ۷۰ تا کنون بی سابقه بوده است کشورهای غربی را به سمت تضعیف سلاح تامین انرژی روسیه برای قاره اروپا و منابع جایگزین  هدایت کرده است .

۹- آشنایی امریکا و ایران نسبت به نقاط قوت و ضعف همدیگر ،  دلیلی بر تمایل به حل موضوع برجام میباشد .

۱۰- به نظر میاد که اختلافات باقی مانده نیز صرفا چانه زنی هایی است که در دقیقه ۹۰ برای گرفتن امتیازات بیشتر  بین بازیگران صورت میگیرد و عملا باید گفت که مسئله برجام در آینده ای نزدیک منتهی به حل شدن است .