به مناسبت فتح تهران و آشنایی با قوم لر

کد خبر: ۱۰۹۱۸۱

تاریخ: ۲۲ تير ۱۴۰۱ - ۱۶:۳۰

شوشان - کیانوش کیانی هفت لنگ :

فتح تهران به دست لرهای بختیاری و تحقق انقلاب مشروطه و نقش اصلی و اساسی بختیاری ها در آن برگ جدیدی را بر تاریخ ایران افزود. لرها یکی از بزرگ ترین گروه های قومی ایران هستند که دیرینگی تاریخ و فرهنگ شان به هزاران سال پیش می رسد. این قوم دلیر و باصفا در طول تاریخ پرفراز و فرود ایران همواره نقش مهم و اساسی ایفا کرده است. از نمونه های آن جنگیدن با اسکندر گجستک است که او را تا مرز شکست پیش بردند. نبرد با مغولان، عثمانیان، روس ها و در دوران اخیر با حکومت صدام و حامیانش و تروریست های تکفیری در عراق و سوریه مثال های دیگرش است.

گویی در هر زمان و مکان که ایرانی و ایرانی در خطر باشند و نیاز به ایثار و گذشت و فداکاری باشد، این قوم دلیر و سلحشور آماده از جان گذشتگی است. قوم لر از بخش های گوناگون از جمله لرهای لرستان، بهمئی ،بختیاری، کهگیلویه و بویراحمد، ممسنی، حیات داوودی، لک، گله دار و دیگر گروه ها تشکیل شده است. لرها در منطقه وسیعی از ایران به سر می برند: از کرمانشاه تا مناطق مرکزی و هرمزگان و بوشهر. آنان در استان های کرمانشاه، ایلام، همدان، مرکزی، قزوین، زنجان، خوزستان، فارس، کرمان، هرمزگان، بوشهر و تهران (ورامین- دره رود لار) زندگی می کنند. آمار دقیقی از آنان در دست نیست ولی جمعیت لرها را حدود هشت میلیون نفر تخمین می زنند. علاوه بر ایران گروهی از لرها را حدود هشت میلیون نفر تخمین می زنند.

علاوه بر ایران گروهی از لرها در عراق، افغانستان، عمان، پاکستان، هندوستان و اندونزی نیز ساکن بوده و هنوز بیش و کم حضور دارند. لرها در قرن گذشته یعنی طی زمامداری قاجاریان و پهلوی بزرگ ترین لطمه های سیاسی را متحمل شده اند. قاجاریان که کینه زندیه را به دلیل لر بودن در دل داشتند، به همه لرها به دیده دشمنی می نگریستند و چون از این قوم بیمناک بودند در پی تضعیف آن ها برآمدند. حکام قاجار نه تنها قدمی در پیشرفت و آبادانی مناطق سرنشین برنداشتند، بلکه بر تحمیل فقر و عقب ماندگی بر آنان نیز می کوشیدند. زورگویی و سوء مدیریت حکام قاجار موجب طغیان در مناطق لرنشین شد، طوری که پس از قتل ناصرالدین شاه، ناآرامی و هرج و مرج به شدت گسترش یافت،

تهران را لُرها فتح کردند!

اما اغلب نویسندگان و مورخان دوره قاجار تمام گناهان را به گردن لرها انداختند (امان اللهی، قوم لر، 1375). از سوی دیگر برای ترور شخصیت آنان نیز دستگاه های حاکم دست به ساختن شوخی ها و لطیفه ها و جوک های تحقیرآمیز می زدند تا بتوانند اندکی از خشم خود را در این قالب بیان کرده و زورگویی های خود را در پوششی از شوخی های ساختگی برای بخش های دیگر جامعه توجیه کنند و محرومیت و مظلومیت آنان را به ریشخند بگیرند. سرانجام حکام قاجار که عامل اصلی هرج و مرج بین لرها بودند، قربانی زورگویی و سیاست های نادرست خویش شدند. پس از قتل ناصرالدین شاه ناامنی گسترده ای مناطق لرنشین را فراگرفت و ماموران قاجار از برقراری نظم در آن مناطق عاجز ماندند و بالاخره کار به جایی رسید که حکام قاجار توانایی مقابله با لرها را از دست دادند.

سرانجام لرهای بختیاری در لحظه مناسب و با آرمان آزادی طلبی و عدالت خواهی و نه انتقام بزرگ ترین ضربه را در انقلاب مشروطه بر قاجاریه وارد کردند و به سال ها زورگویی، ظلم و بی عدالتی خاندان قاجار پایان دادند. فتح تهران به دست لرهای بختیاری و تحقق انقلاب مشروطه و نقش اصلی و اساسی بختیاری ها در آن برگ جدیدی را بر تاریخ ایران افزود که اگر دسیسه های قدرت های بزرگ به ویژه انگلیسی ها نبود، ایران سرنوشت دیگری می یافت. به هر حال کودتای 1299 شمسی رضاخان آخرین نفس های حکومت قاجار را برید و سلسله پهلوی زمام امور را در دست گرفت. بانی سلسله پهلوی به محض روی کارآمدن درصدد تاسیس نوعی از حکومت خودکامه و مستبد برآمد که تمام قدرت از ایلات به مرکز منتقل شود و تصمیم گیری نهایی به شخص شاه واگذار شود.

حالا بوی نفت از سرزمین بختیاری به مشام قدرت های بزرگ می رسید و جنگ جهانی بزرگی هم در راه بود؛ جنگی که پیروزی در آن به پلی به نام ایران و ماده ای به نام نفت وابسته بود و البته به مردمی که سلاح برای جنگیدن و دفاع از خود و کشور در دست نداشته باشند. با چنین وضعی درگیری بین رژیم جدید و لرها (لرستانی ها، بختیاری ها، کهگیلویه و بویراحمدی ها، بهمئی ها، لک ها و سایر لرهای حاشیه شمالی خلیج فارس) قابل پیش بینی بود. قوم لر که تجربه تلخ زورگویی های قاجار را هنوز فراموش نکرده بود، از آن بیم داشت که بار دیگر گرفتار ظلم و ستم…