سیاست سیال ایران و آمریکا در قاب برجام

کد خبر: ۱۰۹۳۴۲

تاریخ: ۱۸ مرداد ۱۴۰۱ - ۱۳:۳۵

شوشان -  دکتر ایرج مزارعی، کارشناس روابط بین الملل :

این روزها در خصوص مذاکر ات  برجام کارشناسان  سیاسی و حقوقی سه نظریه  " مرگ برجام " ،   "حیات برجام " و  " برزخ برجام " را مطرح می‌کنند.

به دنبال خروج یک طرفه ، غیرمترقبه،  خودخواهانه ،  و بدور از هنجارها و قواعد بین المللی آمریکا از برجام، ما شاهد کاهش تعهدات برجامی از طرف کشور ایران بودیم .

با اغازجنگ اکراین و روسیه و تمرکز بیشتر سیاست بین الملل بر محتوی و شکل این جنگ ، موضوع برجام برای کشورهای غربی کم رنگ  و کم رنگ تر هم شد.

اما ان چیزی که ذهن مخاطبان و افکار عمومی را بیش از بیش به خود مشغول کرده این است که چرا علیرغم چنین وضعیتی ، سه وضعیت "فراز "، "فرود" و "گذار" بین مذاکرات ایران و آمریکا در قاب برجام بیشتر از همیشه به چشم میخورد  و این دو بازیگر سیاست سیال و شناوری در موضوع  برجام نسبت به هم اتخاذ میکنند ، که در این جا به ذکر چند نکته از این مهم می پردازم :

۱-  آمریکایی ها و غرب چون  شکست مذاکرات را بمعنی مقصر جلوه دادن خود و نهایتا خروج ایران از" Npt " و رفتن به سمت هسته ای تعریف می‌کنند با شکست برجام مخالف می باشند .

۲ - با شکست برجام وضعیت امنیتی خاورمیانه پیچیده تر  و بحرانی تر می شود ، چیزی که نتیجه آن بازی حاصل جمع جبری صفر برای این بازیگران میتواند باشد .

۳ - اسراییل تمایل زیادی به شکست برجام دارد و رایزنی و لابی زیادی با دستگاه وزارت خارجه آمریکا دارد تا مذاکرات منتج به  شکست  شود.

۴ -  ایران نیز به شکست برجام اعتقادی ندارد و شکست ان را به نوعی اجماع سازمانهای جهانی علیه خود می داند .

۵ -  علاوه بر این ایران شکست برجام را با  افزایش فشارها و ارجاع  مجدد پرونده هسته ای ایران از آژانس به شورای امنیت نیز تفسیر می کند .

۶ - نگاه امریکا و ایران هر دو در خیلی از موارد بمنظور کاهش ریسک نسبت به همدیگر به نگاه برزخی و سیاست انقباضی و انبساطی هدایت شده است .

۷ - سیاست انبساطی و انقباضی ایران علاوه بر مورد بالا به مثابه تمرکز بیشتر بر پیشبرد برنامه های موشکی و هسته ای  نیز میتواند تفسیر شود .

۸ -  به نظر می رسد ، ایران و آمریکا  به جهت پیامدهای بسیار زیاد اعلان  شکست مذاکرات ، به ادامه مذاکرات حتی با نتیجه گیری کم هم تمایل دارند .

۹ - یکی دیگر از انگیزه اصلی  امریکا از ادامه روند مذاکرات ،  روزنه امید برای بازداشتن ایران هسته است .

۱۰ -  ادامه مذاکرات بیش از آنکه قادر به گشودن روزنه امید مدنظر غرب باشد، بیشتر به سود ایران خواهد بود و فرصت بیشتری را به ایران جهت دستیابی به چشم انداز دفاعی خود فراهم خواهد کرد  .

۱۱ -  بدون شک آمریکا  در صورت پیروزی در مسایل حقوقی برجام، فردا پایان برجام را اعلام میکند .

۱۲ -  در کل سناریوی قابل پیش بینی، همان تداوم مذاکرات گاه به گاه و همزمان اعمال فشار علیه ایران از طرف غرب می باشد  و از طرف ایران هم تمرکز در برنامه هسته ای و موشکی به موازات فرایند مذاکرات ، از مهمترین اولویتها خواهد بود.