خاطره زنده یاد عباس معروفی از اولین دیدار با دادستان وقت تهران

وقتی رئیسی حکم به تبرئه عباس معروفی از اتهامات کیهان داد

کد خبر: ۱۰۹۵۰۸

تاریخ: ۱۰ شهريور ۱۴۰۱ - ۱۷:۳۷

شوشان : خاطرات عباس معروفی در مواجهه با ابراهیم رئیسی به‌عنوان دادستان تهران شاید برای خیلی از اهالی فرهنگ و رسانه تکراری باشد؛ اما با توجه به درگذشت این نویسنده و روزنامه نگار معروف کشور در غربت،  به این موضوع اشاره خواهم داشت.

سال ۱۳۷۴ توقیف مجله ی گردون بازتاب فراوانی در محافل داخلی و خارجی داشت. برای امانت داری بخشی از گفت وگوی او با نشریه ادبی «الفبا» در شرح ماجرای دیدار خود با سیدابراهیم رئیسی را برایتان می آورم:

«سرانجام روز ۱۹ آذر ۱۳۷۰، بازجویم حکم توقیف موقت گردون را به دستم داد. از آنجا مستقیما به اداره مطبوعات ارشاد رفتم و آقای مدیر کل گفت که کاری از دستش ساخته نیست. بعد به شرکت تعاونی مطبوعات رفتم و برای اولین بار با محسن سازگارا، مدیر عامل شرکت تعاونی مطبوعات آشنا شدم. او آن روز خیلی با من حرف زد و گفت که باید تلاش کنیم تا این حکم را بشکنیم. از یک سو او می دوید، از سویی حمید مصدق و از سوی دیگر خودم. یکی از غم انگیزترین دوره های زندگی من همین ۱۸ ماه تعطیلی گردون بود که همه رفت وآمدها، تلفن ها و ارتباط هایم قطع شد. یکباره احساس کردم چقدر تنها شده ام. نمی دانستم چه خاکی به سرم بریزم. تنها سیمین بهبهانی هر روز به من تلفن می زد و دلداری ام می داد. نامه نگاری، ملاقات، دیدار و گفت وگو، هیچ کدام فایده ای نداشت؛ تا اینکه قاضی پرونده ام در دادستانی انقلاب حکم مرا اعلام کرد: «اعدام».

فروشکستم؛ حالا جز نگرانی از حکم اعدامی که قاضی ام داده بود، وزارت ارشاد هم کن فیکون شده بود. خاتمی رفته بود. در همان زمان داشتم رمان «سال بلوا» را می نوشتم و این جمله جایی خودنمایی می کرد: «ما ملت انتظاریم!» و در انتظار سرنوشت گردون می سوختم. حکم اعدام را برداشتم و به طرف سازگارا راه افتادم. چند روز بعد او به من خبر داد که روزهای سه شنبه حجت الاسلام ابراهیم رئیسی، دادستان انقلاب، بار عام دارد و قرار شد که من از ساعت شش صبح سه شنبه آنجا باشم. این سه شنبه رفتن ها، چهار بار طول کشید و نوبت به من نرسید، بار پنجم، ساعت ۱۲ من توانستم آقای رئیسی را ببینم. در هر دیدار پنج نفر می توانستند به ترتیب شماره، وارد اتاق دادستان انقلاب شوند. نفر اول که آخوند چاق پیری بود، به دادستان جوان و خوش تیپ انقلاب گفت اگر اجازه داشته باشد، بماند و به عنوان آخرین نفر با او خصوصی حرف بزند؛ اما رئیسی قبول نکرد. گفت بفرمایید! خودم را معرفی کردم، رئیسی کمی نگاهم کرد، با لبخند گفت: «همون عباس معروفی معروف؟»

«بله همون کرکس شاهنشاهی! همون غول بی شاخ و دم که هر روز کیهان می نویسه»

«شما بمونید. نفر بعدی؟»

سه نفر بعدی هم مطلبشان را گفتند و رفتند. دادستان انقلاب گفت: «خب آقای معروفی، چه می کنید؟»

«رمان می نویسم، کتاب چاپ می کنم، ادیتوری می کنم، هر کار که بشه چون دفترم بازه، اما شما انتشار گردون رو توقیف کردین»

«خب فکر می کنی چرا توقیف شده؟»

«همکاران شما از من می پرسن چه جوری و با چه پولی این مجله رنگارنگ را منتشر می کنم؟»

«این سوال من هم هست»

«مجله روی پای خودش ایستاده، ۲۲ هزار تیراژ داره»

«چند سالته؟»

«سی و سه».

«این چیزهای که درباره شما در روزنامه ها می نویسن، من فکر کردم بالای ۶۰ سال رو داری».

آن وقت در کامپیوتر پرونده ام را نگاه کرد و گفت: «عجیبه! خیلی عجیبه! لک توی پرونده ات نیست»

گفتم: «می دونم. من حتی سمپات کسی یا چیزی نبوده ام»

با حیرت خیره ام شد: «حتی خانم بازی هم نکرده ای؟»

گفتم: «نه! من زن و سه تا دختر دارم».

به پشتی صندلی اش تکیه داد با لبخند نگاهم کرد. یک لحظه فکر کردم عجب آخوند خوش سیما و خوش تیپی است. گفت: « پریشب در قم منزل یکی از علما، آقای فاضل میبدی بودم. قسمتی از کتاب «سمفونی مردگان» شما را خوندم، می خواستم ازش بگیرم، دیدم براش امضا کردی، بهم نداد. دلم می خواد بخونمش». اتفاقا نسخه ای از چاپ سوم رمان در کیفم بود. گذاشتم روی میز. دست به جیب برد که پولش را بپردازد، گفتم:« قابلی نداره». گفت: «نه این میز، میز خطرناکیه. میز قضا و قدر!» و خندید: «باید پولشو بپردازم، شما هم باید بگیری». ۳۰۰ تومان را روی میز گذاشت و گفت: «تعجب می کنم! چرا این قدر راجع به شما بد می نویسن؟ امکانش هست فوری کلیه گردون ها رو به من برسونید تا شخصا مطالعه کنم و تصمیم بگیرم؟». گفتم: «با کمال میل. فردا براتون میارم». گفت: «نه! فردا دیره. همین حالا» و تلفن روی میزش را طرف من گذاشت: «زنگ بزن بیارن فوری» و بعد خواست که ناهار بمانم. تشکر کردم، یک دوره گردون از شماره ۱ تا ۲۰ را به دستش دادم و خداحافظی کردم. حدود یک هفته بعد، پرونده من از دادستانی انقلاب «عدم صلاحیت» خورد و به دادگستری ارجاع داده شد. در این دوره که خاتمی هم در آخرین روزهای وزارت ارشاد، هیئت منصفه را تشکیل داده بود، باعث شد گردون در دادگاه تبرئه شود. در تاریخ ۱۶۷ساله مطبوعات ایران، من نخستین مدیر مجله ای بودم که با حضور هیئت منصفه محاکمه و تبرئه شدم. کیهان در تیتر اولش نوشت: «تشکیل هیئت منصفه برای نجات یک مجله ضد انقلاب».