استعدادیابی و موفقیت

تا کنون حتما دیده اید بعضی از زمین ها حاصل خیز تر هستند برای بعضی از میوه ها و... . هوش را می توان پتانسل و توان بالقوه برای پردازش اطلاعات دانست.اشتباه بزرگ ما این است که هوش را صرفا به هوش ریاضی ( IQ ) محدود کنیم، در گذشته وقتی دانش آموزی درس ریاضی اش خوب بود آن فرد را با هوش می نامیدیم و فردی که در درس ریاضی توفیقی کسب نمی کرد را بی استعداد خطاب کرده و انواع برچسب ها را به او می زدند مثل: " تو خنگ هستی " و ... اما امروز هوش هیجانی یا (EQ ) مطرح شده است.

کد خبر: ۱۱۰۳۹۴

تاریخ: ۰۲ تير ۱۴۰۲ - ۱۱:۱۴

شوشان ـ فروغ قریشوندی، کارشناس ارشد روانشناسی تربیتی :

در این مقاله با چگونگی و چرایی استعدادیابی با زبانی ساده و ارزشمند آشنا خواهیم شد.

هوش را چگونه می شود تعریف کرد؟
تا کنون حتما دیده اید بعضی از زمین ها حاصل خیز تر هستند برای بعضی از میوه ها و... .
هوش را می توان پتانسل و توان بالقوه برای پردازش اطلاعات دانست.
اشتباه بزرگ ما این است که هوش را صرفا به هوش ریاضی ( IQ ) محدود کنیم، در گذشته وقتی دانش آموزی درس ریاضی اش خوب بود آن فرد را با هوش می نامیدیم و فردی که در درس  ریاضی توفیقی کسب نمی کرد را بی استعداد خطاب کرده و انواع برچسب ها را به او می زدند مثل: " تو خنگ هستی " و ... .
اما امروز هوش هیجانی یا  (EQ ) مطرح شده و استاد هوارد گاردنر روان شناس مطرح دانشگاه هاروارد به خوبی انواع هوش ها را تفکیک و تشریح کرده است.ما در فرآیند استعدادیابی از سنین کم هم می توانیم اقدام کنیم.کودکان یک سال به بالا را با تقویت حواس پنج گانه ( حس چشایی ، حس بینایی، حس بویایی، حس شنوایی، حس لامسه ) ، به صورت بازی های خلاق به سطحی از توانمندی می رسانیم که در سنین بالا به راحتی استعداد خود را نمایان کرده و روند استعدادیابی آنان به خوبی پیش برود تا در آینده مسیر خوبی را طی کنند به طور مثال:

حس لامسه : حسی که از زمان به دنیا آمدن وجود دارد و هیچ وقت قطع نمی‌شود حتی حین خواب!لمس و نوازش برای کودک بسیار لذت بخش است و تا می توانید نوزاد و کودک را نوازش کنید تا عشق و محبت را دریافت کند ، احساس درد، خارش ، قلقلک و ....

برای پرورش حس لامسه :
۱) کتابهای لمسی که تکه ای از بدن حیوانات را به صورت مصنوعی ساخته اند برایش تهیه کنید
۲)  اشیا مختلف را نشان کودک داده در مورد جنس آن با کودک گفتگو کنید، نرمی و زبری، شلی و سفتی،گرمی و سردی ، خشکی و تری، چوبی، پلاستیکی، فلزی و ....
۳)از کودک در مورد هر چیز سوال کنید
جنس این چیه؟ سرده یا گرمه؟ خشکه یا تره؟ زبره یا نرمه؟ شله یا سفته و ..‌
۴) وقتی به حمام میرود روی حس لامسه اش کار کنید ، صابون ، لیف ،آب ، سردی و گرمی و ....

حس بینایی : 75 درصد یادگیری توسط حس بینایی انجام میشود

پرورش حس بینایی :
۱) تجربه دیداری ؛ با گردش رفتن، مشاهده فیلم، دیدن تصاویر متعدد ، پارک، شهربازی و.... باعث افزایش تجربه بینایی کودک شوید
۲) آموزش تفاوت ها‌ و جزئیات دقیق به کودک مثل:
رنگها، فاصله های دور و نزدیک ، اندازه های کوچک و بزرگ ، در حال حرکت یا ثابت و ساکن

حس چشایی : تشخیص طعم و مزه ، تشخیص سلامت مواد غذایی ،تشخیص پخت غذا

برای پرورش حس چشایی فرزند:
وقتی چیزی میخورد بپرسید چه مزه ای دارد ؟طعم ها و مزه های مختلف شوری، ترشی، شیرینی، تلخی، تندی، گس بودن و ... را به او آموزش دهید.

کودکان بالای سه سال با کمی خلاقیت توسط هوش های دهگانه ( کلامی ، منطقی_ریاضی ، درون فردی ، بین فردی، موسیقیایی، دیداری، هستی گرا، اخلاقی ، بدنی_جنبشی ، طبیعت گرا ) بررسی می شوند ، فرایند به این صورت است که :ابتدا در یک جلسه یک ساعت یا یکساعته فرزند به همراه والدی که بیشترین ارتباط را با او دارد در جلسه حضور پیدا می کند و مشاور استعدادیابی که از قبل آموزش های کافی را دیده است یک الی دو تست دقیق را به والد داده و از او می خواهد با آرامش به سوالات پاسخ دهد و هر کجا سوالی دارد بازگو کند.همزمان مشاور خبره و حساس تمام دقت و حواس خود را متوجه کودک می کند تا بتواند اطلاعات ارزشمند مستقیمی از او بگیرد به طور مثال : ممکن است به او کاغذ آچار سفید و  یک جعبه مداد رنگی بدهد و از او بخواهد نقاشی بکشد تا در نهایت هم کودک تخلیه انرژی شود و هم مشاور بتواند نقاشی را بررسی کرده و احیانا خشم یا ... او را تشخیص داد ( این مورد را هر مشاوری ندارد و نیاز به آموزش و تجربه دارد ).
بعد از پر شدن تست ها ، مشاور از والد برای تلاش و توجهش تشکر کرده و شروع به توضیحات می کند و در ابتدا به والد یک کاغذ آچار و یک خودکار داده تا اگر لازم دانست نکات کلیدی را یادداشت کند.
مشاور از اهمیت استعدادیابی می گوید و اینکه چگونه در سالیان متمادی افراد با قریحه و توانمندی دستخوش برچسب ها و نا آگاهی والدین و محیط زندگی  شدند ، بنابراین از وی خواهش می کند به دقت توجه کرده و توصیه های او را جدی بگیرد تا از این پس نسلی آگاه تر و شاد تر داشته باشیم.

۱) هوش کلامی :
آیا فرزند شما زودتر از معمول شروع به حرف زدن کرد؟آیا فرزند شما در متقاعد کردن دیگران توانمند است ؟آیا فرزند شما خیلی حرف می زند و گاهاً شما را نگران و یا خسته می کند؟آیا فرزند شما حاضر جواب است؟آیا فرزند شما از قصه گویی لذت میبرد؟
لطفا نگران نباشید! کودک شما می تواند سطح بالایی از هوش کلامی را داشته باشد!
افراد مشهوری که هوش کلامی بالایی دارند می توانند در شغل های زیر و بسیاری شغل دیگر موفق شوند:مدرس،مشاور، وکیل،روزنامه نگار

۲) هوش منطقی ریاضی :
حتما دیده اید کودکانی که در استدلال ، فکر کردن منطقی ، محاسبات و حل مساله توانایی دارند!آیا فرزند شما به دروس ریاضی و علوم علاقمند است؟( نباید تحت تاثیر جمع باشد)آیا فرزند شما علاقه مند به بازی های هوشی است ؟این افراد می توانند در آینده در شغل های مهندسی، پزشکی و... موفق شوند.

۳) هوش درون فردی :
این افراد در شناخت و درک عمیق احساسات خود توانمند هستند اصلا می دانند کجا بروند و چه کار کنند؟ افرادی که وقتی می بینیم می گوییم " فلانی خودش را خیلی خوب می شناسد" یعنی نقاط صعف و قوت خود را می داند.آیا فرزند شما علاقه مند به بازی های فکری و فردی است؟
آیا فرزند شما به تنهایی بیشتر از در جمع بودن علاقه مند است ؟این افراد می توانند در آینده در شغل های زیر توانمند و موفق شوند :روان شناس ، فیلسوف ، نویسنده ، کتابدار ، نظریه پرداز ، مربی تربیتی و ....

۴) هوش میان فردی :
این افراد در مدیریت و ارتباط برقرار کردن با دیگران موفق عمل می کنند و دوست دارند خودشان را ابراز کنند.آیا فرزند شما براحتی همسالان خود را مدیریت می کند ؟آیا فرزند شما با دوستان و همکلاسی های خود هم رایی می کند؟آیا فرزند شما سریع با گروه همسالان ارتباط می گیرد؟
این افراد می توانند در شغل های زیر موفق عمل کنند:مدرس ، مشاور ، مدیر ، فروشنده، بازاریاب ، مددکار و ...

۵) هوش جسمی حرکتی :
حتما دیده اید کودکانی که بدون یا با کمترین آموزش حرکات ورزشی ماهرانه ای انجام می دهند یعنی به مجرد این که ذهن دستور می دهد ، بدن واکنش نشان می دهد.آیا فرزند شما به بازیگری علاقه مند است؟آیا فرزند شما از زبان بدن خود برای ابراز احساسات به خوبی استفاده می کند؟آیا فرزند شما حرکات و رفتار دیگران را به خوبی تقلید می کند ؟آیا فرزند شما علاقه مند به ساخت صنایع دستی است ؟آیا فرزند شما علاقه مند به کار با ابزار آلات است و میل دارد وسایل را به نوعی خراب کرده و از هم جدا کند ؟این افراد می توانند در شغل های زیر توانمند عمل کنند :آتش نشان حرفه ای ، ورزش کار ، تعمیر کار ، جراح و ...

۶) هوش تصویری_فضایی
این افراد بین ذهن و جسم شان ارتباط خوبی وجود دارد و به راحتی آنچه را که می بینند را ثبت و ضبط می کنند.آیا فرزند شما در درست کردن پازل توانمند است؟آیا فرزند شما از عکاسی و فیلم برداری لذت می برد ؟آیا فرزند شما به نقاشی کشیدن علاقه مند است ؟آیا دوست دارد وسایل را تخریب و مجددا آن ها را بسازد ؟این افراد می توانند در آینده در شغل های زیر موفق عمل کنند :
طراح، معمار، عکاس ، آشپز ،مخترع و ...

۷) هوش موسیقیایی :
این افراد در اجرا ، درک و ساخت الگوهای موسیقیایی توانمند هستند مثل : ریتم ، لحن ، تُن و...آیا فرزند شما از آوازخوانی لذت می برد؟آیا فرزند شما آهنگ ها و ترانه ها را به خوبی حفظ می کند ؟این افراد می توانند در شغل های زیر توانایی خود را به ظهور برسانند :رهبر ارکستر ، خواننده ، موسیقی دان ، آهنگ ساز و......

۸) هوش طبیعت گرا :
این افراد در تشخیص ، درک و ارتباط با طبیعت توانمند هستند.آیا فرزند شما به طبیعت گردی علاقه مند است ؟آیا فرزند شما به حیوانات و جانوارن علاقه مند است ؟آیا فرزند شما به کاشت و نگه داری گیاهان علاقه نشان می دهد.این افراد می توانند در شغل های زیر توانمند عمل کنند:زیست شناس ، باغبان ، تهیه مستند های حیات وحش ، جهان گردی و کشف طبیعت  ، کشاورز و ...

۹) هوش هستی گرا :
این افراد ذهن سوال سازی دارند و درباره علت آفرینش موجودات و نهایت و غایت موجودات سوالات زیادی می پرسند.آیا فرزند شما درمورد خدا و علت آفرینش موجودات سوال می پرسد؟آیا فرزند شما صحبت های بزرگ تر و عمیق تر از سن خود می پرسد؟آیا فرزند شما درباره زندگی پس از مرگ سوال می پرسد؟ ( در هر سنی تفاوت دارد) .این فراد می توانند در شغل های زیر توانمند باشند :روحانی ، رهبر ، فیلسوف ، مربی مدیتیشن ، کیهان شناس و......

۱۰) هوش اخلاقی :
این افراد همه چالش ها و موارد زندگی را با چهارچوب اخلاقی خود می سنجد و اخلاق را بر تمامی ابعاد زندگی ارجحیت می دهند.آیا فرزند شما دارای خصوصیات خوب اخلاقی مانند مهربانی است؟آیا فرزند شما ادب را مقابل کوچکتر ها و بزرگ تر ها رعایت می کند ؟آیا فرزند شما خوراکی های خود را به دیگران می بخشد؟این افراد می توانند با چنین ویژگی در شغل های زیر موفق عمل کنند ؛رهبر گروه های کوچک و بزرگ ، مربی تربیتی ، دبیر پرورشی و....

بعد از اتمام فرآیند و بررسی تست ها و تایید های والدین ، برای هر هوش و تقویت آن برنامه های بسیار دقیق و ارزشمند طراحی شده است.در کنار تقویت هوش و استعداد ، پرورش فرزندانمان  با روشهای مهارت محور از جمله کلاس های مهارت زندگی و تقویت هوش هیجانی در دستور کار قرار دارد.