تحقیق در علوم تربیتی

کد خبر: ۱۱۱۱۴۰

تاریخ: ۲۶ اسفند ۱۴۰۲ - ۱۳:۲۱

شوشان ـ جعفر دیناروند :

تعلیم وتربیت به عنوان یک علم مستقل در حوزه ی علوم انسانی قرار می گیرد.موضوعات و مسائل خاصی در درون این علم جای دارند که با تحقیق در مورد آن ها، بسیاری از مسائل انسانی شناخته و در نهایت، حل می شوند.به دلیل خاص بودن این علم ،مسائل نیز خاص می شوند.اینکه نوع این موضوعات، پایه ای و اساسی است، شکی وجود ندارد.به همین دلیل است که افرادی خاص، به جستجو و تحقیق در این زمینه می پردازند.
تحقیقات علوم تربیتی از بسیاری جهات، با دیگر تحقیقات، متفاوت است.مهم ترین تفاوت، مربوط به بعد انسانی است.این نوع تحقیقات در محدوده های آموزشی و پرورشی، دارای کاربرد است.

از این نظر،برای ورود به این نوع تحقیقات، اطلاعات اولیه ای لازم است که با عناوین مختلف ارائه می گردند.با این حال، محققین علوم تربیتی، در حوزه ی عملیاتی خود، دارای مسائل و مشکلاتی هستند که آن ها را از سایر محققین مجزا می کند.
مثلا اگر در نتایج تحقیق اشتباهی رخ دهد، ضرر و زیان آن متوجه نوع  انسان می شود که جبران آن به این سادگی ها امکان پذیر نیست.پزوهشگران این حوزه، علاوه بر داشتن خصوصیات یک محقق، باید ویژگی های زیر را نیز داشته باشند.
_متخصص در یکی از رشته های علوم تربیتی مانند آموزش ابتدایی، مشاوره، تعلیم و تربیت و.....باشند.
_شاغل در حوزه ی آموزشی و پرورشی نظیر مدیر ، معلم، معاون، مشاور و....باشند.
_فارغ التحصیل رشته های مربیگری، تربیت کودک، سوادآموزی و.......باشند.
_علاقه مند و صبور باشند و مو ضوعات جدیدی را مطرح کنند.
_خصوصیات، موضوعات، اطلاعات مورد نیاز، روش های مختلف و ......را در بخش های خود، مورد کنکاش قرار دهند.
معنا و مفهوم تحقیق چیست؟این واژه از دو نظر قابل تعریف است. اول از نظر عامه ی مردم که این مد نظر ما نیست و دوم از نظر علمی که خواسته ی ماست.در پرداختن به این موضوع هم دو نکته قابل کنکاش است. یکی معنای لغوی و دیگری معنای مفهومی.بدیهی است که اختلاف در معنای لغوی، ناچیز و قابل گذشت است زیرا معیار پذیرش، فرهنگ لغت می باشد.در معنای مفهومی، به خصوص در علوم انسانی، همیشه اختلاف وجود داشته و دارد.صرف نظر از این موضوع، به هر دو مورد تعریف، به طور جداگانه می پردازیم.
معنای لغوی تحقیق:این لغت عربی است و از نظر معنا، مترادف با رسیدن، پژوهش، رسیدگی، مطالعه و نیز به معنای حقیقت است.در زندگی روزمره به یکی از این اشکال به کار می رود.در علم، بیشتر با واژه های پژوهش و مطالعه سر و کار دارد.
از نظر مفهومی نیز تعاریف ،متفاوت بیان و نوشته شده اند.تفاوت عملکردهای محققین به دلیل پیروی از این تعاریف است.در ادامه چند تعریف از این نوع آورده می شوند.
_"یک عمل منظم که در نتیجه ی آن، پاسخ هایی برای سئوال های مورد نظر و مطرح شده در موضوع تحقیق ،به دست می آید."
_"یک فعالیت منظم و مدون که هدف آن، کشف و گسترش دانش و حقیقت است."
در تعریف اول باید گفت که پاسخ ها می توانند دو حالت داشته باشند.اول اینکه کلی و ذهنی  و دوم اینکه قابل لمس و ویژه باشند.پاسخ های کلی و ذهنی در یافته های "تحقیقات بنیادی"و پاسخ های قابل لمس و ویژه در "تحقیقات کاربردی"به دست می آیند.
بنابراین، دو نوع تحقیق از دل این تعریف خارج می شود که اساسی ترین نو ع تحقیقات می باشند.تعاریف دیگری نیز دراین ارتباط مطرح شده اند که هرکدام بخشی از تحقیق را در بر می گیرند. به طور مثال تعریف"کاربرد روش های علمی در حل یک مسئله یا پاسخگویی به یک سئوال"تحقیق" را به صورت کلی تعریف کرده است.درهر صورت، در تعاریف مختلف، برداشت های متفاوتی صورت می گیرد که این یک امر طبیعی است.
تاکید می نمایم که تعاریف ارائه شده، تمامی آن ها نبوده و تنها، جهت آشنایی، مطرح شده اند