نقشِ رسانه ها در توسعه اجتماعی - فرهنگی!

حسن دادخواه: رسانه های نوشتاری و شنیداری و دیداری، امروزه به عنوان نشان و رکنی از رشد یافتگی جوامع و بالنده شدن نهادهای مدنی و گسترش سواد و نقطه اتصال و پیوند اجزای پیش‌برنده جامعه انسانی به شمار می آیند. در ایران معاصر و با ورود کشورمان به جرگه دولت های مدرن و سرزمین های یکپارچه و متمرکز، از وجود روزنامه و خبرنویسی و نخبگان فرهنگی اهل رسانه، برخوردار بوده است که به رغم همه محدودیت ها و نبودن لوازم فنی و هنری، در بسیج و شکل دهی به افکار جمعی مردم، نقش پایه ای بر عهده داشته اند.

کد خبر: ۱۱۲۱۱۹

تاریخ: ۱۶ دی ۱۴۰۳ - ۰۹:۵۳

شوشان ـ حسن دادخواه :

جنبش ها و خیزش های صد و پنجاه سال اخیر در ایران، به واسطه خبر نویسی و خبر رسانی و تحلیل های ساده برای مردم و انتقادهای سیاسی از کارگزاران، شکل گرفته است و دستاوردهای آن، به ثبت و ضبط رسیده است.
اکنون با پیشرفت و توسعه ابزارها و تکنیک ها و فناوری های مدرن، روند خبر نویسی و خبرنگاری و تولید محتوا برای رسانه ها، به سرعت انجام می شود و لحظه لحظه نبض جوامع، با انتشار کاغذی و مجازی رسانه ها، در حال تپش و تکان است.
بی گمان رونق اقتصادی، انتشار اندیشه های نو، تحلیل و انتقاد بر عملکردها و بلکه شکل دهی به رای و نظر مردم در همه حوامع، از کارکردهای رسانه هاست که خمیرمایه و مواد آن را روزنامه نگاران حرفه ای و چیره بر زیر و بم کار، تولید می کنند و به جامعه عرضه می دارند.
از همین روست که بخش قابل توجهی از وظایف و ماموریت های سیستم های حکمرانی در سراسر جهان، چشمی به رسانه ها دوخته است و پایی در حیطه رسانه ای دارد!
بر این پایه، وضعیت عمومی کشورها، شوق و نشاط مردم، رونق و ذائقه های هنری و ورزشی و ادبی و سیاسی شهروندان، بازتاب و جلوه ای از قدرت و شوکت خانواده رسانه ای کشور هاست!
با توجه به آن‌چه یادآوری گردید، آشفتگی ذهنی، سردرگمی و بلاتکلیفی روح جمعی ملت ها، می تواند برخاسته از پریشانی و عقب ماندگی رسانه ها و غیرحرفه ای و ساده اندیشی اصحاب مطبوعات به شمار بیاید!
امروزه و به ویژه در جوامع توسعه نیافته و کمتر توسعه یافته که میزان بی سوادی و اعتنای مردم به رسانه های مکتوب و خواندنی ضعیف و سست است، اما و ولی پیگیری اخبار و رایزنی های اقتصادی و سیاسی و تحولات تاثیرگذار کشوری و جهانی در اقتصاد خانوارها، مورد اعتنای شنیداری و دیداری مردم است!
بر این پایه، آشکار است که واژگان، عبارت ها و جمله جمله های موجود در متن اخبار و گزارش ها، طرح و تصویرهای رنگارنگ و تاکید بر کنایات و تمرکز بر نقاط جذاب، هر یک به اندازه ای در جای توجه خوانندگان موثر است.
همانطور که حضور اصحاب و متولیان حرفه ای و مستقل و شرافتمند و کاردان در رسانه ها، می تواند موجب تشخص و تقویت اعتماد اجتماعی و پیوندهای میان مردم با مردم از یک سو و مردم با نخبگان از سوی دیگر شود، به همین اندازه، حضور افراد غیرحرفه ای و فرصت ‌جو و ناپاک در عرصه مطبوعاتی و رسانه آی می تواند موجب واگرایی، ترویج ستیز و بدگمانی و نشر اخبار بی پایه و تشتت در وحدت عمومی کشور بشود.
شوربختانه تاکید بر وابستگی افراد به قومیت ها و ذکر مذهب و مرام و زبان افراد شاخص در متن اخبار و تحلیل ها، می تواند زمینه واگرایی و رقابت های کاذب و خانمان‌سوز را در پی داشته باشد.
برای نمونه در استان هایی از پهنه کشورمان، ایران عزیز، چه بسا ذکر وابستگی قومی افراد، بی گمان مخرب خواهد بود. در برخی استان ها ، چه بسا تاکید بر مذهب افراد، زیان رسان باشد و......
شوربختانه دسته ای از پایگاه های خبری در استان خوزستان با حضور متصدیان غیر حرفه ای ولی خیره به انتصابات و چیره بر روابط اداری و غیر رسمی و با هدف جویای نام و جستجوی نان و شغل، گاهی همه دستاوردهای کارگزاران و مدیران اجرایی دستگاه ها را یا تخریب می کنند و یا با بزرگنمایی نکات مثبت، رای آوری و برگزیده شدن و منصوب شدن افراد خاص را در پست های اجرایی دنبال می کنند!
میوه و دستاورد این رسانه ها و خبرنویسی ها که متن آنها گاهی بر پایه حدس و گمان و شایعات بی پایه و هدفمند تولید می شود، جز تباهی و اخلال در امور داخلی استان و ترویج بدزبانی و بد اخلاقی هیچ نتیجه ای به دنبال ندارد.
در آستانه برگزاری هر انتخابات، آرام آرام گرد و غبار فعالیت و شدت عمل این رسانه های سفارشی بالا می گیرد و زحمات و کوشش های سازنده دسته ای دیگر را خنثی می کنند.
چه نیکوست که روزنامه ها و پایگاه های مسئولیت شناس که شرافت قلم را قدر می دانند، با فراخوان همه دست اندرکاران رسانه های استانی و بالابردن همگرایی عمومی، روزنه و دریچه های لجن پراکنی و تخریب اندک رسانه های مخرب را ببندند و مسدود نمایند!