گزارش تصویری قدیمی از شوشتر

کد خبر: ۱۵۰۱۲

تاریخ: ۲۰ دی ۱۳۹۲ - ۲۰:۰۵

شوشان - سرویس خوزستان قدیم :

1) پل بند شادروان

و شرح ساختن پل در شاهنامه فردوسی:

( همی برد هر سو برانوش را **** بدو داشتی در سخن گوش را)

(یکی رود بد پهن در شوشتر **** که ماهی نکردی بر او برگذر)

(برانوش را گفت گر مندسی **** پلی سازی آنجا چون رسی)

(که ما بازگردیم و آن پل به جای **** بماند به دانایی رهنمای)

(به رش کرده بالای این پل هزار **** بخواهی ز گنج آنچه آید به کار)

(تو از دانشی فیلسوفان روم **** فراز آر چندی بر آن مرز و بوم)

(چو این پل برآید سوی خان خویش **** بر او تازیان باش مهمان خویش)

(لبا شادمانی و با ایمنی **** ز بد دور وز دست اهریمنی)

(به تدبیر آن پل باستاد مرد **** فراز آوریدش بر آن کار کرد)

(به پردخت شاپور گنجی بران **** که زان باشد آسانی مردمان)

(چو شد شه برانوش کرد آن تمام **** پلی کرد بالا هزارانش گام)

2) آسیاب ها از بالا

3) پل شطیط بند شادروان

توضیحی بر تخت قیصر ؟! : پس از شکست والرین ( امپراطور روم ) از شاپور اول ، در اواخر سال ۲۵۹ یا اوایل ۲۶۰ میلادی طی جنگ ادسا ، (در ترکیه فعلی و شمال انتاکیه ) ، وی به همراه تعداد زیادی از همراهانش که به قول شاپور ، شامل صاحب منصبان ، سناتورها و سرداران روم می‌شد به اسارت افتادند .

در واقع همان‌طور که می‌دانیم هنگامی که والرین در ادسا شکست خورد و زندانی شد ، لشکر وی که شامل هفتاد هزار مرد جنگی بود به شکل اسرای جنگی در ایران ماندگار شدند . این احتمال وجود دارد که اسرای جنگی به خلق آثار تاریخی ارزشمندی کمک کرده باشند ، زیرا در قرن سوم میلادی نیروهای نظامی امپراتوری روم ، در اموری که مربوط به بنای راه‌ها ، پل‌ها و سدها می‌شد اطلاعات شایان توجهی داشتند .

از جمله کارهایی که به کمک نیروی بزرگ اسیران رومی در شوشتر صورت گرفت ، شاهکار سد و پل بزرگ "شادروان” ، "بند میزان” ، "رود گرگر” و دهها پل و بند دیگر در این شهر و سایر شهر هاست و از ساخته های مهم دیگر می توان به شهر بیشابور(نزدیک کازرون ) و نیو شابور (نیشابور ) اشاره کرد .

ضمن بررسی که بنده از جاده تاریخی "تنگ عقیلی” داشته ام ، بی راه نرفته ام اگر ساخت آنرا به ایام (حضور اسرای رومی در شوشتر) نسبت بدهم ؛ چرا که معتقدم برخی از آثار هم عصر را می بایست بصورت کلی و مرتبط با دیگر آثار ، مورد مطالعه قرار داد ، در آن صورت می توان به تصویر روشنی از تفسیر آنها دست یافت .

یکی دیگر از آثار باستانی و تاریخی شوشتر که در نزدیکی بند ساسانی میزان قرار دارد ” تخت قیصر” می باشد ؛ مکانی در ارتباط با حضور والرین (قیصر روم ) و سربازانش ؛ مشرف به رود کارون ، محوطه وسیعی که بر بالای صخره ای طبیعی واقع شده است .(در این چند دهه گذشته توسط کوچ نشینان تبدیل به روستایی به همین نام شده است )

پیش از اشغال این محوطه ، نشانه هایی از قبوری به شکل صلیب گواه وجود تدفین هایی متفاوت با آنچه که از ایرانی ها سراغ داریم ، دیده شده است . هر چند امروزه از محل قرار گیری آنها اطلاعاتی در دست نیست اما ، در کتب مورخین ذکر آنها آمده است ، همچنین در فرهنگ عامه ، این مکان را محل زندانی شدن قیصر روم عنوان می کنند.

در گرداگرد این صخره طبیعی ، استودانهایی مربوط به تدفین های زرتشتیان به چشم می خورد که انتساب این مکان را به دوره ساسانی قطعیت می بخشد ، در قسمت غربی این صخره و در حاشیه رودخانه نیز شواهدی از وجود معدن سنگ بزرگ و مرغوبی وجود دارد که بطور قطعی مربوط به برداشت سنگ به منظور ساخت پل بند شادروان می باشد و امروزه با عقب نشستن آب کارون سنگهای عظیمی سر از آب بیرون آورده که اندازه های آنها با اندازه سنگهای بکار رفته در شادروان یکی می باشد . پلکانها ، سکوها و حوضچه هایی که به منظور استخراج و بارگیری این سنگها و حمل آنها توسط جریان آب کارون در ساحل "تخت قیصر” به چشم می خورد ، نشان می دهد که حجم زیادی از مصالح بکار رفته در شادروان از اطراف "تخت قیصر” تامین می شده است ، ” سنگهایی که هرگز بکار برده نشدند .

در واقع ، شواهد موجود در "تخت قیصر” و پیرامون آن ، نشان دهنده وجود یک اردوگاه رومی است ، گویای وجود معدن سنگ و گل رس و نیز کارگاه سد و پل شادروان است که زیر نظر ماموران ایرانی مدیریت می شده است ، در این ارتباط راههای دسترسی به معدن و وجود تونلی بزرگ که افراد محلی گزارش داده اند – با وجود دستکاریهای فراوانی که در آنجا صورت گرفته است – تایید کننده مطلبی است که در پایان عنوان گردید. (پیروز باشید )

تهیه و تنظیم : سعیدزاهدزاده

4) نمایی از بام شوشتر

5) کهندژ شوشتر (قلعه سلاسل) - استانداری خوزستان پیش از سال 1304/ عکس مربوط است به 115 سال قبل

توضیحی بر سالی که شوشتر از مرکزیت افتاد  : در سال 1303 رسما مرکزیت خوزستان از شوشتر به بندر ناصری انتقال یافت و بندر ناصری مرکز استان خوزستان شد. شوشتر از زمان ساسانیان تا ابتدای پهلوی در اغلب دوره‌های تاریخی مرکز استان خوزستان محسوب می شد. بندر ناصری در آن زمان به دلیل رودخانه کارون و امکان تجارت و کشتیرانی در آن و همچنین به دلیل احداث جاده کاروان رو اهواز به اصفهان تبدیل به منطقه مهم تجاری شد. قرارداد ساخت این جاده بین چارلز هاردینگ دبیر اول سفارت انگلیس در تهران و حاج علی‌قلی‌خان سردار اسعد به امضاء رسید. با ساخت این جاده بازرگانان از دزفول و شوشتر به این منطقه مهاجرت کردند و این اولین مهاجرت ساکنین شوشتر و دزفول به اهواز بود .

بندر ناصری که به دلیل اقدامات ناصرالدین شاه در این منطقه به این نام خوانده می شد در سال 1314 با یک بخشنامه جدید به اهواز تغییر نام داد و اهواز جدید در عرصه جغرافیایی طبیعی ایران متولد شد.رضاخان اهمیت سیاسی و اقتصادی خوزستان را دریافته بود؛ بنابراین تلاش های جدی و بزرگی برای تبدیل خوزستان به منطقه ای امن و با ثبات صورت داد. علت عمده این اقدامات کشف منابع نفتی جدید در این منطقه بود . اهواز در مرکز مناطق نفتی واقع شده بود و می توانست نقش ارتباطی بین شمالی ترین و جنوبی ترین نقاط خوزستان برقرار کند.

6) تصاویری از شوشتر در 80 سال قبل. توسط لورنس لاکهارت.

7) تصاویری از شوشتر در 80 سال قبل. توسط لورنس لاکهارت.

8) تصويري قديمي و كمياب از آسياب هاي آبي شوشتر در حدود 110 سال قبل.

احمد محمود جایی گفته بود: درباره یک سقف و دونفر زیر اون سقف می شود رمان بلندی نوشت. حالا ما هستیم و شهر قدیم و محله‌ها و انسان‌ها و روزها و روزگار ها ... /

عکس های قدیمی و خاطرات خود را برای انتشار به شوشان حافظه خوزستان بسپارید.