روایت شناسی تخت قیصر

کد خبر: ۱۵۱۰۲

تاریخ: ۲۲ دی ۱۳۹۲ - ۱۷:۰۶

شوشان - تهیه و تنظیم : سعید زاهد زاده

پس از شکست والرین (امپراطور روم) از شاپور اول ، در اواخر سال ۲۵۹ یا اوایل ۲۶۰ میلادی طی جنگ ادسا ، (در ترکیه فعلی و شمال انتاکیه) ، وی به همراه تعداد زیادی از همراهانش که به قول شاپور ، شامل صاحب منصبان ، سناتورها و سرداران روم می‌شد به اسارت افتادند .

در واقع همان‌طور که می‌دانیم هنگامی که والرین در ادسا شکست خورد و زندانی شد ، لشکر وی که شامل هفتاد هزار مرد جنگی بود به شکل اسرای جنگی در ایران ماندگار شدند . این احتمال وجود دارد که اسرای جنگی به خلق آثار تاریخی ارزشمندی کمک کرده باشند ، زیرا در قرن سوم میلادی نیروهای نظامی امپراتوری روم ، در اموری که مربوط به بنای راه‌ها ، پل‌ها و سدها می‌شد اطلاعات شایان توجهی داشتند .

از جمله کارهایی که به کمک نیروی بزرگ اسیران رومی در شوشتر صورت گرفت ، شاهکار سد و پل بزرگ "شادروان” ، "بند میزان” ، "رود گرگر” و دهها پل و بند دیگر در این شهر و سایر شهر هاست و از ساخته های مهم دیگر می توان به شهر بیشابور(نزدیک کازرون ) و نیو شابور (نیشابور ) اشاره کرد .

ضمن بررسی که بنده از جاده تاریخی "تنگ عقیلی” داشته ام ، بی راه نرفته ام اگر ساخت آنرا به ایام (حضور اسرای رومی در شوشتر) نسبت بدهم ؛ چرا که معتقدم برخی از آثار هم عصر را می بایست بصورت کلی و مرتبط با دیگر آثار ، مورد مطالعه قرار داد ، در آن صورت می توان به تصویر روشنی از تفسیر آنها دست یافت .

یکی دیگر از آثار باستانی و تاریخی شوشتر که در نزدیکی بند ساسانی میزان قرار دارد ” تخت قیصر” می باشد ؛ مکانی در ارتباط با حضور والرین (قیصر روم ) و سربازانش ؛ مشرف به رود کارون ، محوطه وسیعی که بر بالای صخره ای طبیعی واقع شده است .(در این چند دهه گذشته توسط کوچ نشینان تبدیل به روستایی به همین نام شده است )

پیش از اشغال این محوطه ، نشانه هایی از قبوری به شکل صلیب گواه وجود تدفین هایی متفاوت با آنچه که از ایرانی ها سراغ داریم ، دیده شده است . هر چند امروزه از محل قرار گیری آنها اطلاعاتی در دست نیست اما ، در کتب مورخین ذکر آنها آمده است ، همچنین در فرهنگ عامه ، این مکان را محل زندانی شدن قیصر روم عنوان می کنند.

در گرداگرد این صخره طبیعی ، استودانهایی مربوط به تدفین های زرتشتیان به چشم می خورد که انتساب این مکان را به دوره ساسانی قطعیت می بخشد ، در قسمت غربی این صخره و در حاشیه رودخانه نیز شواهدی از وجود معدن سنگ بزرگ و مرغوبی وجود دارد که بطور قطعی مربوط به برداشت سنگ به منظور ساخت پل بند شادروان می باشد و امروزه با عقب نشستن آب کارون سنگهای عظیمی سر از آب بیرون آورده که اندازه های آنها با اندازه سنگهای بکار رفته در شادروان یکی می باشد . پلکانها ، سکوها و حوضچه هایی که به منظور استخراج و بارگیری این سنگها و حمل آنها توسط جریان آب کارون در ساحل "تخت قیصر” به چشم می خورد ، نشان می دهد که حجم زیادی از مصالح بکار رفته در شادروان از اطراف "تخت قیصر” تامین می شده است ، ” سنگهایی که هرگز بکار برده نشدند .

در واقع ، شواهد موجود در "تخت قیصر” و پیرامون آن ، نشان دهنده وجود یک اردوگاه رومی است ، گویای وجود معدن سنگ و گل رس و نیز کارگاه سد و پل شادروان است که زیر نظر ماموران ایرانی مدیریت می شده است ، در این ارتباط راههای دسترسی به معدن و وجود تونلی بزرگ که افراد محلی گزارش داده اند – با وجود دستکاریهای فراوانی که در آنجا صورت گرفته است – تایید کننده مطلبی است که در پایان عنوان گردید. (پیروز باشید )