به دنبال ردپای زباله ها در شهر :

فعلا که شهر ما خانه ما نشده است!

* شهروندان باید تفکیک زباله های خیس از خشک را آموخته و در تفکیک آنها با شهرداری همکاری نمایند

کد خبر: ۱۵۱۴۶

تاریخ: ۲۳ دی ۱۳۹۲ - ۱۲:۴۱

شوشان به نقل از هفته نامه راوی ملت - هادی گودرزی :

بر كسي پوشیده نيست كه این روزها دیگر زباله ها به بخش جدایی ناپذیری از زندگی انسان تبدیل شده اند.دیگر نمی توان به مکانی پای گذاشت و از دست زباله ها و پسماندها در امان بود.

در مسیر کوچه ها و خیابان ها،در مسیر رودخانه کارون، در حاشیه جاده های منتهی به اهواز، در پارک ها،در بیمارستان ها و مراکز درمانی و هر منطقه و مکان دیگری می توان ردپای آنها را دنبال کرد. در حال حاضر کافی است در بعضی مناطق اهواز بخواهید مثلا قوطی آب معدنی تان را به داخل سطل زباله بیندازید و به دنبال سطل زباله در آن منطقه بگردید؛گاهی ممکن است پس از کلی راه رفتن و به دنبال سطل گشتن باز هم هیچ گونه سطل زباله ای دیده نشود. زباله از آن موضوع هایی است که اگر در جایی اصول نگهداری،حمل و نقل و جابه جایی آن به درستی رعایت نشود به خاطرش می توانید به راحتی از یک مکان متنفر بشوید.

بارها پیش آمده که یک روز نیامدن یا دیر آمدن ماشین های حمل زباله در محله های مرکزی شهر اهواز باعث شده است زباله های زیادی در کوچه پس کوچه های شهر کنار هم نشانده شوند و علاوه بر آلودگی بصری و بوی نامطبوع زباله،شهروندان را به این جمع بندی برسانند که اگر به دنبال دلیل دیگری برای بیماری هایشان می گردند علاوه بر هوای آلوده،باران های اسیدی،گرد و غبار بیش از حد مجاز استاندارد و آب آلوده و...وجود زباله ها نیز دلیل بسیار خوبی است.

مرزی که بحرانی اعلام نمی شود

كافي است از كنار جاهایی مثل پارک ساحلی کیانپارس، سید خلف،کوروش و گاومیش آباد گذر کنید تا بوی نامطبوع فاضلاب موجود در آب رودخانه کارون را بیش از هر منطقه دیگری احساس کنید.متاسفانه هنوز درصدی از فاضلاب های شهری در کارون ریخته می شود.بخش دیگری از آلودگی رودخانه کارون نیز ناشی از فاضلاب صنایع است که تعدادی از آنها سیستم تصفیه مناسبی ندارند.

یکی از اهالی گاو میش آباد می گوید: «خانه ما در نزدیکی رودخانه قرار گرفته است و بوی تعفن فاضلاب موجود در رودخانه برای ما بسیار آزار دهنده است. طوری که در خانه با وجود بستن پنجره ها باز هم بوی آن را می توان احساس کرد.ساکنان از آب لوله کشی تنها برای شستشو استفاده می کنند و آب آشامیدنی خود را خریداری می کنند.»وی در ادامه صحبت هایش می گوید:«کوهی از زباله های جمع شده در محل وسایل بازی بچه ها و کودکان شده و این موضوع سبب شده است که فرزندانمان هر چند وقت یک بار به علت آلودگی های موجود در زباله ها بیمار شوند.»

یکپارچه سازی پازل درهم ریخته تفکیک زباله

«طاهر پور» مدیر بازیافت سازمان مدیریت پسماند اهواز با اشاره به انواع زباله که به دو بخش خشک و تر تقسیم می شوند می گوید:«ما در حال حاضر دو نوع تفکیک زباله را انجام می دهیم.یکی تفکیک از مبدا زباله است که در این رابطه ابتدا به مردم آموزش می دهیم زباله های تر که زباله های فساد پذیر هستند را از زباله های خشک که فساد پذیر نیستند جدا کنند. چرا که اگر این دو زباله با هم مخلوط شوند زباله های خشک نیز آلوده شده و تفكيك و بازیافت آن بسیار سخت مي گردد. سپس با تعدادی از پیمانکارها قرار داد می بندیم و آنها موظف می شوند مخازن و سطل هایی را برای جدا سازی زباله ها به خانه های شهروندان تحویل بدهند.این طرح در یک بازه زمانی مشخص در دوره های قبل در کلیه مناطق اهواز به جز مناطق پنج و شش اجرا شده است و در حال حاضر تنها در منطقه هشت در حال انجام شدن است.

تفکیک دیگر زباله، تفکیک در محل دفن است که زباله ها بر روی نوار نقاله قرار گرفته و توسط کارگرهای آنجا تفکیک و جمع آوری می شوند.»

او در ادامه صحبت هایش عنوان می کند:«در گذشته به علت حصار نداشتن محوطه دفن زباله در منطقه برومی علاوه بر کارکنان شهرداری عده ای دیگر که تعدادشان قابل توجه بود در محل حاضر شده و با زیر و رو کردن زباله به دنبال وسایل قابل فروش می گشتند که مشکلات زیادی را ایجاد کرده بودند ولی در حال حاضر با دفن زباله ها در منطقه صفیره که محوطه آن کاملا حصارکشی شده است این مشکلات برطرف شده است و به غیر از کارکنان آنجا هیچ شخص دیگری بدون مجوز قادر به ورود به آن محوطه نخواهد بود.»

او در پاسخ به این سوال که در حال حاضر بزرگ ترین مشکل پیش روی تفکیک زباله در استان خوزستان چیست؟می گوید:«در حال حاضر حدود سیصد انبار ضایعات در اهواز وجود دارد که کارشان این است که با گشت زدن میدانی در کوچه ها و خیابان های شهر زباله های به درد بخور شهروندان را جدا کرده و با خود می برند.

این کار قسمت اعظمی از سود سازمان بازیافت را کاهش می دهد و لازم به توضیح است که تعطیل کردن آنها زحمت بسیار زیادی دارد و ما تاکنون موفق به تعطیل کردن آنها نشده ایم.»همچنین طاهر پور با اشاره به ضرورت بيش از پیش بستر سازی فرهنگی در راستای آموزش شهروندان پیرامون تفکیک زباله می افزاید:«شهروندان باید تفکیک زباله های خیس از خشک را آموخته و در تفکیک آنها با شهرداری همکاری نموده و زباله هایشان را در زمان و مکان مناسب در اختیار ماشین های حمل زباله قرار دهند.»

غفلت از غیبت فرهنگ شهروندی

بعید است که ساکن کلانشهر اهواز باشید و روزانه با صحنه هایی مثل آشغال ریختن در خیابان،گذاشتن زباله ها بدون توجه به ساعت اعلام شده شهرداری و راه افتادن شیرابه در خیابان،قرار دادن زباله مقابل خانه همسایه،پرت کردن زباله در گوشه پیاده رو و... رو به رو نشوید.گاهی اوقات با توجه به این چنین مسائلی که به عینه در کلانشهر اهواز می بینیم اگر کسی بخواهد آداب و قوانین زندگی شهری و شهرنشینی را به درستی رعایت کند با ناسزاها و متلک گویی های فراوان آدم های اطرافش مواجه می شود و در نتیجه آنهایی که مسئولیت پذیر تر می باشند نیز با در نظر گرفتن این موضوع به سوی قانون گریزی حرکت کرده و موجب این می شوند که عرف و ارزش جامعه با فرار از قانون و ستیز با نظم و انظباط به یک هنجار تبدیل شده و در پی آن بی مسئولیتی اجتماعی نیز رواج پیدا کند.

یوسفی که یکی از جامعه شناس های اهوازی است در این باره می گوید:«هم اکنون در جامعه کنونی افرادی وجود دارند که احساس می کنند اجتماع حقی از آن ها را خورده است و آنها نیز در قبالش با بدهکار دانستن اجتماع به خود به دنبال این هستند که حق دیگران را ضایع نمایند.همچنین افراد خود شیفته دیگری نیز در جامعه زندگی می کنند که این امور را نوعی زرنگی و مهارت تلقی کرده و از جنبه روانی نیز دچار حسرت نسبت به دیگران هستند و هتک قانون،ارزش ها و عبور از دیگران را راهی برای جبران عقب ماندگی ها تلقی می کنند.»

زباله،پای ثابت زندگی شهری و روستایی

اين طور که مشخص است براي افرادي که زباله ها را در کوچه ها رها مي کنند،هيچ تنبيهي وجود ندارد و جالب اين جاست که برخي از ساکنان،شبانه زباله ها را دورتر از منزل مسکوني خود تخليه مي کنند.در روستاها و مناطق حاشیه شهر این مشکل نمود بیشتری پیدا می کند.يکي از ساکنان روستاي «سویسه» در این باره مي گويد:«انباشته شدن زباله در کوچه هاي روستا و اطراف زمين هاي کشاورزي جلوه زشتي به منطقه بخشيده است و بعضی از زمین ها به محل دفن زباله روستانشينان تبديل شده است.»او اضافه می کند«بي توجهي اهالي به حفظ محيط زيست جاي سوال دارد و اگر توليد زباله ها و دفن ناصحيح آن هم چنان ادامه داشته باشد،به طور حتم در آينده با مشکلات جدي مواجه خواهيم شد.اگر در نقاط مختلف روستا سطل هاي زباله يا سه چرخ هاي حمل زباله گذاشته شود،به طور حتم اهالي از آن استقبال خواهند کرد.

حساسیت های تحقق نیافته زباله های بیمارستانی

اینجا یکی از بیمارستان های اهواز است و کارشناس بهداشت آن در بحبوبه فعالیتش این طور می گوید:«همانطور که می دانیم در بیمارستان ها از رنگ مشکی برای جمع آوری زباله های غیر عفونی و از رنگ زرد برای جمع آوری زباله های عفونی استفاده می شود ولی نمی توان تفکیک زباله را در محدوده بیمارستان ها صد در صد و یا حتی هشتاد درصد دانست.چرا که گاهی اوقات برای معالجه مریض اورژانسی که سرعت عمل حرف اول را می زند و بیمار در وضعیت بدی قرار دارد ممکن است توسط پرستارها زباله ها جابه جا ریخته شوند یا در زمان ملاقات بیماران ما نمی توانیم به کلیه ملاقات کنندگان آموزش دهیم که کدام زباله را در کدام سطل بریزند و به عنوان مثال بارها دیده ایم که همراهان بیمار قوطی آب معدنی یا کمپوتشان را در پلاستیک زباله های عفونی می ریزد.

لازم به ذکر است در بیمارستان محلی به نام نگهداری موقت وجود دارد که زباله های عفونی و غیر عفونی در آنجا در اتاقک های جداگانه برای مدت کوتاهی نگهداری می شوند هنگامی که ماشین حمل زباله شهرداری می آید ماشین به دو مسیر و مقصد جداگانه یکی برای زباله های شهری و دیگری برای دفن می روند.»

او در ادامه حرف هایش به برجسته ترین مشکلات تفكيك زباله در حیطه کاری خودشان اشاره کرده و این چنین می گوید:«در حال حاضر ما بیشترین مشکلات را در مرحله تفکیک و تدفین زباله ها داریم.همچنین این مشکلات در زمینه شهری بسیار بیشتر از زمینه بیمارستانی می باشد به گونه ای که هم اکنون در بسیاری موارد دوره گردها کار بازیافت زباله ها را انجام می دهند و مشکلات بهداشتی زیادی را فراهم می آورند.تاخیر در حمل زباله هم یکی از مسائل دیگری است که بیمارستان ها و مراکز بهداشتی با آن دست و پنجه نرم می کنند.»

مریم نقاش کارشناس بهداشت در رابطه با موضوع پسماند زباله های بیمارستانی در استان خوزستان این چنین می گوید:«در نگاه تخصصی پسماندهای پزشکی به چهار دسته اصلی پسماندهای عفونی،پسماندهای تیز و برنده،پسماندهای شیمیایی و دارویی و پسماندهای عادی تقسیم می شوند که هر کدام از این پسماندها مراحل تولید، تفکیک،جداسازی ،جمع آوری،دریافت،ذخیره،حمل،تصفیه،دفع یا مدیریت را طی می کنند.به طور کلی روش کار به این صورت است که ابتدا در بیمارستان ها و کلیه مراکز درمانی تولید پسماند پزشکی پسماندها تفکیک،بسته بندی و جمع آوری می شوند و از آنجایی که بسته های حاوی پسماند به طور معمول حجم زیادی را اشغال می کنند این بسته ها پیش از تصفیه یا دفع فشرده نمی شوند و همین طور بیش از دو سوم ظرفیت آنها پر نمی شود تا بتوان درب آنها را به خوبی بست.

این پسماندها همه روزه یا در صورت لزوم چند بار در روز جمع آوری شده و به محل تعیین شده برای ذخیره موقت پسماند در بیمارستان حمل می شوند.در مرحله نگهداری پسماندها در بیمارستان درصورت عدم وجود سیستم سرد کننده زمان نگهداری موقت پسماند در شرایط آب و هوایی گرم مانند خوزستان 48 ساعت در فصل سرد و 24 ساعت در فصل گرم استد.

همچنین محل نگهداری پسماندهایی مثل سیتوتوکسیک،شیمیایی،رادیو اکتیو و عفونی با علامت مشخصه تعیین و در تماس با یکدیگر قرار نمی گیرند.

پس از این مرحله حمل و نقل وجود دارد که از نکات حائز اهمیت آن می توان به مواردی چون حمل بدون اتلاف پسماند به مقصد نهایی،ممنوع بودن حمل پسماندهای تفکیک شده پزشکی با پسماندهای عادی،استاندارد بودن جابه جایی،حمل و نقل و بارگیری به گونه ای که وضعیت بسته بندی ثابت مانده و دچار نشت،پارگی،شکستگی و بیرون ریزی پسماند نشود اشاره کرد.همچنین در مرحله بی خطرسازی، تصفیه و امحا باید توجه داشت که محصولات جانبی سمی یا خطرناک در این حین تولید نگردد و در مستندات مربوط به انجام فرایند در بیمارستان یا مرکز بهداشتی صحت عملکرد دستگاه مشهود باشد.»