زه آب نیشکر

بستری مناسب برای توسعه تولید و پرورش ماهی

زه آب های حاصل از اراضی نیشکر ۲ کارخانه کشت و صنعت امیرکبیر و میرزا کوچک خان در حد فاصل سه راه منطقه حسینیه تا ۱۲ کیلومتری خرمشهر به مساحت ۱۸ هزار هکتار جاری است. از چند سال گذشته تاکنون ماهیگران زیادی از شهرهای حومه این منطقه شامل خرمشهر، اهواز، آبادان و حتی شادگان به اینجا می آیند و اقدام به ماهیگری می کنند.

کد خبر: ۱۷۷۲۹

تاریخ: ۱۷ فروردين ۱۳۹۳ - ۰۹:۳۶

وجود این دریاچه و آب شور زه آب نیشکر بستر مناسبی را برای اشتغالزایی مردم منطقه و توسعه ماهیگیری فراهم کرده است.

ماهی ها به صورت طبیعی در آب شور زه آب رشد می کنند و قطعا با ایجاد زیرساخت های مناسب و ایجاد طرح های پرورش ماهی و استفاده از ظرفیت بخش های خصوصی در این منطقه می توان اشتغال بیشتری را فراهم کرد.

اکوسیستم حاصل از زه آب نیشکر علاوه بر تولید ماهی و افزایش ماهیگیری به عبارتی امرار معاش مردم منطقه، می تواند در تلطیف هوا، ایجاد پوشش گیاهی مناسب، کنترل ریزگردها و تعدیل اثرات آن ها، توسعه گردشگری و ایجاد محیطی تفریحی و زیستگاه مناسبی برای پرندگان مهاجر موثر باشد.

ماهیگیران تورهای خود را به آب انداخته بودند و برخی نیز در حال صید ماهی از تورها هستند. ماهی هایی که در زه آب نیشکر رشد می کنند بیشتر از نوع کپور، بیاح و شانک می باشد که بنا به گفته ماهیگیران بومی منطقه بهترین و مناسب ترین نوع ماهی قابل رشد در این نوع آب ها شانک است.

برخی از ماهیگران می گویند "حتی در این آب ماهی صبور هم صید کرده اند.” بیشتر ماهیگران ماهی های صید شده خود را به بازار خرمشهر می برند و هر کیلو ماهی  را بنا به وزن ،سه تا ۶ هزار تومان به فروش می رسانند. وزن ماهیانی که در دریاچه تبخیری زه آب نیشکر تولید می شوند معمولا به سه تا چهار کیلو می رسد؛ یکی دیگر از ماهیگران گفت که "یک روز ماهی به وزن ۲۱ کیلوگرم در اینجا صید شده است.”

یعقوب سواری یکی از ماهیگیران منطقه می گوید "۱۶ سال است که در اینجا ماهیگیری می کنم. وجود شرکت های نیشکر در منطقه موجب فراهم شدن دریاچه ای تبخیری و در نهایت صید ماهی برای مردم منطقه شده است.”

ماهیگیران فصل سرما و مواقع وزش باد را بهترین زمان صید ماهی در زه آب های کشاورزی نیشکر این منطقه می دانند. این ماهیگیران به صورت آزاد و بدون برخورداری از بیمه ، برای امرار معاش ماهیگیری می کنند.

کیفیت ماهی های صید شده در این دریاچه خوب است و ماهیگران و صیادان منطقه بر این مساله تایید می کنند. قرار است با همکاری شرکت توسعه نیشکر و صنایع جانبی و اداره کل شیلات خوزستان در خصوص طرح پرورش ماهی در زه آب نیشکر و رهاسازی انواع بچه ماهی در این منطقه برنامه ریزی شود.

قطعا با نگاه جدی تر به طرح پرورش ماهی می توان اشتغال زیادی در این منطقه ایجاد و تعداد زیادی از افراد بومی این منطقه و حتی مناطق اطراف را از مزایای مزرعه های پرورش ماهی و صیادی بهره مند کرد.

صید و صیادی با قایق اغلب برای بیشتر ماهیگیران کم درآمد که با مشکل سوخت مواجه می شوند، به صرفه نیست و با اجرایی شدن مزارع پرورش ماهی قطعا بسیاری از این ماهیگیران به سمت مزارع پرورش سوق پیدا می کنند.

در حال حاضر یک بخش خصوصی برای اجرای طرح پرورش ماهی متقاضی یک هزار هکتار از زه آب نیشکر شده است که اداره نیشکر و صنایع جانبی مشکلی در خصوص اعطای زمین و آب به متقاضیان پرورش ماهی ندارد اما به دلیل این که اداره کل شیلات ودیگر ارگان ها مرجع صدور مجوز و رسیدگی به امور پرورش ماهی می باشد، بنابراین لزوم همکاری ادارات دیگر بویژه اداره کل شیلات در اجرای این طرح ضروری است.

بر اساس گزارش کارشناسان آب این دریاچه از نظر شاخص نیتریت و نیترات که از شاخص های ارزیابی وضعیت کیفی آب هستند، در شرایط مطلوبی قرار دارد. حد مجاز میزان نیتریت و نیترات در آب حدود ۶۰ پی پی ام است که این میزان در بخش ورودی زه آب به کمتر از ۲۵ پی پی ام هم می رسد.

اگرچه در سال های اخیر مباحث زیادی در خصوص کیفیت زه آب نیشکر و تبعات شوری آن بعضاً همراه با غرض ورضی مطرح شده است اما ماهیگیری و امکان رشد و تولید ماهی از نظر کارشناسان شرکت توسعه نیشکر و صنایع جانبی، تضمینی بر وضعیت و کیفیت زه آب ناشی از کشت نیشکر است.

در حال حاضر طرح هایی همچون استخراج نمک صنعتی برای صنایع پتروشیمی و کشت محصولات کشاورزی در کنار طرح پرورش ماهی در حوزه زه آب های حاصل از مزارع نیشکر در برنامه قرار دارد و امید است با برنامه ریزی و همکاری ارگان های مربوطه بتوان نه تنها از زه آب، بلکه از دیگر ظرفیت های گیاه نیشکر به نحو احسن استفاده کنند.

از بین این تالاب ،جاده اهواز – خرمشهر و همچنین راه آهن سراسری خرمشهر به تهران عبور می کندو با توجه به اینکه سالانه صدها هزار نفر کاروان راهیان نور برای بازدید از یادمان های دفاع مقدس بدون آنکه از وجود چنین تالابی خبر داشته باشند ازمیان این آن عبور می کنند، می توان با اتخاذ تدابیرهوشمندانه، گردشگری را در این تالاب هدفمند کرد. این تالاب سرشار از ثروت، را برای خوزستان غنیمتی که با توجه به آن تالاب زیبا که منشا تولید درآمد واشتغال زایی و شکوفایی اقتصادی برای منطقه است می تواند توسعه پایدار را به همراه آورد.

مهندس نسیم صادقی که با راه اندازی هتل مجهزو نمونه نیشکر و چایخانه سنتی و تاکید بر تاثیریکه نیشکر می تواند در حفظ محیط زیست و شکوفاتر شدن گردشگری داشته باشد ثابت کرده مدیرعلاقمندی به حفظ محیط زیست و گردشگری است. در ۵ واحد توسعه نیشکر که در جنوب اهواز واقع شده ۶۰ هزار هکتار زمین وجود دارد که ۵۰ هزار هکتار آن زیر کشت نیشکررفته است که باعث بوجود آمدن ۳۰۰ هزار هکتارسطح سبز بوجود آورده است.

نیشکر ۱۲ برابر کمتر از دیگر محصولات، دی اکسیدکربن تولید می کند که همین موضوع باعث شده تابه ریه خوزستان تبدیل شود. زهاب دو واحد نیشکرمیرزا کوچک خان و امیر کبیر در حالی باعث بوجودآمدن یک اکوسیستم جدید شده که زهاب سه واحدنیشکر سلمان فارسی، دعبل خزایی و فارابی به وسیله کانال از مجاور تالاب بین المللی شادگان به سمت خلیج فارس می رود که کشاورزان در مسیر آنکانال از آن زهاب بهره کشاورزی می برند. در سمتیدیگر زهاب نیشکر واحد دهخدا از طریق کانالی بهسمت مرز می رود و زهاب نیشکر واحد امام خمینیبه دلیل ای سی استاندارد به رودخانه کارون می ریزدو برای کشت گندم هم از آن بهره گرفته می شود.