جهانمیر پیش بین در گفتگوی اختصاصی با شوشان :

از شفافیت نترسیم حتی اگر مجبورباشیم بابت آن هزینه بدهیم

روحانی مردمی را که در کشور به سیاست های احمدی نژاد انتقاد داشتند راضی کند.

کد خبر: ۱۹۲۰۵

تاریخ: ۱۶ تير ۱۳۹۳ - ۱۵:۱۵

اشاره:  استاد جهانمیر پیش بین را سالهاست که می شناسم . از سال 1376 و  دوران دانشجویی. آن زمان  من خبرنگاری تازه کار بودم و ایشان  یک چهره ی سیاسی – اقتصادی و عضو هیئت علمی دانشگاه شهید چمران اهواز.

یادم هست که اولین مصاحبه ی جدی من در عرصه ی مطبوعات با جهانمیر پیش بین در خصوص مسائل اقتصادی دولت خاتمی بود .در طی دوران کار رسانه ای ام بارها با جهانمیر پیش بین مصاحبه کرده ام و این بار نیز برای گفتگویی دیگر با وی قرار می گذارم . گفتگویی تلفنی . ایشان آن سوی خط در اصفهان و من این سو در اهواز . در این گفتگو که  یک ساعت به طول انجامید جهانمیر پیش بین  برایم از کودکی اش گفت تا کنون  .از بهترین وقایع سیاسی زندگی اش تا تلخ ترین آنها . از  دوران سخت دولت احمدی نژاد تا نکات مثبت دولت روحانی و از بررسی عملکرد اصلاح طلبان در دولت های قبلی تا موانع موجود بر سر راه دولت تدبیرو امید . از نفاق سیاسی،  فعالیت های قومی ، انتخابات پیش روی مجلس  ، تحولات  سال 88 و زنـدانیان سیاسی .

جهانمیر پیش بین  در سال 1333در فرخ شهرِ استان چهارمحال بختیاری متولد شد و دوره ی دبستان را در آنجا آغاز کرد . وی  می گوید که یک روز پس از شرکت در کنکور بازداشت شد ولی نه ستاره دار شد و نه ممنوع از تحصیل ! و  در سال 51 در رشته ی اقتصاد دانشگاه تهران تحصیلات خود را در مقطع کارشناسی آغاز کرد و سپس در دانشگاه تربیت مدرس تهران تا مقطع کارشناسی ارشد ادامه داد و پس ازآن به عضویت هیئت علمی دانشگاه شهید چمران اهواز درآمد . جهانمیر پیش بین اولین اظهار نظر سیاسی اش را  در قالب یادداشتی تحت عنوان " زالوهای اجتماع " که استثمار گران را مورد انتقاد قرار می داد ، در اول دبیرستان بیان کرد   و با مطلب  " وقتی که معلم فقه مســــت بر سرکلاسمی آید " در همان سال 1345 ادامه داد و کماکان در عرصه ی اظهار نظر سیاسی فعال است !

وی تلخ ترین اتفاق سیاسی زندگی اش   را دور شدن از اهدافی می داند که انقلاب برای  رسیدن به آنها شکل گرفت  و می گوید : با انقلاب زندانیان آزاد شدند و  یکی از اهداف انقلاب نیز  تبدیل  زندان  به آموزشگاه و پارک و هنرکده بود .  ولی درحال حاضر زندانیان ما  10 برابر بیشتر از قبل  از انقلاب هستند.جهانمیر پیش بین  شهادت بسیاری از دوستانی که دوستشان می داشت  مثل شهید دقایقی ،  شهید پرخیده  ، شهید فارسی مدان ، شهید جهان آرا و بسیاری دیگر را نیز از اتفاقات تلخ زندگی اش  می داند و 22 بهمن 57 و آزادی سازی خرمشهر را  از نیــــــک ترین وقایع زندگی اش.

گفتگوی من با جهانمیر پیش بین را بخوانید.

آقای پیش بین تاکنون چه مسئولیتهایی داشته اید ؟

اولین مسئولیت من معاونت آموزشی دانشکده ی اقتصاد دانشگاه شهید چمران اهواز بود و پس از آن به سمت مدیر کل پژوهشی و روابط بین الملل دانشگاه منصوب شدم . بیش از هشت سال نیز عضو شورای پژوهشی دانشگاه شهید چمران اهواز بودم . اولین حکم دولتی من مشاورت آقای محسن رضایی در امور جنگ بود و بعد هم اولین حکم استانی من را دکتر میردامادی استاندار وقت خوزستان صادر کردند و بعد ها مشاور مهندس خرم در زمان تصدی گری ایشان بر استانداری خوزستان شدم . همچنین عضو دوره ی اول شورای اسلامی شهر اهواز بودم  و در انتخابات مجلس ششم نیز با 43 هزار و 400 رای به دور دوم راه پیدا کردم .

در آستانه ی سالگرد دولت تدبیر و امید قرار داریم . از نظر شما نکات مثبت دولت دکتر روحانی  از زمان آغاز تا به امروز  چیست ؟

به نظر من روحانی زمانی آمد که رفتار غیرعلمی و غیر منطقی دولت قبلی ، مردم را به شدت از حاکمیت دور کرده بود . و رد صلاحیت هاشمی رفسنجانی زمینه را برای حضور  روحانی در کسوت ریاست جمهور ایران  قوت می بخشید . مردم  علی رغم اینکه از روحانی به شدت حمایت می کنند ، از زمان انتخابات تا کنون انتظارات زیادی داشته و دارند که بخش زیادی از آن انتظارات هنوز باقی است .ولی در مجموع نکته ی مثبت دولت روحانی  را می توان جلوگیری از فروپاشی اعتماد مردمی  به حاکمیت دانست . روحانی سعی می کند رفتارش غیر کارشناسی و عجولانه نباشد و از نیروهای متخصص در بخش های مختلف استفاده کند .همچنین انتخابات ریاست جمهوری یازدهم انتخاباتی بود که در آن رهبری از همه ی اقشار دعوت به شرکت کردند و فرمودند حتی کسانی که نظام را قبول ندارند بیایند و رای بدهند و این  انتخابات به یقین سالم تر از دوره های قبل برگزار شد و روحانی  نیز در همان دوره ی اول به ریاست جمهوری برگزیده شد . و در حال حاضر کسانی هم که به روحانی رای ندادند باید به نظر اکثریت مردم احترام بگذارند.

نکته قوت دیگر دولت روحانی وجود انسان باتجربه ومتخصصی در وزارت خارجه است که سعی در ایجاد تعامل سازنده   با دنیا  را دارد . استفاده از تمامی ظرفیت ها برای پیشبرد اهداف انقلاب اسلامی لازمه اش تعامل با دنیاست  و نمی شود به آن بی توجهی کرد . تحریم ها آثار منفی زیادی بر مردم تحمیل کرد و ظریف تلاش می کند تحریم ها را بردارد و از سنگینی بار مردم بکاهد .و از سویی دیگر وزیر خارجه ایران از طریق شبکه های اجتماعی مثل " فیس بوک " ارتباطی بی واسطه و به دور از سانسور با مردم دارد و این سبب می شود از  تمامی نظرات موافق و مخالف آگاه شود .

نکته مثبت دیگر دولت تدبیرو امید، شکستن فضای امنیتی دولت احمدی نژاد است .البته هنوز خیلی اشکالات به قوت خود باقی است و باید تلاش شود  تا آزادی زندانیان سیاسی که یکی از حقوق به حق مردم هست تحقق پیدا کند . روحانی در شعارهایش تاکید بر روشن شدن وضعیت زندانیان سیاسی و رفع حصر را داشت . هنوز برخی زندانیان سیاسی نمی دانند که چرا در زندان هستند !و روحانی وظیفه دارد این مطالبه ی مردمی را آشکارتر دنبال کند . برخی معتقدند روحانی اول باید مسائل سیاست خارجی را مرتفع سازد ولی من اعتقاد دارم در درجه ی اول روحانی باید مردمی را که در داخل کشور به سیاست های احمدی نژاد انتقاد داشتند راضی کند .چون با حل معضلات سیاست داخلی  قدرت چانه زنی با دنیا بالا خواهد رفت .

آقای پیش بین گفتید که آقای رئیس جمهور باید اول مشکلات عرصه ی سیاست داخلی را  مرتفع کند .فکر می کنید مهمترین موانع بر سر راه دولت روحانی در عرصه ی سیاست داخلی چیست ؟

ببینید در کشور ما افرادی هستند که فکر می کنند از خدا هم بالاترند !شهید مطهری در کتاب " پیرامون انقلاب اسلامی " می نویسد : اسلام با دموکراسی مخالفتی ندارد و هیچکس  از حاکمان حق ندارد  حتی اگر ملتی 500 باز هم اشتباه کرد ،آرای آن ملت را عوض کند . بعضی ها می خواهند مردم را به  زور به بهشت بفرستند . خب اگر خلقت بر این اساس بنا نهاده شده بود که همه به بهشت بروند مگر خداوند نمی توانست همه ی مردم را کامل و معصوم بیافریند ! خداوند به انسان اختیار داده است و این اختیار احتمال خطا در رفتارها را  ایجاد می کند و به خاطر همین اختیار است که انسان می تواند از فرشتگان هم برتر و بهتر شود . پس انسانها مجبور نیستند .

همین افرادی که ممکن است منافعشان به خطر افتاده باشد، هر روز دامنه ی فشارها ، اختیارات و آزادی را به بهانه ی عمل به تکلیف تنگ می کنند و بر دولت روحانی فشار آورده  و مدام اظهار دلواپسی می کنند و در تریبون  های رسمی برای دیگران حکم صادر می کنند .همین ها  یکی از موانع  بر سر راه دولت تدبیر و امید هستند .اینان اگر واقعا دلشان برای نظام و انقلاب می سوزد چرا در دوران 8 ساله ی دولت احمدی نژاد که مملکت 30 سال عقب افتاد اظهار دلواپسی نکردند ؟! همان هایی که مدیحه سرای دولت احمدی نژاد بودند آیا در قبال خطاهای دولت های نهم و دهم  پاسخگو هستند ؟بیش از نیمی از درآمد ارزی  کشور در دوران احمدی نژاد اتفاق افتاد . چینی ها با 310 میلیارد دلار 220 میلیون شغل ایجاد می کنند ولی ما  در دوران 8 ساله ی احمدی نژاد با 700 میلیارد دلار درآمد حدود 8 میلیون بیکاری آشکار داریم .که اگر درست از این درآمد استفاده می کردیم باید 496 میلیون شغل، یعنی بیش از ده برابر جمعیت فعال ایران شغل ایجاد می کردیم  و وارد کننده ی نیروی کار از خارج از کشوربودیم .

وقتی که دولت احمدی نژاد کشور را تحویل گرفت میزان نقدینگی 70 هزار میلیارد تومان و وقتی که دوران 8 ساله اش به اتمام رسید  این رقم به 540 هزار میلیارد تومان افزایش پیدا کرد  . و از این بابت  بیشترین خسارت  متوجه مردم شد .  آن وقت  می گویند آن بنده خدایی که در مناظره گفت وی می خواهد  کشور را به دوران قجر برگرداند بصیرت نداشت !

اصلاح طلبان در سالی که گذشت تاکید به حمایت  قاطع از دولت داشتند .آیا در آینده نیز باید به رویه ی یک سال گذشته خویش ادامه دهند ؟

اصلاح طلبان باید مسائل کشور را همانگونه که هست بشناسند و سعی کنند با تعامل و هم اندیشی با سایر سلایق سیاسی، راهکارهای  بهینه  را پیدا کنند و از همه ی ظرفیت ها استفاده کنند .البته  باید این انتظار را از دولت روحانی داشته باشند که زمینه ی حضور بیشتر  مردم را با ایجاد تشکل ها ،احزاب ، شوراهای محلات و ...فراهم کند تا از ظرفیت های ملی و بین المللی به صورت کامل استفاده شود . شرایطی که دولت روحانی دارد شرایط بسیار سختی است .چون دولتی که تحویل گرفت دولت بحران زده بود ولی آهنگ این بحران روز به روز کمتر می رسد و نباید انتظار داشته باشیم   به سرعت به صفر برسد . اصلاح طلبان ضمن اینکه از دولت حمایت می کنند ، برنامه هایی نیز دارند و در صدد هستند از هر جهتی که می تواند تاثیر گذارتر باشند وارد عمل شوند .

آقای پیش بین اصلاح طلبان تا به امروز چه اشتباهاتی را مرتکب شدند ؟

من خودم را یک اصلاح طلب می دانم .من عضو شورای مرکزی انجمن اسلامی مدرسین بوده و هستم . به عقیده ی من بزرگترین  اشتباه اصلاح طلبان در انتخابات سال 84 بود که تعدد کاندیدا ها را برگزیدند. دیدیم که در انتخابات ریاست جمهوری یازدهم آقای عارف چقدر بزرگوارانه کنار رفتند .آیا نمی شد در همان سال 88 این اتفاق بیفتد .من همان موقع با سران اصلاحات در این خصوص صحبت کردم و نگرانی خود را  ابراز کردم. که در نهایت دیدیم که اوضاع به چه صورت رقم خورد.

از دیگر اشتباهات اصلاح طلبان به عقیده ی من کم توجهی به مسائل اقتصادی در شعار و عمل بود.درست است که  شعار توسعه ی سیاسی یعنی توسعه ی آزادی و حسن انتخاب، ولی همه ی اینها دلیل نمی شود که به اقتصاد کم توجهی شود

آقای پیش بین شما در دولت احمدی نژاد بازنشسته شدید. چگونه این اتفاق افتاد و آیا دوست دارید دوباره به دانشگاه برگردید؟

من خودم را یک عضو کوچک هیئت علمی در اعضای بزرگ هیئت علمی دانشگاه های کشور می دانم . ولی تا وقتی فضای دانشگاه امنیتی باشد نمی توان کار کرد . وزیر هم از من پرسید آیا تمایل به بازگشت داری گفتم خیر. چرا که من در 22بهمن 57 از زندان آزاد شدم و 18 بهمن 88 نیز از دولت شما آزاد شدم . استاد دانشگاه باید در طرح سوال  و مباحث آزاد باشد. یکی از دلایل بازنشستگی من از دانشگاه سخنرانی بود که به حمایت از اصلاح طلبان  در محیط دانشگاه انجام دادم. در آن سخنرانی من گفتم مگر نمی گویید اگر کسی خلخال پای زن یهودی را به زور درآورد و کسی بشنود و از غصه بمیرد  ،حق  آن است . حال چه شده است که حرمت انسان که از کعبه بالاتر است ، شکسته می شود ولی صدای نمایندگان مقام رهبری در دانشگاه ها بلند نمی شود ؟ از دلایل دیگر بازنشستگی من هم شرکت در راهپیمایی 13 آبان بود و هدفم هم این بود که به دانشجویان یادآوری کنم به خیابان نروند چون هزینه های سنگینی در انتظارشان است . به من اشکال می گیرند که چرا عکس مهندس بازرگان را در اتاق کارم نگه می دارم و به من میگویند ملی ، مذهبی هستی انگار که ملی مذهبی بودن جرم است .

آقای پیش بین بعضی ها سعی می کنند فعالیت های قومی را در تضاد با فعالیت های ملی قرار دهند . شما در این خصوص چه نظری دارید ؟

من منافع ملی ، استانی و قومی را همه در یک جهت و در یک راستا می دانم ویکی از اشکالاتی که در استان خوزستان وجود دارد این است که عده ای  با دامن زدن به قومیت ها خودشان را به اصلاح طلبان می چسبانند و نباید اینگونه باشد  .البته بیشتر آنها پی به اشتباهات خود را برده اند و می دانند که این رویه را نباید ادامه بدهند . ما باید   توانایی ، دینداری و تقوای  افراد را ملاک قرار دهیم  و نباید کسی را به دلیل اینکه از فلان قوم می باشد در پستی به کار بگیریم. باید سعی شود از استعدادهای همه ی قومیت ها در جای خودش استفاده شود .

نفاق سیاسی چیست و چرا سیاسیون ما شفاف نیستند ؟!

من اعتقاد دارم سیاست همه اش نمی شود آشکار باشد .اما دروغ هم گناه کبیره  است و نباید دروغ بگوییم . ما می توانیم برخی مسائل را نگوییم ولی انتظار داریم که افراد شفاف باشند . از شفافیت نترسیم  حتی اگر  مجبور باشیم بابت آن هزینه بدهیم .

آقای پیش بین برخی اظهار می دارند که شما در انتصاباتی که در استان صورت گرفته است نقش داشتید . آیا واقعا این گونه است ؟

من به هیچ وجه در انتصاب ها نقشی نداشته ام ! ولی اگر جایی از من در خصوص افرادی  نظری خواسته شد نظر داده ام. ولی  اینکه نظر من تعیین کننده بوده است یا خیر نمی دانم و به صورت مستقیم در انتصاب هیچ شخصی دخالتی نکرده ام .

دکتر رعایایی را در مدیریت جدید دانشگاه شهید چمران  اهواز چگونه می بینید ؟

دکتر رعایایی معاون آموزشی دوره ی اصلاحات در دانشگاه شهید چمران اهواز در زمان ریاست دکتر صفایی مقدم بوده  و در حال حاضر دکتر صفایی مقدم اتاق فکری را تشکیل داده اند و تصور می کنم اگر همه همیاری کنند تمامی عاشقان توسعه  دانشگاه و استان می توانند در این اتاق فکر مشارکت کنند .

به عنوان حرف آخر دوست دارید چه بگویید

اول اینکه  به خانواده های خوزستانی می گویم اگر کم توجهی از سوی حاکمیت به شما صورت گرفته نگران نباشند و سعی کنند دانایی شان را بالا ببرند که دانایی عین قـــــدرت است و این قدرت را کسی نمی تواند از شما بگیرد .

و دوم اینکه انتظار می رود اصلاح طلبان برای مجلس آینده کسانی را انتخاب کنند که شجاع باشند و شجاع بودن را در تاریخ افکار و رفتار خود نشان داده باشند .

گفتگو از  سارا ممبینی