قدیمی‌ترین شبیه‌خوانی خوزستان در انزوا

می‌گویند شبیه‌خوانی شهر حر یکی از توابع شهرستان شوش در استان خوزستان قدیمی‌ترین شبیه‌خوانی را دارد. با این وجود تاکنون هیچ مطالعه و فعالیت کارشناسانه‌ای درخصوص ثبت و مستندنگاری این آیین عزاداری صورت نگرفته است.

کد خبر: ۲۱۵۵۸

تاریخ: ۲۵ آبان ۱۳۹۳ - ۱۹:۲۳

رخداد تاریخی مذهبی عاشورا باعث خلق هنرهای نمایشی مختلفی در کشور شده است. هر یک از این نمایش‌ها بخش‌هایی از این رخداد را بازآفرینی می‌کنند که در آن بومی شدن فرهنگی‌ ـ اجتماعی رخ می‌دهد.

به‌گزارش CHN،شبیه‌خوانی شهر حر از توابع شهرستان شوش در استان خوزستان دارای قدمتی بیش از 200 سال است و منابع و مستندات بسیاری در این زمینه نشان از قدمت دیرینه این فرهنگ در میان مردم خوزستان دارد. آنطور که فعالان حوزه میراث‌معنوی استان خوزستان گزارش می‌دهند، شبیه‌خوانی و بویژه شبیه‌خوانی عربی از این  منطقه به سایر نقاط استان معرفی شد به طوری که در بسیاری از شهرستان‌ها چنین مراسمی برگزار می شود.

«قاسم منصور آل کثیر»،از فعالان حوزه میراث‌معنوی استان خوزستان است که در این رابطه به خبرگزاری میراث‌فرهنگی می‌گوید:«در شرایط کنونی که برخی با تلاش سعی در از میان برداشتن یا کمرنگ کردن آن دارند و بعضی دیگر درباره خرافاتی شدن و فرایندهای خودنمایانه و سودجویانه که می‌تواند به شدت به مراسم و مناسک ضربه بزنند لازم است چنین مراسم‌هایی را  با هوشیاری حفظ کرد».

او معتقد است، باور به مناسک دینی و عزاداری در حوزه دینی، همچون در حوزه  سنتی و عرفی در فرهنگ ما ریشه‌ای عمیق دارد و اما لازم است که فعالیت‌های کارشناسی در خصوص ثبت و مستندسازی کردن آن صورت گیرد.

به باور بسیاری از کارشناسان مطالعه بر نظام‌های مناسکی در کشور ما هنوز در مرحله‌ای است که باید به آن مرحله مردم نگاری توصیفی نام داد یعنی ما هنوز نتوانسته‌ایم در تحلیل مناسک حتی قدیمی‌ترین آنها مثلا مناسک دینی از شناختی در حد توصیف خام فراتر برویم.

آل‌کثیر ادامه می‌‌دهد:«میراث فرهنگی هنوز هیچ اقدام تحقیقی و کارشناسی در این خصوص انجام نداده است. درحال‌حاضر هیچ  تحلیل‌ جامعه‌شناختی، انسان‌شناختی، روان‌شناختی،روانکاوی، نمادشناختی، نشانه‌شناختی، شناخت‌شناختی(معرفت‌شناختی)،زبان شناختی، زیبای‌ شناختی روی این مناسک انجام نشده است. با این وجود لازمه این فعالیت ها در ابتدا ثبت و مستند سازی این مناسک از جمله شبیه خوانی است.

او می‌گوید:«با توجه به اینکه شوش در آستانه ثبت جهانی است چه بهتر که مسئولان مربوطه در حوزه میراث ناملموس نیز ورود کرده و این اثر فاخر و ارزشمند معنوی را نیز به ثبت ملی برسانند».

از این رو یکی از بخش‌های میراث فرهنگی بسیار پر ارزش ما این مراسم و تکرار سالانه آنهاست که در طول برگزاری خود امکان مطالعات گسترده‌یی را در سطوح مختلف و فرهنگ‌های گوناگون این سرزمین که تکثر بی‌پایانی از لحاظ فرهنگی دارد، فراهم می‌کند. خصوصا اینکه مراسم شبیه‌خوانی در بیت چریم یا شهر حر و بسیاری از نقاط خوزستان به عربی برگزار می‌شود و برای مخاطبان در دیگر استان‌ها جاذبه خاصی ایجاد می‌کند که نیازمند معرفی هرچه بیشتر این توان فرهنگی است.