گزارشی از کیفیت داروهای داخلی

چرا مردم به ناصر خسرو می روند

در حال حاضر حدود 95 درصد داروهای مورد نیاز کشور تولید داخلی داشته و تنها 5 درصد داروهای مصرفی وارد می شوند که این داروها از نظر قیمتی 40 درصد بازار را در اختیار دارند، با توجه به صحبت وزیر بهداشت، واردات داروهایی که مشابه داخلی با کیفیت رقابت با نوع خارجی داشته باشد را ممنوع خواهند کرد و این موضوع علاوه بر کیفیت به نیاز و تقاضای مردم نیز بستگی دارد."

کد خبر: ۲۸۲۳۸

تاریخ: ۱۶ آذر ۱۳۹۴ - ۱۵:۰۸

پس از تحریم کشور هرچند که مقامات کشورهای غربی اعلام کردند که دارو تحریم نیست اما عملا چون امکان تجارت به این کشورها نبود دسترسی به دارو به ویژه برای بیماران خاص سخت شد.

س از حادثه نابینایی بیماران در چند کلینیک خصوصی بر اثر مصرف داروی قاچاق و انتقاد جدی نمایندگان مجلس مبنی بر عدم نظارت مناسب وزارت بهداشت در دولت یازدهم، سازمان غذا و دارو سیاست توسعه و بروزرسانی سیستم کدگذاری، رهگیری و کنترل اصالت داروها، مکمل‌ها، تجهیزات پزشکی و غذاها از طریق موبایل را سرلوحه فعالیت خود قرار داد.

از سوی دیگر، سازمان غذا و دارو اعلام کرد :" در حال حاضر حدود 95 درصد داروهای مورد نیاز کشور تولید داخلی داشته و تنها 5 درصد داروهای مصرفی وارد می شوند که این داروها از نظر قیمتی 40 درصد بازار را در اختیار دارند، با توجه به صحبت وزیر بهداشت، واردات داروهایی که مشابه داخلی با کیفیت رقابت با نوع خارجی داشته باشد را ممنوع خواهند کرد و این موضوع علاوه بر کیفیت به نیاز و تقاضای مردم نیز بستگی دارد."

کیفیت داروهای داخلی

پس از اعلام این سیاست، ورود بسیاری از داروهای خارجی به کشور ممنوع شد؛ اما مشکلات جدیدی به وجود آمد و سبب اعتراض عده ای شد که داروی داخلی را بی کیفیت می دانستند.

ریحانه 32 سال دارد و پنج سالی می شود که مبتلا به بیماری ام.اس است. او به خبرنگار سلامت نیوز می گوید: مشکل من تنوع دارو در این بیماری است دکتر برای 6 ماه یک دارو به من معرفی می کند دو ماه اول دارو هست اما بعد این دارو پیدا نمی شود و پزشک داروی دیگری تجویز می کند؛ بعد هم چون بیماری ما هنوز خاص نیست به ما داروی داخلی را توصیه می کنند اما کیفیت خوبی ندارند. استرس برای بیماری ما سم است اما من همیشه استرس دارو و کیفیت آن را دارم."

علی اشتهاردی ساکن یزد است و مبتلا به بیماری تالاسمی است. او هم به خبرنگار سلامت نیوز می گوید:" قبلا که مشکل داروهای آهن‌زدا داشتیم مسئله تحریم را می گفتند اما الان هم این دارو کم است و داروی تولید داخل هم برای من عوارض داشته است.بارها از طریق انجمن این موضوع اعلام شده اما هنوز نتیجه ای نگرفتیم."

وقتی اعتراضها نسبت به کیفیت داروی داخلی بالا گرفت، رسول دیناروند رییس سازمان غذا و دارو اعلام کرد:در صورتی که داروی بی کیفیتی در بازار مشاهده شود پروانه تولید آن باطل و از بازار جمع آوری می شود.

او درباره شایعه ای مبنی بر اینکه داروها با توجه به افزایش قیمتها از کیفیت و اثرگذاری کمتری برخوردار شدند، گفت: این برای سازمان غذا و دارو قابل پذیرش نیست که در یک دوره ای شاهد کاهش کیفیت داروها باشد. شرکتهای داروسازی استانداردهایی دارند که مطابق با آن داروهایشان را تولید می کنند البته ممکن است نمونه هایی از داروها وجود داشته باشند که کیفیتشان پایین باشد و پزشکان و بیماران از آن رضایت نداشته باشند اما در مجموع این برای تمام داروها صادق نیست.

او با اشاره به اینکه برخی بیماران دوست دارند حتما داروی خارجی مصرف کنند گفت: داروهای داخل و خارج از استاندارد خاصی پیروی می کنند و باید بیماران انتخاب دارو را بر عهده پزشک معالج بگذارند.

همچنین دکتر کتایون نجفی‌زاده رییس اداره پیوند و بیماری‌های خاص وزارت بهداشت هم در مورد کیفیت داروهای ایرانی با بیان اینکه در این مورد بحث‌های زیادی مطرح شده، گفت: در بعضی دانشگاه‌ها در شرایط مشابه با همین داروها بیماران کاملا کنترل هستند. بنابراین موضوع نمی‌تواند فقط مربوط به دارو باشد و بیشتر به مصرف دارو مربوط است؛ یعنی بیماران تالاسمی تمایلی به مصرف داروی ایرانی ندارند و معتقدند با داروها دچار عوارض می‌شوند.

این جنجالها سبب شد تا مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارشی اعلام کند قدیمی بودن ساختمان‌های داروسازی، عدم انطباق تعداد اقلام تولیدی با فضای فیزیکی و تجهیزاتی موجود، قدیمی و مستهلک بودن ماشین‌آلات و تجهیزات، فرمولاسیون‌های قدیمی که برخی از آن‌ها از داروسازی دنیا حذف شده‌اند، حذف شدن برخی از اقلام از پروتکل‌های درمانی در حالی که در ایران هنوز نسبت به ساخت و تجویز آن اقدام می‌شود، قدیمی بودن تکنولوژی‌های ساخت و تهیه دارو‌ها، مدرن نبودن متدهای کنترلی اقلام دارویی، تهیه مواد اولیه و بسته‌بندی از منابع با کیفیت پایین به دلیل ارزانی آن‌ها علی رغم اینکه در محدوده فارماکوپه‌ (استاندارد)‌ها هستند، عدم رعایت شرایط نگه‌داری دارو‌ها در نزد توزیع‌کننده، داروخانه و مصرف کننده، به وجود آمدن مقاومت‌های میکروبی به دلیل تجویز و مصرف غیرمنطقی دارو‌ها و عدم ابتکار و نوآوری در سیستم توزیع دارو است.

پس از آن هم احمد آریایی نژاد عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس از تشکیل کمیته نظارت بر کیفیت داروهای داخلی در مجلس خبر داد و گفت: تشکیل این کمیته در راستای رسیدگی به وضعیت دارویی کشور و بازدهی مطلوب است.

آیا داروی ایرانی کیفیت ندارد؟

با اینحال سیامک افاضلی تولید کننده دارو در گفت و گو با خبرنگار سلامت نیوز این ادعاها را رد می کند ومی گوید: وقتی شما یک داروی خارجی گران تهیه می کند اثر دارونما دارد که چون گران است پس کیفیت دارد. از طرف دیگر داروهای ایرانی مشکل بی کیفیتی بسته بندی را دارند برای همین به چشم بیمار نمی آیند و تولیدکنندگان هم چندان روی رنگ، طعم و شکل بسته بندی دارو کار نکردند،.

او در مورد قدیمی بودن وسایل و تجهیزات می گوید: تمام شرکتهای داروسازی موظفند برای سیستم هوا ساز، اتاق های تمیز، گردش مواد و حضور پرسنل در خط تولید، آزمایش های مختلف برای دستگاه ها را انجام دهند و مستندات آن در کارخانه باشد، چون تمام آنها در بازدیدهای دوره ای وزارت بهداشت چک می شود.

افاضلی ادامه می دهد: برخی ادعا می کنند که مواد اولیه ما کیفیت چندانی ندارد که اصلا قبول ندارم چون منبع اصلی تامین مواد اولیه دارویی همه کشورها مانند آمریکا و کشورهای اروپایی از هند و چین است.

همچنین حسینعلی شهریاری رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس هم معتقد است که در شرایط کنون رشد خوبی در تولید رادیو داروها داشته ایم، اما اکنون می توانیم موفقیت های بیشتری بدست بیاوریم و حتی داروهای تولید داخل را به دنیا صادر کنیم. و با با پشتوانه دستاوردهای هسته ای، می توانیم با کشورهای اروپایی در عرصه تولید رادیو داروها رقابت کنیم.

در پایان این مصرف کننده است که تشخیص میدهد و حق انتخاب دارد که داروی ایرانی تهیه کند یا نمونه خارجی ان را مصرف کند کما اینکه افرادی مانند اکرم داوی که مبتلا به بیماری سرطان معده است و الان مدتی می شود که باید شیمی درمانی کند می گوید: آنقدر داروهای داخلی بی کیفیت هستند که چون واردات آنها کم شده و داروخانه ها ندارند مجبورم از ناصرخسرو تهیه کنم!