افكار عمومي و مبارزه با مفاسد اقتصادي

نويد قائدی

کد خبر: ۴۲۹۰۰

تاریخ: ۰۲ مرداد ۱۳۹۵ - ۱۲:۲۵

دوران تفسير جهان بر اساس ساختارهاي اجتماعي تا حدودي رنگ باخته است. امروز فهم تك تك افراد جامعه از شرايط محيطي و پيراموني خود در محور تمامي بررسي هاي جامعه شناسان مدرن قرار دارد. در واقع هر فرد با سطح آگاهي و ادارك شخصي است كه به زندگي فردي ، خانوادگي و اجتماعي خود معنا و مفهوم مي بخشد و زندگي را بر طبق مشاهدات عيني تفسير و تبيين خواهدكرد. البته فهم اينكه فرد چه ديد و احساسي به محيط پيرامون خود دارد بسيار سخت و پيچيده است. در چنين ديدگاهي هر رفتار و گفتاري كه در سطح جامعه مطرح مي شود را بايد از ديد و ادراك آن فرد مورد بررسي و ترجمه قرارداد.

در طرح موضوعات مختلف اجتماعي و بررسي عملكرد دولتها و حكومتها قطعاً افكار عمومي جامعه حرف اول را خواهد زد،زيرا حكومت ها يا دولتها يا هر گونه سازمان و دستگاهي ممكن است حرف ها و سياست هايي را اعلام و اهدافي را مطرح و پيگيري نمايد. اما سوال اساسي اين است كه مردم يا شهروندان بطور دقيق نظرات حكومتها، دولت ها و سازمانها و ... را احساس و درك مي نمايند؟

يا در نشست ها ،سمينارها و ميزگردهاي رسانه اي بارها در خصوص نظرات و اهداف دولتها و سازمانها چيزهايي گفته و توضيحاتي ارائه مي گردد اما آيا مردم اين توضيحات را قبول دارند؟ يا اينكه شهروندان ممكن است در خصوص موضوعات ارائه شده فقط برداشت هاي خود را داشته باشند كه ممكن است در حالتهاي موافق،مخالف و يا ممتنع مطرح باشند و موضعگيري نمايند(نظر تك تك افرار جامعه ممكن است مهم و سازنده هم باشد)

در يك دهه گذشته بارها موضوعاتي مانند فساد اقتصادي،رانت خواري،مبارزه با حيف ميل كنندگان بيت المال،اختلاس گران از امكانات دولتي،ثروت هاي بادآورده،زمين خواري و اين روزها هم حقوقهاي نجومي و رانت خواري مديريت بانكها و بسياري ديگر از موضوعات مطرح است ،سوال اساسي اين است كه احساس و ادراك شهروندان چيست؟ آيا اقدامات اعلام شده را باور و قبول دارند كه به نتيجه مطلوب رسيده و يا خواهد رسيد، فارغ از اهدف و هرگونه اقدام مسئولان در زمينه ي موضوعات مطرح شده كه مي تواند بر اساس نيت هاي خير، يا شعارهاي سياسي، مصلحتي (براي ايجاد محبوبيت بيشتر) و يا اهداف سياسي( كسب جايگاه بهتر) باشد، چون مردم بعنوان مهمترين اصل در مردمسالاري و دموكراسي حسب تلقي و ادارك خود نسبت به اين موضوعات واكنش نشان خواهند و اين واكنش ها در سطح جامعه و در هر بستري بروز خواهد يافت.

اين بسترها مي توانند ازشبكه هاي پيچيده ي اجتماعي داخلي و خارجي گرفته تا صفوف خريد نان و استفاده از سيستم حمل و نقل عمومي تا محاوره هاي روزانه خانوادگي و اداري و همكاري و... متفاوت باشند. لذا صرف نظر از آنكه مسئولان در جرايد و رسانه ها چقدر در اين زمينه داد سخن را برآورند اما مردم ادارك خود را خواهند داشت. اين ادارك مهم است چون در عصر كنوني ارتباطات بدليل در اختيار داشتن ابزارهاي سريع و وسيع ارتباطي در سطح بين الملل هم انتشار خواهند يافت و البته بازتاب هم دارد. بطور مثال سيل عظيم نظرات كاربران ايراني در محيط هايي مانند توئيتر در صفحه هاي شخصي افراد سياسي،ورزشي و فرهنگي امروز زبانزد جهان شده و توانسته است رقوم جديدي را در اين عرصه ثبت نمايد.

البته ادارك و قضاوت مردم بر پايه عملكرد ملموس گذشته ي مسولان خواهد. بايد ديد وعده هاي قبلي مسولان چقدر جامه ي عمل پوشيده است و مردم چقدر آن را در زندگي روزمره خود حس و لمس كرده اند.خصوصاً در شرايط حساس كنوني كه هر روز ابعاد پيچيده تري از گونه هاي فساد در سيستم هاي دولتي،اداري و بانكي نمايان مي شود و از طرف ديگر شاخصه هايي همچون رفاه اجتماعي و زندگي اقشار كثيري از مردم با مشكلات عديده اي مواجه و فاصله هاي طبقاتي زيادي شكل گرفته است.

اين روزها ديگر از ديد مردم مسول يك فرد خدمتگزار در جامعه تلقي نمي شود بلكه فردي است كه از فرصت هاي پيش روي براي تامين منافع شخصي خود و خانواده يا گروههاي هم صنف تجاري يا سياسي خود بهره مي گيرد. بسياري از باورهاي مردم فرو ريخته است.

در دولت قبل شعار از آوردن پول نفت بر سر سفره مردم بود ولي چنين چيزي را لمس كه نكردندهيچ بلكه با هجوم بي سابقه موج گراني و تورم روبرو شدند و اين يعني تعارض بزرگ بين شعار تا عمل و همان چيزي است كه امروز بررسي ادارك مردم را سخت كرده است. از شعار تا عمل فاصله ي زيادي است و مردم در باور بسياري از اين شعارها دچار سرخوردگي شده اند زيرا اين شعارها را از دهان بالاترين مقام هاي اجرايي كشور شنيده اند و اما در عمل خلاف آن را ديده اند.

لذا امروز پر كردن اين خلا بسيار سخت است و نياز به برنامه هاي جهادي دارد، البته برنامه هايي كه بر پايه و اساس علم و منطق و ايجاد نظم و قانون استوار باشد نه اينكه مجدداً بناي آن را شعارهايي احساسي تشكيل دهند.