ماجرای اعدام‌ها چه بود؟

پس‌لرزه‌‌های انتشار یک فایل‌صوتی

ماجرا از آنجا آغاز شد که سایت آیت‌الله‌منتظری فایل‌صوتی منتشر کرد که از اعدام منافقین انتقاد می‌کند

کد خبر: ۴۷۲۴۸

تاریخ: ۲۹ مرداد ۱۳۹۵ - ۱۴:۱۲

خبرآنلاین : نشست منافقین در پاریس و انتشار یک فایل صوتی از سخنان آیت‌الله منتظری درباره اعدام منافقین در سال ۱۳۶۷، دو موضوعی بودند که همزمان شدن آنها با هم طی چند هفته اخیر با شبهات و سوالاتی همراه شد.

به گزارش خبرآنلاین،انتشار این فایل صوتی منشا اظهارنظرهای گوناگونی از سوی برخی مسئولان و چهره‌های سیاسی شد. از کنایه تلویحی سیدحسن خمینی به این ماجرا تا موضع گیری مقامات و چهره های سیاسی که هریک ضمن انتقاد از پخش این فایل صوتی در مقطع فعلی، آن را بی ارتباط با همایش منافقین در پاریس که با حضور رئیس سابق اطلاعات دولت عربستان برگزار شده بود،نمی دانستند.

تلاش برای ارائه تصویر نادرست از فرزند امام(ره)

«بیشترین ظلم در خصوص یادگار امام نمایش دادن یک چهره غیر واقعی از شخصیت ایشان است.» محمد علی انصاری رییس موسسه نشر آثار امام نخستین فردی بود که با بیان این جمله به انتشار فایل صوتی معروف واکنش نشان داد و یاد آور شدکه محتوای این جلسه ناقص و مشحون از اغلاط و تحریفات است. عضو دفتر امام(ره)  اذعان کرد که فلسفه وجودی این جلسه به طور واضح و شفاف برای شنونده سخنان وی معلوم نیست،انصاری این سخنان آیت الله منتظری را به دور از انصاف و همراه با پیش داوری هایی دانست که اطرافیان موذی به ایشان القاء کرده اند.

او البته این را هم گفت که «بنا دارم در آینده به ابعاد و زوایای مختلف این موضوع از جمله ملاقات‌هایم با آقای منتظری و اطرافیان ایشان بپردازم. اگر روزی لازم باشد جامعه می‌تواند از طریق اسناد پی ببرد که آقای منتظری هم به امام ظلم کرد، هم به نظام، هم به خودش و هم به هوداران خویش.«

عضو دفتر امام گفت: انتشار این نوار بعد از ۲۸ سال وقتی که سردمداران استکبار و تکفیری‌ها با منافقین نشست و برخاست می کنند، احیاء آنان و مشروعیت زایی برای آنهاست.

انتقادات مرحوم منتظری به سید احمد خمینی در فایل صوتی منتشر شده، واکنش سایت جماران، رسانه منتسب به موسسه نشر اثار امام، را نیز به همراه داشت. چناچه این سایت  بخشی از سخنان یادگار امام (ره) به نام «رنج‌نامه خطاب به آیت الله منتظری» را که به دلایل عزل وی از مقام رهبری اشاره داشت منتشر کرد.

براساس این رنج نامه، فرزند امام راحل، خطاب به آیت الله منتظری این سئوال را مطرح می کند که :«چرا همیشه کسانی که از منافقین و لیبرالها دفاع می کنند مورد اعتماد شما هستند ولی کسانی که از اول با انقلاب و امام بوده و هستند جنایت کارند؟»

واکنش کنایه ای حجت الاسلام حسن خمینی به فایل صوتی منتشر شده، دیگر واکنشی بود که از سوی بیت امام  صورت گرفت. سیدحسن خمینی در سخنانی بر ایمان و اعتقاد و محبت مردم به امام (ره)اشاره و تاکید کرد «سوال این است کسانی که این نقطه را هدف قرار می‌دهند چه امید و هدفی دارند؟  نوه امام راحل(ره) هچنین در کنایه ای بیان کرد که همان طور کسانی که نسبت به علی(ع) بغض داشتند، کسانی  هم نسبت به امام و انقلاب بغض دارند و تا آخر نیز خواهند داشت اما خداوند آن محبت را دلها قرار داده است.»

این درحالی بود که سید علی خمینی، دیگر نوه امام پیش از جنجالی شدن این موضوع اشاراتی به اتفاقات دهه 60 داشت و گفته بود«امروز یک عده‌ای برای منافقین دل می‌سوزانند که چرا اعدام کردید؟ آن‌ها کسانی بودند که در مقابل حکومت ایستادند و جنایاتی کردند که داعش آن‌ها را نمی‌کرد می‌گویند این‌ها ۲۰ هزار، ۳۰ هزار کشته شده‌اند و اعدام کردند. چرا دروغ می‌گویید. سال به سال که می‌گذرد، عددها بالا می‌رود.»

بهانه تراشی برای دور جدید حملات به فرزند مرحوم امام

«دور جدید حملات به سید احمد خمینی توسط بی بی سی، آل سعود و اسراییل به جهت زیر سئوال بردن امام (ره)» نکته دیگری بود که از سوی دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام مطرح شد. محسن رضایی در پستی اینستاگرامی از سیداحمد خمینی  به عنوان سیاستمداری مجاهد و ایثارگر که مانند شمعی پای ملت ایران و امام سوخت نام برد و بیان کرد که فرزند امام راحل (ره) پیشنهادهایی مثل نخست وزیری بنی صدر را از اول انقلاب رد کرد و هیچ تلاشی هم برای جانشین شدن پدر بزرگوارش نکرد. رضایی از تلاش سید احمد خمینی برای رو به رو نشدن منتظری با امام ره سخن گفت و تاکید کرد که امام راحل(ره) چنین روزی را که دستگاه های ظلم و جور دنیا به فرزند ایشان حمله روا دارند از همان سال های نخست انقلاب پیش بینی کرد بود.

در همین راستا آیت الله موسوی بجنوردی از اعضای شورای عالی قضایی آن زمان، در واکنشی به این اتفاق از هجمه ها علیه یادگار مرحوم امام انتقاد کرد و با اشاره به اتهاماتی که در سخنان آیت الله منتظری به مرحوم یادگار امام وارد شده بود، تأکید کرد: مرحوم حاج احمد آقا پاک ترین و مهربان ترین شخصیت سیاسى در دوره خود بود و آنچه درباره ایشان مطرح شده با هیچ معیارى سازگار نیست.

فارغ از واکنش هایی که بیت امام و نزدیکان به بیت نسبت به این ماجرا داشتند اما آنچه حائز اهمیت است هم صدایی شخصیتهای سیاسی با بیت امام در این ماجرا بود، هم‌صدایی که در آن بر تلاش منافقین برای ارائه دادن تصویری نادرست از امام و مرحوم سیداحمد خمینی در مقطع فعلی اشاره داشتند.

ردپای منافقین در انتشار فایل صوتی ؟

چه آنکه در تمام سالهای بعد از انقلاب تا به امروز منافقین برای ضربه بر پیکر انقلاب اسلامی ازهیچ تلاشی فروگذاری نکردند. چنانچه همین اواخر همایش این گروه در پاریس با همراهی آل سعود برگزار شد، تا توطئه ای دیگر را علیه نظام جمهوری اسلامی علم کنند. شاید از همین روست که همزمان شدن انتشار این فایل صوتی با آن همایش نگاه ها را به سمت همسو بودن این دو اتفاق برده است و این گمان را برای بسیاری از شخصیتهای سیاسی تقویت می کند که دست هایی در پشت پرده این دو رویداد را هم زمان با هم رقم زدند.

چنانچه مشاور رسانه ای فرمانده کل سپاه اقدام احمد منتظری در نشر سخنان پدرش را نشان دهنده وجود ردپای منافقین در بیت مرحوم منتظری خواند و تاکید کرد که احمد منتظری در این اقدام دانسته یا نادانسته دقیقاً در پازل سرویس‌های جاسوسی آمریکا و انگلیس ایفای نقش کرد

اقدامات اخیر منافقین و همزمانی آن با پخش فایل صوتی صحبت های آیت الله منتظری از سوی قدرت الله علیخانی، روحانی اصلاح طلب هم تایید شد و  وی درمورد این همزمانی گفت:اکنون که منافقین به کمک دولت عربستان به دنبال تطهیر سوابق سیاهشان هستند انتشار این فایل صوتی در این مقطع زمانی قطعا با موضوع مرتبط است.

روزنامه اعتماد نیز در گزارشی انتشارفایل صوتی مرحوم منتظری را همزمان با نشست منافقین با عربستان موضوعی قابل بررسی برشمرد و به چند مورد از صدها جنایات منافقین از جمله هم پیاله گی آنها با صدام در جنگ تحمیلی ایران و عراق و کشته شدن هزارن نفر توسط آنها اشاره کرد .

اعتماد در اشاره دیگری "جغرافیای سخن" را موضوعی مهمتر سخن برشمرد و نوشت: انتشار اين نوار صوتي در اين شرايط كه منافقين اقدامات تازه‌اي را اين‌بار به كمك دولت عربستان آغاز كرده‌اند، حمل بر چه چيز بايد كرد؟

لزوم برخورد با خائن در اشاره تلویحی آیت الله مصباح یزدی به این ماجرا نیز قابل توجه است. عضو جامعه مدرسین در خصوص لزوم برخورد با خائنین چنین گفت: باید در مورد منافقین که خیانتشان ثابت شده است سختگیر بود، زیرا ترور هزاران نفر از مردم بی گناه و افتادن در دامن صدام و آمریکا و بعد هم عربستان سعودی، ثابت کرده که آن ها خائن هستند.

وقتی کیهان و اعتماد در یک موضع قرار می گیرند!

علاوه بر روزنامه اصلاح طلب اعتماد که از ارتباط نشر این سخنان و تحرکات اخیر منافقین سخن گفت، یادداشت حسین شریعتمداری در روزنامه کیهان و هم صدایی هر دو روزنامه در مرتبط بودن این دو موضوع باهم از نکات قابل توجه بود.

حسین شریعتمداری در یادداشت خود احمد منتظری را پادوی انگلیسی ها خواند و گفت که انتشار فایل و مصاحبه احمد منتظری با بی بی سی و نشست منافقین در پاریس با حضور وزیر سابق اطلاعات عربستان همه و همه ادامه فتنه اسراییلی-آمریکایی سال 88 است.

روزنامه جمهوری اسلامی نیز از باب توطئه انگلیسی ها و بی بی سی وارد شد. مسیح مهاجری مدیرمسئول این روزنامه در یادداشتی از شخصیتهایی سخن گفت که با انتشار این سخنان سعی دارند برای خود اعتباری دست و پا کنند. مدیر مسئول روزنامه جمهوری اسلامی در این رابطه چنین نوشت: از دشمن انتظاری غیر از ضربه زدن، انتقام گرفتن و لجن پراکنی نمی‌توان داشت. اگر سخنی هست با کسانی است که بر سر سفره نظام جمهوری نشسته‌اند و با خیال‌های خام خود درصدد ضربه زدن به انقلابی که امام خمینی آن را به پیروزی رساند بر می‌آیند. این افراد تصور می‌کنند از این طریق می‌توانند برای خود و مجموعه‌ای که به آن تعلق دارند اعتباری کسب کنند و از امام خمینی و ادامه دهندگان راه آن یگانه دوران انتقام بگیرند!

عبدالله گنجی، مدیرمسئول روزنامه «جوان» نیز در سرمقاله این روزنامه نوشت:‌ «البته فرزندان آیت‌الله منتظری نمی‌توانند ۱۳۶۷ را در ۱۳۹۵ تفسیر کنند، چراکه هم خودشان از قول پدر نقل می‌کنند که آیت‌الله خامنه‌ای در تصمیمات ۱۳۶۷ نقشی نداشت و هم میرحسین موسوی بر این مسئله صحه می‌گذارد، پس معارضه فرزندان آیت‌الله منتظری جز انتقام از شخص امام دلیل دیگری نمی‌تواند داشته باشد. برخی بر این باورند که آنان به دنبال احیای منافقین هستند. شاید این تحلیل قابل تأمل باشد، اما نگارنده بر این باور است که ارائه چهره‌ای مخدوش و مسئولیت‌ناپذیر از امام و تولید حقانیت برای پدر و خود، اساس این اقدام شیطانی است. هشدارهای امام به آیت‌الله منتظری که به تعبیر خودش از سینه‌ای گداخته برمی‌خاست، در برخی از فرزندان آیت‌الله منتظری کینه‌ای شتری ایجاد کرده است و منتظر فرصت برای هویدا کردن آن کینه‌ها هستند.»

احضار احمد منتظری به دادگاه

انتشار سخنان آیت الله منتظری واکنش مردان قضایی کشور را هم به دنبال داشت. آنجاکه آیت الله آملی لاریجانی، رییس قوه قضاییه در یکی از جلسات این قوه به تیزبینی امام (ره) در "ساده لوح" خواندن برخی افراد اذعان کرد.

وی در اشاره مهمتری به لزوم عزل منتظری از جایگاه قائم مقام رهبری تاکید کرد و در این رابطه گفت: تیزبینی حضرت امام(ره) در کنار الهی بودن ایشان موجب شد که برخی، کسانی را که گمان می کردند بعدها ولی فقیه می شوند به سرعت برکنار کنند و اگر نبود آن تیزبینی، امروز جمهوری اسلامی ایران مسیر دیگری داشت.

احضار انتشار دهنده سخنان آیت الله منتظری به دادگاه خبری بود که دادستان کل کشور در مراسم تشییع دو تن از شهدای مدافع حرم به آن اشاره کرد. حجت الاسلام  محمد جعفر منتظری با بیان این نکته که این پرونده در حال بررسی است خطاب به احمد منتظری که در مصاحبه رادیوهای بیگانه گفته بود اسنادی بیشتری نیز در اختیار دارد گفت: بیایید آن اسناد جنایات سیدمهدی اسناد جنایات اصفهان و قهدریجان که به دست عوامل بومی اتفاق افتاد و پرونده‌های این جنایت‌ها را منتشر کنید. بگذارید همه بدانند شما چه جنایتی کردید. اگر شما منتشر نمی‌کنید ما آن اسناد را داریم و آن اسناد موجود است

یک موضع گیری متفاوت

علی مطهری نایب رییس این روزهای مجلس اما موضعی متفاوت از بقیه اتخاذ کرد. او در یادداشتی در واکنش به نشر سخنان مرحوم منتظری از وی به عنوان فردی خیرخواه و دلسوز انقلاب نام برد و اطلاعات او را ناقص برشمرد.

وی همچنین پیشنهاد داد که آقایان رئیسی، نیری و پورمحمدی که در متن قضیه در آن زمان بوده اند در این خصوص توضیح بدهند و موضوع را برای مردم روشن نمایند. مطهری در این رابطه نوشت: اگر قصوری هم در نحوه اجرای حکم اتفاق افتاده عذرخواهی شود. ولی به طور کلی انقلاب اسلامی ما در مقایسه با سایر انقلابها با مخالفان خود با رأفت بیشتری برخورد کرده است و نباید چهره آن مخدوش جلوه داده شود.

در نقطه مقابل اما عباس سلیمی نمین دیگر چهره سیاسی بود که در واکنش به سخنان آیت الله منتظری در یادداشتی به بازخوانی اختلاف امام خمینی(ره) و مرحوم منتظری و دفاع منتظری از منافقین پرداخت.

این پژوهشگر تاریخ معاصر در تحلیل خود به این مورد اشاره کرد که منتظری مجاهدین خلق را با وجود ثابت شدن جنایاتشان دارای یک فکر و یک منطق خوانده  و به شدت تحت تاثیر تفکرات آنان بود.

او در یادداشت خود درس نگرفتن از سرگذشت منافقین را مورد انتقاد قرار داد و تاکید کرد که لجاجت در برابر حق موجب شده که سازمانی که امروز هیچ گونه وجاهتی در نزد افکار عمومی ندارد و به صورت مزدور دشمنان قسم خورده مسلمانان درآمده بتواند همچنان از آقای منتظری استفاده کند .

آیت‌الله علم‌الهدی نیر در خطبه های نماز جمعه به این فایل صوتی واکنش نشان داد و گفت: چندین سال از رحلت امام خمینی(ره) می‌گذرد و شاهد هستیم که نوار صدای پیرمردی مفلوک را پخش می‌کنند و با کمال جسارت، یک تشکیلاتی هم ادعا می‌کند که ما پخش‌کننده این نوار بودیم. امیدواریم که دستگاه قضایی سریع این مسئله را پیگیری کنند چراکه این اعلام جنگ با بنیاد انقلاب است.

ماجرای اعدام‌ها چه بود؟

در رابطه با نحوه اعدام‌ها سال 1367 روزنامه اعتماد در یادداشتی به اختلاف نظر فقهی میان آیت الله منتظری و امام خمینی(ره) در محاکمه آنها اشاره کرده و می نویسد« تعيين مصاديق اين حكم بر دوش يك هيات سه‌نفره قرار گرفت كه قاضي پرونده يكي از اين سه نفر بوده است. بنابراين در تعيين مصاديق حكم امام، اين كميته عمل كرده و هر اشتباه و خطايي هم رخ داده باشد، ربطي به امام خميني ندارد و ديگران مسوولند.»

آیت‌الله موسوی تبریزی، دادستان کل انقلاب (کشور) در سال های ابتدایی پیروزی انقلاب هم در خصوص این اعدام‌ها چنین می گوید«امام پس از نامه هایی که آقای منتظری برای ایشان نوشت، اجازه تشکیل یک هیات به ایشان داد تا وضعیت زندان ها و زندانیان را در سراسر کشور بررسی کنند و پس از آن حداقل 2 یا 3 بار لیستی از زندانیان که توسط این شورا تهیه شده و مورد تائید آیت الله منتظری قرار گرفته بود، توسط امام خمینی(ره) مورد عفو قرار گرفتند.»

حمید روحانی نیز در واکنش به این فایل صوتی روایتی از فضای زندان ها در آن سال را بیان کرده و می‌گوید: «منافقین در زندان به ظاهر توبه و اظهار ندامت کردند، کسانی که فقط در حد همبستگی با سازمان همکاری کرده و اقدام مسلحانه انجام نداده بودند آزاد شدند اما آنهایی که مرتکب جرم شده بودند، به زندان‌های ۵ و یا ۱۰ ساله محکوم شدند. [...] جالب است وقتی که منافقین به ایران حمله کرده و وارد کشور شدند آنها در زندان‌ها آشوب و شورش کردند.»

آیت الله موسوی بجنوردی عضو شوراى عالى قضایى در دوران امام، نیز این شور را کاملا مستقل و غیر قابل نفوذ برشمرده و تاکید دارد  که در آن شورا تصمیمات همیشه به رأى گذاشته مى شد و ملاک اکثریت بود.

وی با ابراز این عقیده که نظام شورایى در امر قضا از شکل فعلى که یک فرد در آن تصمیم مى‌گیرد به مراتب بهتر است، گفت: آیت‌الله موسوی‌اردبیلى هیچ‌گاه مخالف عقیده‌اش عمل نکرد و همیشه شجاعت ابراز عقیده داشت.