بازخوانی زخم تازه 15 ساله

جهان در 15 سالگی 11 سپتامبر

جهان همچنان از پیامدهای این واقعه تروریستی رهایی نیافته است و امنیتی شدن و تبدیل تروریسم به یک تهدید جدی در آمریکا و جهان از پیامدها...

کد خبر: ۵۱۱۵۰

تاریخ: ۲۱ شهريور ۱۳۹۵ - ۱۲:۰۹

امروز 11 سپتامبر 2016 ، پانزدهمین سالگرد حملات تروریستی 11 سپتامبر به آمریکاست؛ حملاتی که پیامدهای گسترده ای به همراه داشته است که تا به امروز نیز ادامه دارد.

در 11 سپتامبر 2001، نوزده هواپیما ربا که پانزده نفر آنها از اتباع عربستان سعودی بودند، با یک برنامه دقیق از پیش طراحی شده، سوار بر 4 پرواز خطوط هوایی داخلی آمریکا شدند. این افراد از اعضای سازمان تروریستی القاعده بودند که رهبری آن با " اسامه بن لادن" سرمایه دار سعودی پناه گرفته در افغانستان بود.

هدف آنها این بود که با ربودن هواپیماها ، آنها را به اماکن مهم اقتصادی و سیاسی آمریکا بکوبند و این گونه هم شد و تنها یک هواپیما (پرواز یونایتد 93) با 37 مسافر که از نیوجرسی برخاسته و عازم سانفرانسیسکو بود ، در  ایالت پنسیلوانیا به زمین کوبیده شد.

دستور ساقط کردن این هواپیما پیشتر از سوی "دیک چنی" معاون وقت رییس جمهور آمریکا صادر شده بود . چنی دستور داده بود تا نیروی هوایی آمریکا مانع تغییر مسیر این هواپیما به سمت واشنگتن شود. گفته می شود هدف این هواپیما کاخ سفید بوده است. مقامات آمریکایی پس از 11 سپتامبر اعلام کردند این هواپیمای مسافربری با تلاش مسافران آن و در نتیجه مقاومت آنها در برابر هواپیماربایان ، به مقصد نرسیده و در میانه راه به زمین کوبیده شده است.

سه هواپیمای دیگر اما در عملیات خود کاملا موفق بودند و به اهداف از پیش تعیین شده رسیدند. دو فروند هواپیما در فاصله کمتر از 20 دقیقه به ترتیب به برج های جنوبی و شمالی سازمان تجارت جهانی در نیویورک کوبیده شدند و دقایقی پس از آن نیز ساختمان پنتاگون در واشنگتن هدف حمله یک هواپیمای دیگر قرار گرفت.

انتشار "تصاویر زنده" سوختن برج های دوقلو 110 طبقه ای در رسانه های آمریکا و جهان شوک بسیار بزرگی بود. آمریکا مورد حمله قرار گرفته بود و جهان ناباورانه شاهد فروریختن نمادهای بزرگ ترین قدرت اقتصادی و سیاسی جهان بود.

واقعه 11 سپتامبر بزرگ ترین حمله تروریستی به خاک آمریکا بود. در این واقعه 2977 نفر کشته شدند.

همه این اطلاعات بر مبنای اعلام دولت آمریکا و کمیته تحقیق حادثه 11 سپتامبر است که 3 سال پس از این حادثه و در سال 2004 انتشار یافت، اما 28 صفحه از گزارش این کمیته بنا به دلایل امنیتی در آن زمان انتشار نیافت.

این بخش از گزارش ناظر بر نقش  دولت عربستان سعودی در واقعه 11 سپتامبر بود. با وجودی که دولت عربستان سعودی نقشی مستقیم در این واقعه تروریستی نداشته است اما بر اساس یافته های گزارش کنگره آمریکا برخی از هواپیماربایان با برخی از شخصیت های سیاسی و دیپلماتیک سعودی در آمریکا ارتباط داشته و حتی بستگان و نزدیکان برخی از آنها از دیپلمات های سعودی در آمریکا حقوق ماهانه دریافت می کرده اند.

این 28 صفحه جنجالی در نهایت دو ماه پیش انتشار یافت و کنگره آمریکا دو روز پیش مقرر کرد قربانیان حوادث 11 سپتامبر می توانند با شکایت از دولت عربستان سعودی بابت قربانی شدن عزیزانشان در این حادثه از دولت سعودی غرامت بخوهند. البته دولت اوباما اعلام کرده است  این طرح کنگره را وتو خواهد کرد.

واقعه 11 سپتامبر یک نقطه عطف در سیاست بین الملل و مقوله تروریسم بود . پیش از این هیچ گروهی بسان القاعده موفق به طراحی و انجام ایده ابتکاری حمله تروریستی از طریق "هواپیماهای مسافربری" به اهدافی نشده بود و همین نکته "پیش بینی ناپذیری"، این حمله تروریستی را مهیب و سهمگین تر کرد.

استفاده از هواپیماهای مسافربری بسان موشک و ربودن و کوبیدن آنها به اهداف و ساختمان های مهم دولتی و حساس طراحی بدیع و وحشتناکی بود که بدون تردید سال ها زمان می برد تا طرح آن روی کاغذ آمده و ماموران انجام به آن کار آموزش های لازم را ببینند.

البته بنا به اعلام کمیته تحقیق 11 سپتامبر، حمله ای شبیه به 11 سپتامبر 3 سال قبل از وقوع از سوی سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) پیش بینی شده بود و در یکی از گزارش های روزانه سیا به رییس جمهور وقت آمریکا (بیل کلینتون) هشدار داده شده بود.

در 4 دسامبر 1998 سازمان سیا در گزارش روزانه به کلینتون هشدار داده بود که : "اسامه بن لادن در پی انجام عملیات های هواپیماربایی یا دیگر حملات به خاک آمریکاست." این که این هشدار چرا جدی گرفته نشد و 3 سال پس از آن هشدار، واقعه 11 سپتامبر به وقوع پیوست، خود جای سوال دارد.

واقعه تروریستی 11 سپتامبر تاثیراتی مهم و شگرف در روابط بین الملل برجای گذاشت. کمتر از یک ماه پس از این حمله دولت آمریکا به منظور سرنگون کردن دولت طالبان به افغانستان حمله کرد و در این کشور تغییر رژیم صورت داد. یک سال و اندی پس از تغییر رژیم افغانستان و سرنگونی طالبان ، دولت آمریکا به همراهی بریتانیا به عراق حمله کرد و حکومت صدام حسین  را سرنگون کرد.

آمریکا برای این به افغانستان حمله ور شد که دولت طالبان از استرداد اسامه بن لادن به این کشور سرباز زده بود اما نه بن لادن و نه ملا محمد عمر رهبر گروه طالبان در عملیات نظامی آمریکا دستگیر نشدند و هر دو به پاکستان گریختند. بن لادن 10 سال پس از حملات 11 سپتامبر در عملیات نیروهای ویژه آمریکا به ابت آباد پاکستان در یک خانه مخفی به دام افتاد و کشته شد. ملاعمر نیز 2 سال پیش به دلیل بیماری در پاکستان درگذشت.

در 15 سال گذشته ، تاثیر واقعه 11 سپتامبر در زندگی تک تک شهروندان جهان ملموس بوده است. رشد تهدیدات تروریستی و نظامی شدن سیاست بین الملل و سخت تر شدن ارتباطات جوامع انسانی از پیامدهای این حادثه تروریستی بود. پیش از 11 سپتامبر سفرهای توریستی شهروندان جهان به پیچیدگی و ملاحظات امنیتی امروز نبود، امروزه اما سفرهای توریستی و غیر توریستی شهروندان به دیگر کشورها سخت تر شده است. از مرحله صدور روادید گرفته تا کنترل های امنیتی در فرودگاه ها و ...

همه این سخت گیری ها نتیجه واقعه ای به نام 11 سپتامبر است.

پس از این واقعه بسیاری از ناظران در آمریکا و جهان سوالات و ابهاماتی درباره این حادثه مطرح کرده اند و روایت رسمی دولت آمریکا درباره این حادثه را زیر سوال برده و دولت واشنگتن را به پنهان کاری درباره اعلام اطلاعات درست از این حادثه متهم کرده اند. این جدال و نزاع همچنان و با گذشت 15 سال از این واقعه مهم در آمریکا ادامه دارد.

واقعه 11 سپتامبر زندگی بسیاری از شهروندان را در سرتاسر جهان تحت تاثیر قرار داد. پس لرزه های حمله به نیویورک به عنوان قلب اقتصادی جهان سرمایه داری، در کوهستان های هندوکش افغانستان و صحاری گرم بین النهرین (عراق) نیز احساس شد و جهان به پیش از پس از 11 سپتامبر تقسیم شد.

دولت ایالات متحده آمریکا و جهان همچنان از تاثیرات و پیامدهای این واقعه تروریستی رهایی نیافته است و امنیتی شدن گفتمان سیاسی و افزایش خطر تروریسم و تبدیل تروریسم به یک تهدید جدی در آمریکا و جهان از پیامدهای واقعه ای است که صبح یک روز تقریبا پاییزی خواب را به بدترین شکل ممکن از چشم شهروندان نیویورکی و آمریکایی ربود.