اعجاز تک بیتی

کد خبر: ۵۷۶۴۳

تاریخ: ۱۱ آبان ۱۳۹۵ - ۱۷:۴۶

شوشان  - دکتر محمدجعفر محمدزاده

گر فلک یک صبحدم با من گران باشد سرش

شام بیرون می روم چون آفتاب از کشورش

این  بیت از شاعری نه چندان معروف به نام رکن الدین مسعود ابن نظام الدین علی مشهور به رکنای کاشی ، متخلص به مسیح یا مسیحا ، متوفی به 1066ق است.

وی استاد صائب تبریزی بود و در دربار شاه عباس اول می زیست ؛ از کم التفاتی شاه  رنجیده شد و چون بسیاری از شاعران پارسی گوی عزم  هندوستان کرد و در خدمت اکبرشاه جهان به آسودگی و عزت  تا آخر عمر زیست. شاید این بیت شرحی بر احوال خود او باشد . از این شاعر سبک هندی متجاوز از یکصد هزار بیت بجا مانده است.

تک بیتی از قالب های متداول سبک هندی است که صائب آن را به اوج رسانده و گرچه تک بیتی سرایان اغلب تک بیت های خود را به یک غزل کامل تبدیل کرده اند، اما حرف اصلی و عصّاره سخن ، همان است که در تک بیتی گفته شده است. از جهت ایجاز کلام و وسعت معنی، تک بیتی در میان انواع ادبی ، اعجاب آور و گاه اعجاز گونه است.