واکاوی نقش رسانه ها در ارتقای فرهنگ شهرنشینی و توسعه

کد خبر: ۶۳۶۰۲

تاریخ: ۲۸ دی ۱۳۹۵ - ۱۱:۱۶

سید نور موسوی

امروزه دستیابی به اطلاعات نقاط مختلف می تواند نقش مهمی را در توسعه و رشد هر چه بهتر شهرها داشته باشد که در تنویر افکار عمومی ، آگاهی بخشی به جامعه و رفع مشکلات و معضلات جامعه و مردم نقش بسزایی را دارند.

کشورهای توسعه یافته با استفاده از رسانه ها مشکلات و معضلات جامعه را شناسایی و راهکارهای مناسبی به مدیران شهری ارائه می دهند. بر همین اساس، شهرنشینی مدرن، مدیریت شهری مدرن را می طلبد که این امر نیز به نوبه خود به ابزاری مدرن احتیاج دارد، یکی از این ابزارهای مدرن، رسانه های پویا می باشند.

عملکرد رسانه ها نسبت به رویدادهای مدیریت شهری از یک سو منعکس کننده نیازها و تقاضاها و مطالبات مردم است و از دیگر سو، عامل اطلاع رسانی فعالیت های انجام گرفته از سوی مسئولان عرصه مدیریت شهری است که باعث آگاهی مردم از این فعالیت ها، استفاده از خدمات ارائه شده و یا مشارکت در آنها می شود و در مجموع ارتباط مستقیمی با مقوله توسعه شهری و به تبع آن توسعه همه جانبه جوامع دارد.

همان طور که اشاره شد، مدیریت یک شهر مدرن ، نیازمند برخورد سنجیده با شهروندانی است که در ایفای وظایف و حقوق شهروندی خود ، دسترسی بیشتری به منابع آگاهی دهنده دارند و دیگر نمی توان برای دریافت عوارض جدید یا اجرای یک پروژه محدود کننده آنها را صرفا با ابزار قهری یا تشویقی قانع کرد و در اینجاست که نقش رسانه های پویا جهت فرهنگ سازی خود نمایی می کندو بر اهمیت رسالت یک رسانه می افزاید.

بر اساس این نگارش، با توجه به اینکه مدیریت شهری به واسطه پیچیدگی هایی که به سبب گسترش روز افزون شهرها با آن ها مواجه است نیازمند ابزار جامع تر و منطبق تر با شکل های نوین مسائل شهری است که این ابزارها هم جنبه نرم افزاری و هم جنبه سخت افزاری دارند.

که خوشبختانه در دهه های اخیر نقش رسانه های گروهی و جمعی به ویژه رسانه های مجازی به دلیل سرعت انتشار، دسترسی آسان، گستردگی مخاطبان و امکان دریافت بازخورد از اهمیت خاصی برخوردارند.

همچنین از آنجائیکه پیشرفت فناوری های نوین دست مدیریت شهری را برای کاربرد ابزار مختلف سخت افزاری به حد کافی باز گذاشته است، مسئله مهمی که در ارتقاء و توسعه مدیریت شهری باید مورد توجه قرار گیرد، بهادادن به رسانه ها و نیز طلب همکاری از این صنف می باشد.

چرا که در حوزه شهری تمامی خدمات شهری باید برای رفاه ، امنیت و رضایت شهروندان انجام گیرد، همان چیزهایی را که شوراهای اسلامی در هنگام انتخابات و بعد از آن شهرداران در مراسم معارفه خود وعده دادند، مورد مطالعه ساکنین شهر است و انتقال و انعکاس این وعده ها و مطالبات به حق شهروندان تنها از طریق رسانه ها امکان پذیر است.

نکته مهم این است که در کنار فعالیت های فیزیکی ، شهرداری ها باید شهروندان و فرهنگ آنها را مورد نظر قرار دهند و همزمان با توسعه ی شهر باید به توسعه ی فرهنگ شهرنشینی نیز توجه کنند که این نیز تنها با کمک رسانه ها میسر خواهد شد.

عدم تعامل و همراهی فرهنگ شهرنشینی با فعالیت های عمرانی و خدمات شهری باعث می شود شهروندان با شهر احساس بیگانگی داشته باشند و ارتباط مدیریت شهری با شهروندان کم رنگ می شود.

در این راستا، تأکید می شود که رسانه ها می توانند با ارائه راهکار و پیشنهادات کارشناسی در امر توسعه بخشی، نقش بسزایی در توسعه شهر داشته باشند.

علیرغم اینکه توسعه شهری مستلزم مشارکت مردم بوده و این مشارکت زمانی صورت می پذیرد که فرهنگ سازی لازم انجام گرفته باشد در واقع همان ارتقای فرهنگ عمومی شهرنشینی است و این مهم تنها توسط رسانه ها و در کنار عملکرد متولیان امر توسعه، امکان پذیر خواهد بود.

آگاه بودن مردم از حقوق شهروندی و قدرت تحلیل برنامه های شهری ، پشتوانه ی بزرگی برای مدیریرت شهر به شمار می آید به خصوص اگر شرایطی فراهم شود که نقد صحیح برنامه ها و پروژه ها توسط شهروندان به مدیران منتقل شود و با عملی شدن پیشنهادات،شهروندان نزدیکی و یکپارچه گی با مدیریت شهری را احساس کنند که یکی از مهم ترین ابزار ایجاد این تعامل و ارتباط سازنده، توسط رسانه های متخصص در حوزه شهری میسر می شود.

وقتی شهروندی از طریق رسانه ها درباره یک پروژه عظیم شهری که در شهر سکونتش در حال ساخت باشد ، آگاهی داشته باشد و از فواید آن بر زندگی خود کسب اطلاع می یابد و یا از طریق رسانه های مجازی و یا مکتوب الگوی برای یک شهروند خوب ارائه می شود ، قطعا آن شهروند احساس هویت جمعی می کند و همکاری بیشتری با مدیران شهر خواهد داشت و از سویی دیگر عوارض خود را به موقع پرداخت می کند چون می داند سهمی که او می پردازد در کنار سهم دیگران ، به درستی خرج بهبود وضعیت محیطی خواهد شد.

همین حس همکاری و اعتماد سازی در میان شهروندان از فاکتورهای مهم برای رسیدن به درآمد پایدار و نظام مند توسط مدیریت شهری است، که توسط رسانه ها به این فرآیند دست پیدا خواهند کرد.

لذا مشارکت شهروندان نقش محوری در پایداری محلات شهری دارد و البته این مشارکت پایان و حد و سقفی ندارد و می تواند روز به روز در یک جامعه تعمیق یافته و بر توسعه شهری بیفزاید.

براین اساس ، رسانه هایی که خود را موظف میدانند ضمن آشنایی جامعه با حقوق شهروندی متقابلا با تجمیع مطالبات مردم و انتقال آنها به مدیران شهری و پیگیری آنها، حس تعلق مردم به شهر و حس مسئولیت پذیری شهروندان در قبال مدیریت شهری را تقویت می کنند و با نقد منصفانه امنیت خاطر شهروندان را از بابت توسعه شهر موجب شده و در رشد سرمایه های شهری و اجتماعی نقش بسزایی خواهند داشت.

نتیجه:

رسانه ها با گردش اطلاعات و آگاهی و زمینه سازی مناسب برای افزایش ظرفیت مشارکت شهروندان در تحقق اهداف مدیریت شهری نقش بسزایی دارند و همین ایجاد اطمینان و اعتماد به شهروندان خود عاملی در جهت توسعه هر چه بهتر شدن جوامع کمک می کند، از این رو در این نگارش قصد بود تا به بررسی جایگاه و کارکردهای رسانه ها در توسعه مدیریت شهری پرداخته شود که رسانه ها می توانند در توسعه مدیریت شهری نقش مهمی داشته باشند و موجبات مشارکت هر چه بیشتر شهروندان رادر اداره امور برای آن ها فراهم نماید.

امید می رود، اهداف توسعه پایدار مدیریت شهری با ارایه برنامه های کارشناسی و کارساز توسط متولیان امر، حمایت و نقد منصفانه رسانه ها و نیز مشارکت جدی شهروندان تحقق یابد.