ضرورت تشکیل کمیته حقیقت یاب در حادثه پلاسکو

کد خبر: ۶۳۸۸۱

تاریخ: ۰۲ بهمن ۱۳۹۵ - ۱۸:۵۶

دکتر یدالله مهر علی زاده

استاد دانشگاه شهیدچمران اهواز

قبل از هر چیز باید به خانواده های داغدار تسلیت عرض نماییم و ابراز همدردی با شهدای این حادثه غم انگیز وظیفه همه است.

اما چرا حادثه پلاسکو؟

حاثه تلخ ساختمان پلاسکو بار دیگر برگی از سبک مدیریت ایرانی را به نمایش گذاشت. در بررسی حادثه های مختلف کشوری و بویژه حادثه پلاسکو علت اصلی مشکل چیست؟ شهردار، کارشناسان استاندارد و ایمنی و مهندس ناظر ساختمان، شورای شهر، مجموعه دستگاههای نظارتی، دولت، مجلس، قوه قضاییه، یا فرهنگ عمومی مردم؟

طی سال های گذشته بارها و بارها ما در کشور شاهد حوادث ناگوار جاده ای، خودرویی، هواپیمایی، راه آهن، برق گرفتگی، گازگرفتگی، ریزش آوار و ساختمان و …. بوده ایم. نگرانی بابت زلزله و وضعیت ساخت و سازهای غیراستاندارد کشور در خصوص نظام ایمنی ساختمانها و سازه های عمرانی کشور به طور مکرر توسط کارشناسان ، صاحبنطران و متولیان تذکرات لازم داده شده است. اما گوش شنوایی نبوده و نیست تا مگر چنین حوادث ناگواری رخ دهد و شوکی بر کشور وارد شود. آنگاه همه به فکر تدبیر باشند که آنهم بعد از مدتی به تدریج فراموش خواهد شد و باز هم رویداد تلخ دیگری.

شهرهای کشور هر روز شاهد سر به آسمان کشیدن برج های غیر استانداردی است که در آن هزاران شهروند تردد می کنند و بدون شک با چنین مخاطراتی و نظم فنی و مهندسی غیراستانداردی مواجه هستند. سوال هر شهروندی آنست که علیرغم آگاهی از غیر استاندارد بودن چنین ساختمانی چرا اجازه فعالیت به آن داده شده است؟

متاسفانه هم اکنون در فضای رسانه ای عده ای با بهره گیری از تریبون های شخصی و با غوغا سالاری و جنجال ، بدنبال منحرف کردن افکار عمومی و جلوگیری از اطلاع رسانی شفاف به شهروندان در خصوص چرایی رخ دادن چنین حوادث تلخی در کشور هستیم؟

آیا مدیریت کنونی کشور نباید در مقابل این حادثه و حادثه های ناگوار گذشته و حادثه های مهیب دیگری که در گوشه ها و گنار کشور در شرف رخداد است از لاک دفاعی بیرون آید ” و به جای طرح شعار ” ما می توانیم” به فکر استقرار قانون و مقررات جهانی و الزامی آور ملی در کشور باشند؟ همین تفکر ما می توانیم باعث شده سدهای غیر استاندارد بویژه در منطقه گتوند خوزستان، تونل ها و پل های و جاده های غیر استاندارد در کشور، تولید ماشین های غیر استاندارد و آسیب زای زیست محیطی، پتروشیمیهای غیر استاندارد که به صورت خاموش در حال کشتار انسان ها و تخریب محیط زیست اند، ساخت و سازهای غیر مجاز شهری و تخریب چهره زیبای شهری، تخریب جنگل ها و محیط زیست با آیارتمان سازی نهادهای حکومتی، و ….

آیا زمان آن نرسیده ما قبول کنیم توسعه ناپایدار کنونی در کشور که توسط مدیران در سطوح مختلف کشور طراحی، اجرا و نظارت شده نیازمند بازنگری اساسی است؟ آیا زمان آن نرسیده که ما بیندیشیم که نسل کنونی مدیران اداره کننده کشور باید در خصوص توانایی های خود تجدید نظر کنند و اجازه بدهند افراد کاردان مدیریت کشور را بدست گیرند؟ آیا زمان آن نرسیده دست از انحصار گرایی در برچسب زدن به مدیران ” خودی و غیر خودی” برداریم و به دنبال شایسته گزینی باشیم؟

به نظر نگارنده کمیته حقیقت یابی با حضور نمایندگانی از دولت و سازمان های مردم نهاد تشکیل و به بررسی سهم عوامل زیر در بررسی چنین حادثه ای بپردازند. شاید از این رهگذار ما بتوانیم تحلیل و قضاوت صحیح تری از دلایل چنین حادثه تلخی در کشور بدست آوریم و از اشاره انگشت اتهام به سوی عوامل فرعی خودداری نماییم:

1 -  بررسی سهم مدیریت ساختمان در عدم رعایت مسایل فنی و ایمنی و عدم اقدام اساسی در این زمینه.

2 - بررسی سهم شهرداری و معاونت شهرسازی آن بواسطه عدم اقدام موثردر اجرای قوانین و مقررات مدیریت فنی شهری و عدم نظارت و تامین تجهیزات مدرن و بالگرد برای سازمان آتش نشانی

3 -  بررسی سهم سازمان آتش نشانی در مواجهه با چنین بحران های شهری

4 - بررسی سهم شورای شهر از بعد مدیریت و نظارت خدمات فنی و شهرسازی شهری

5 - بررسی سهم نظام مهندسی کشور در چنین حادثه ای؟

6 -  بررسی سهم دستگاههای نظارتی که از وجود چنین ساختمان غیر استانداردی آگاهی داشته اما عملا اقدام قانونی برای جلوگیری از فعالیت آن و یا اجبار به ایمن سازی انجام نداده اند؟

7 - بررسی سهم مجلس شورای اسلامی که دارای دستگاه نظارتی برای پیگیری مصوبات فنی ساختمان و ایمنی آن

8 - بررسی سهم قوه قضاییه برای جلوگیری از وقوع چنین حوادثی با وجود بازوهای نظارتی بر عملکرد دستگاههای اجرایی و نهادهای تاثیر گذار بر امنیت روانی و فیزیکی و سرمایه های مردم

9 -  بررسی  سهم مدیریت کنونی شهری کشور در ایجاد توسعه پایدار

10 -  بررسی سهم فرهنگ عمومی کسبه ساختمان که بدون توجه به مسایل ایمنی آن به فعالیت پرداخته اند؟

به نظر می رسد تشکیل چنین کمیته حقیقت یابی در شناسایی و ارایه راهکارهای لازم برای جلوگیری از وقوع چنین حوادثی در آینده برای کشور می تواند کمک شایانی داشته باشد.