قدر تالاب ها را بدانیم

کد خبر: ۶۴۵۸۸

تاریخ: ۱۳ بهمن ۱۳۹۵ - ۲۱:۳۹

ژاله کریمی نژاد

دانشجوی دکتری آلودگی محیط زیست

بهتر است ابتدا بدانیم تالاب چیست و به چه معناست؟ در زبان فارسی "تال" به معنای "رشته" است و تالاب عبارتست از رشته های آب یا تعدادی رود که بهم پیوسته اند. این واژه معادل wetland  می باشد که همان زمین خیس است.

46 سال قبل در 13 بهمن ماه سال 49  هجری خورشیدی به منظور مطالعه تالاب های سراسر جهان، کنوانسیونی در شهر زیبای رامسر تشکیل شد که انگیزه اصلی آن مشارکت بین المللی و همکاری همه جانبه در مطالعه، بررسی، حفاظت و بهره وری خردمندانه از تالاب های مهم (به ویژه با اهمیت حیاتی برای پرندگان، بود که بعدها در تمام گیتی به نام "کنوانسین رامسر" مشهور و ثبت شد. در حال حاضر 160 کشور از جمله ایران اسلامی عضو این کنوانسیون هستند.

تاکنون تعاریف زیادی برای تالابها ارائه شده است اما مهمترین آن تعریف این کنوانسیون می باشد:

نواحی و زمین های خیس باتلاقی و برکه ها، با آب مصنوعی یا طبیعی، دائمی یا موقت، با آب ساکن یا روان، شیرین یا لب شور، شور و زمین های آبی و سواحل دریاها مشروط بر اینکه در زمان جزر عمق آنها بیشتر از 6 متر نباشد. 22 تالاب از میهن اسلامیمان در این تالاب ثبت شده است.

و اما سرزمین کهن  خوزستان  که از دیرباز مهد تمدن های درخشان بوده، بنا به موقعیت طبیعی و خدادادی خود دارای بیش از نیمی از تالاب های ایران یعنی 12 تالاب از جمله شادگان، هورالعظیم، میانگران و... است در این میان تالاب بین المللی شادگان بزرگترین تالاب ساحلی ایران است که به دلیل اهمیت ویژه خود در کنوانسیون رامسر ثبت شده است.

بطور کلی از ابتدای خلقت، تالاب ها منشا خیر و برکت بی پایان برای تمامی موجودات از جمله انسان بوده اند. پر واضح است که باید این ودیعه گرانبها را پاسداشت و کمال و تمام به نسل های آتی تحویل داد. شعار امسال این روز جهانی "تالاب ها برای کاهش خطرات طبیعی"  است. چرا که تالاب ها دامنه وسیعی از ویژگی های عملکردی کارا و مفید را دارا هستند. از جمله: زیستگاه حیات وحش و آبزیان (که از آنجا که برخی غذای انسان ها محسوب می شوند، سبب امنیت غذایی نیز می شوند)، مامن و پناهگاه پرندگان مهاجر،  حفظ و نگهداری رسوبات، تضعیف قدرت تخریب سیلاب، تکمیل چرخه های زیستی، تغذیه سفره های آب زیرزمینی، صادرات محصولات، کنترل گرد و خاک و ....

در یک کلام : قدر تالاب ها را بدانیم. حمایت از زیستگاه های تالابی، پیشگیری از ورود انواع آلاینده ها از جمله زهاب های کشاورزی، صنعتی و فاضلاب به تالاب ها، جلوگیری از شکار و صید بی رویه انواع آبزیان از جمله پرندگان مهاجر که بعضا گونه های نادر و در معرض خطر انقراض نیز جزیی از آنهاست، رعایت حقابه محیط زیستی رودخانه هایی که منبع تامین آب تالاب ها هستند، افزایش بهره وری آب در بخش کشاورزی اراضی بالادست تالاب ها  و ... از جمله عواملی است که سبب حفظ حیات تالاب ها شده و بعضاً در برنامه های احیا می تواند جزء مولفه های مهم قلمداد گردد.

قدر تالاب ها را بدانیم. تالاب یعنی زندگی....