خوزستان ؛ قلب تپنده انرژی ایران در حال نابودی است

کد خبر: ۶۵۲۹۱

تاریخ: ۲۷ بهمن ۱۳۹۵ - ۱۹:۱۴

محمد مدرسی

مدرس دانشگاه

استان خوزستان در جنوب غربی ایران بدلیل داشتن ذخایر عظیم نفتی و گازی ، خاک حاصلخیز جلگه آن ،عبور رودخانه های مهم در دامنه زاگرس  منتهی به خلیج فارس و احداث چندین سد و نیروگاه از اهمیت ویژه ای برخوردار است.بر اساس امکانات جغرافیایی که در اختیار دارد به منطقه ای ژئوپولتیک تبدیل شده است .این استان همه عوامل ثابت و متغیر ژئوپولتیک بودن (موقعیت جغرافیایی،فضا ،وسعت ، وضع توپوگرافی ،جمعیت ، منابع طبیعی معدنی و غذایی ، توان اجتماعی و فرهنگی) را دارد.

غنی ترین استان ایران در زمینه نفت و گاز که در یک قرن اخیر عمده در آمد کشور از راه تامین و صدور این محصولات حاصل میشود که در بودجه عمومی سالانه  صرف آبادانی و توسعه کل کشور میشود.علاوه بر ذخایر نفتی خاک حاصلخیز آن سالانه میلیون ها تن محصولات کشاورزی نیز عاید کشور می نماید و با احداث چندین سد و نیروگاه هزاران مگاوات برق در جهت تامین انرژی مورد نیاز کشور وارد مدار میکند به گونه ای که خوزستان قلب تپنده انرژی و اقتصاد ایران است.

خوزستان بدلیل هم مرز بودن با خلیج فارس در تسهیل تبادلات دریایی ،تجاری و بازرگانی از مزیت های فراوان ملی و بین المللی  برای ایران برخوردار است.این اهمیت ژئوپولتیکی خوزستان آنرا را تبدیل به استانی استراتژیک برای کشور و در منطقه خاورمیانه کرده است .

در یک بررسی اجمالی در خواهیم یافت که بدلیل ساختار مرکزی کشور ، منابع موجود در خوزستان در راه رفاه ملی کل کشور هزینه میشود(بر اساس آمار و اسناد سازمان بودجه ، مجلس شورای اسلامی و..) و نه صرفا خوزستان. در این زمینه نگاه به خوزستان یک نگاه ملی است و نه محلی .

متاسفانه در یک دهه ی اخیر ریزگردها ، گرد و غبار ناشی ازخشکسالی و برداشت بی رویه و نادرست از منابع آبی در اثر ساخت سد ها و استخراج نفت که سود عواید حاصل از آنها  صرف کل کشور میشود استان خوزستان منبع این در آمدهای سرشار برای کشور را با بحرانی عمیق مواجه کرده است که برای مهار آن نیازمند  به عزم ملی است و گرنه همانگونه که سود حاصل از این منابع صرف کل کشور می شده است خسارت های  آن نیز ملی خواهد بود و جایگاه ژئوپولتیک ایران در جهان و منطقه را تضعیف خواهد کرد.

در یک نمونه قطعی برق ناشی از تاثیر ریزگردها در ایستگاههای برق خوزستان کاهش استخراج و تولید نزدیک به هشتصد هزار بشکه ای نفت را سبب شده است که چنانچه بحران مذکور  تداوم یابد در بازار بین المللی نفت ایران با سایر رقبای دیگر مشکلاتی بوجود می آید که تاثیر منفی آن را بر کل ایران و اقتصاد تک محصولی آن خواهد گذاشت .از طرفی چنانچه کانون ریزگردها شناخته و مهار نشود در آینده نزدیک استانها و مناطق همجوار خوزستان از جمله چهار محال بختیاری ،اصفهان و...را دامنگیر خواهد شد و دود ناشی از این بحران به چشم عده ی بیشتری از هموطنان خواهد رفت و فراگیری این بحران عواقب بسیار وخیمی در سلامت و محیط زیست و توسعه کشور دارد.

انتظار است مسئولان کشوری و استانی برای این بحران زیست محیطی با «عزم ملی » و با برنامه ای علمی و کارشناسی شده و اهل و هچنین با استفاده از تجربه سایر کشورها مانع از عمیق ترین شدن آن گردند و نسبت مهار آن در کوتاه مدت و بلندمدت مدت اقدام عملی نمایند.