چغامیش ، شهری از سپیده دم تاریخ

کد خبر: ۶۶۶۱۴

تاریخ: ۲۵ اسفند ۱۳۹۵ - ۱۸:۱۴

چغامیش شهری از دوران پیش از اختراع خط است که قدمت آن به حدود 50 قرن پیش از میلاد می رسد.

کهن ترین سند دریانوردی ، قدیمی ترین سند موسیقی و مهمترین مرکز کتابت و شهرنشینی بشر از جمله اسنادی است که در کاوش های باستان شناسی در تپه های چغامیش دزفول کشف شده است.  به گزارش ایرنا تپه های باستانی چغامیش دزفول با قدمت پنجهزار سال پیش از میلاد گنجینه اطلاعاتی کاملی از دوران های متعلق به هفتمین هزاره پیش از میلاد تا شکوفایی کامل تمدن شوش است.

در این تپه ها آثار یک شهر باستانی ساخته شده از خشت های پخته متعلق به عصر پیدایش خط مشاهده شده است. پیش از دوران شکوفایی شوش، منطقه چغامیش به عنوان منطقه مهم کشاورزی و اقتصادی مطرح بوده است.

سایت باستانی چغامیش در منطقه دشت خوزستان و در کنار رودخانه دز قرار گرفته و خانه های پیش رفته با خشت و فعالیت های کشاورزی ، مدیریت بازرگانی و اقتصادی در آن انجام می شده است. چغامیش را باید نخستین مرکز در ایران دانست که خط و کتاب اولین بار در آنجا ظاهر شده است.

کشف قدیمی ترین سند دریانوردی در چغامیش

قدیمی ترین سند حاضر از دریانوردی ایرانیان سندی است از گل پخته که در حفاری های ناحیه چغامیش دزفول بدست آمده و نشان می دهد این گویچه مربوط به دوران قبل از پیدایش خط می باشد.

قدیمی ترین سند موسیقی

قدیمی ترین سند از تاریخ موسیقی ایران و جهان که تاکنون بدست آمده مربوط به هزاره چهارم قبل از میلاد است که تاریخ موسیقی ایران را به پنجهزار سال قبل می رساند. مهری که در چغامیش دزفول کشف شده حاوی صحنه ای از اجرای موسیقی در این دوره تاریخی است.

به دنبال کاوش های باستان شناسان خارجی در منطقه چغامیش دزفول مهری استوانه ای شکل کشف شد که در نوع خود بی نظیر بود. این مهر که متعلق به هزاره چهارم قبل از میلاد است کهن ترین ارکستر جهان را نشان می دهد.

پرفسور دلوگاز یکی از کاشفان این مهر در باره این اثر ارزشمند باستانی گفته است:'این نخستین سندی است که بشر از موسیقی به شکل هنری سازمان یافته دارد'.

چغامیش ، مهمترین مرکز کتابت و شهرنشینی

باستان شناسان آمریکایی کاوش های خود را در تپه های چغامیش به سرپرستی پرفسور دلو گاز و هلن کانتر از اساتید دانشگاه شیکاگو انجام دادند. این باستان شناسان در طول کاوش خود در سالهای 1961 تا 1976 موفق شدند آثار و اشیای ارزنده و توده های بزرگی از سفال دوره پیدایش خط را در تپه های چغامیش کشف کنند.

چغامیش یکی از مراکز مهم آغاز کتابت و شهرنشینی در ایران به شمار می رود و تعداد زیادی الواح گلی ( شمارشی ) ، قطعات ، ظروف و کاسه های سفالی که از سفالینه های شاخص دوره آغاز کتابت است ، از این تپه بدست آمده است.

هلن کانتر از اعضای هیات حفاری و باستان شناسی دانشگاه شیکاگو از تپه های چغامیش دزفول به عنوان 'شهری از سپیده دم تاریخ ' نام برده است. از خشت نوشته های هشت هزار ساله چغامیش دزفول به عنوان نخستین ابزار مبادله اقتصادی بشر نام برده می شود.

به گزارش ایرنا این خشت نوشته های کوچک که ابعاد آنها بین 7 تا 10 سانتی متر است در سال 1316 در حفاری های مشترک ایران و موسسه شرق شناسی دانشگاه شیکاگو در تپه های چغامیش دزفول کشف شدند.

در این حفاری ها تعداد 264 کتیبه گل نوشته با ارزش کشف شد که این گل نوشته ها به آمریکا منتقل شده و پس از سالها تعداد 108 کتیبه اردیبهشت ماه پارسال به ایران بازگردانده شد. این خشت نوشته ها مربوط به پیش از میلاد و حدود هشت هزار سال پیش است که در چغامیش کشف شدند.

خشت نوشته ها که در مبادلات تجاری آن دوران استفاده می شدند مربوط به زمانی هستند که برای نخستین بار سکونت گاه بشر از کوه به سمت دشت منتقل، و بشر در دشت چغامیش مستقر شد.

حریم محوطه باستانی چغامیش دزفول اخیرا با استفاده از یک فروند پهپاد انجام شد. مساحت محوطه باستانی چغامیش دزفول 15 هکتار تخمین زده شده که الحاقات دیگری نیز با فاصله از آن وجود دارد.

علاوه بر تپه اصلی چغامیش که به ثبت ملی رسیده 10 تا 15تپه دیگر نیز که جزء حریم این محوطه باستانی می باشند تعیین حریم شده اند.

حریم محوطه اصلی چغامیش در گذشته بین 25 تا 30 هکتار بوده است که به دلیل دخل و تصرف صورت گرفته و تعیین نشدن حریم اکنون به حدود نصف کاهش یافته است.

بسیاری از اشیا و آثار باستانی کشف شده در چغامیش دزفول در موزه شیکاگوی آمریکا نگهداری می‌شوند.

تپه های باستانی چغامیش واقع در بخشی به همین نام در دزفول ، در تمام ایام سال به ویژه نوروز مورد بازدید گردشگران قرار می گیرند.  به گزارش ایرنا بیش از 150 اثر تاریخی، فرهنگی دزفول شامل حمام، مسجد، ساباط، خانه های تاریخی به ثبت ملی رسیده است.

پل ساسانی، محوطه جندی شاپور، موزه مردم شناسی دزفول، کهنه بازار، آسیاب های آبی و بافت قدیم از جمله جاذبه های باستانی و گردشگری دزفول ، شهر آجر می باشند که مورد توجه گردشگران داخلی و خارجی قرار گرفته اند.

دزفول با آثار تاریخی و باستانی متعدد، ظرفیت بالایی در زمینه گردشگری دارد. شهر دزفول در فاصله 25 کیلومتری شهر باستانی شوش و 140 کیلومتری اهواز مرکز خوزستان واقع شده است.