از اشغال خوزستان تا بمباران اهواز

نگاهی به وقایع شهریور 1320 خوزستان

کد خبر: ۹۳۳۶

تاریخ: ۲۷ شهريور ۱۳۹۲ - ۰۹:۴۲

اختصاصی شوشان : جنگ جهانی دوم در سال 1939 با حمله آلمان به لهستان آغاز شد . جنگی که در یک طرف آن روسیه ، انگلیس و آمریکا قرار داشتند و در طرف دیگر آلمان ، ژاپن و ایتالیا . هرچند رضاشاه در این جنگ اعلام بی طرفی کرد ولی فایده ای در پی نداشت و عملیات جنگی علیه ایران در سوم شهریور ماه 1320 آغاز شد. حمله ای که در جنوب توسط انگلیس ها و در شمال توسط روس ها سامان دهی می شد.

انگلیسی ها مهم ترین راه رساندن آذوقه به روسیه را راه آهن سراسری ایران که از خلیج فارس تا دریای خزر امتداد داشت می دانستند ؛ راه آهنی که از بزرگترین پل فلزی ایران یعنی پل سیاه می گذشت.

در نیمه شب دوم شهریور ماه 1320 یک ستون از قوای نظامی انگلیس از بصره عزیمت و در نهایت سکوت، از اروندرود عبور و روز بعد در ساحل ایران پیاده شدند و آبادان و خرمشهر را مورد حمله قرار دادند. در همان هنگام کشتی های جدید انگلیسی تحت فرماندهی آرباتنوت نیروی دریایی جوان ایران را زیر آتش شدید توپخانه قرار دارند عملیاتی که در آن 650 افسر و ملوان ایرانی کشته شد.

دغدغه انگلیس در این نبرد جلوگیری از آسیب رسانی به پالایشگاه آبادان بود. به طوری که یک کمربند ایمنی از نیروهای خود را به دور تاسیسات پالایشگاه ایجاد نمود و به مراقبت از آن پرداخت.

پس از تصرف آبادان و خرمشهر ، قوای انگلیس متوجه اهواز شدند و در چهارم شهریور ماه 1320 نیروی هوایی انگلیس اهواز را بمباران کردند. آن گاه قایق های انگلیس با 28 هزار سرباز از رود کارون بالا آمده و به اهواز حمله کردند. نیروهای ایرانی تا حدودی مقاوت کردند و خساراتی هم به نیروهای دشمن وارد ساختند ولی سرانجام قوای مهاجم توانست مقاومت نظامیان ایران را بشکند و اهواز را به تصرف خود در آورد .

در حالی که در جریان جنگ جهانی دوم سود سرشاری از استخراج نفت جنوب عاید انگلیس شده بود ولی اهواز نیز مانند بسیاری از شهرهای ایران با مشکل کمبود آرد و نان دست و پنجه نرم می کرد ؛ چنان که احمد قوام هنگامی که به نخست وزیری رسید قرص نانی را روزی میز مطبوعاتی خود گذاشت و گفت : " مشکل من این است اگر بتوانم نان مرغوب در دسترس همه ی ایرانیان قرار دهم سایر مشکلات حل خواهد شد".

در روز 16 شهریور ارتش متفقین به سوی تهران پیش روی نمود و در روز 23 شهریور رادیو بی بی سی در برنامه فارسی خود به رضا شاه حمله کرد و او را جبار و دزد خواند و اعلام کرد که مشروعیت او از بین رفته و جبران شدنی نیست. نمایندگان مجلس ایران حاضر نشدند گفتار بی بی سی را رد کنند و اعلام کردند رادیو بی بی سی حقیقت را گفته و در ایران دموکراسی وجود ندارد.

سرانجام در تاریخ 25 شهریور با توافق متفقین محمدرضا فرزند رضا شاه بر تخت سلطنت نشست و قوای روس و انگلیس در تاریخ 26 شهریور رضاشاه را از تهران تبعید نمودند.