"عصر پسا امریکایی" در چشم انداز فراروی جهان

کد خبر: ۹۴۴۰۵

تاریخ: ۲۱ دی ۱۳۹۷ - ۱۶:۲۰

شوشان - ایرج مزارعی:

با پایان جنگ جهانی دوم شاهد اوج رقابت دو بلوک شرق و غرب در تقسیم بندی و دوقطبی کردن جهان"  bipolar " بودیم . مدلی که بر اساس ان دو کشور آمریکا و شوروی سابق جهان را بین خود تقسیم کردند و با این استراتژی جهان را به اوج جنگ سرد هدایت کردند.

اما با فروپاشی نظام دوقطبی نظریه پایان تاریخ توسط فوکویاما اندیشمند بزرگ امریکایی مطرح شد ،  که بر اساس ان جهان تبدیل به نظام تک قطبی میشود و عملا لیبرالیسم  بعنوان تنها گفتمان سیاسی و سرمایه داری بعنوان تنها گفتمان اقتصادی خود را بر کلیت جهان تحمیل میکند.

اما با گذر زمان و ظهور قدرت های نوظهور با سرعت بسیار بالا  چون چین ،  هند ،  روسیه و در بعد منطقه ای ایران  فضا برای ادامه روند تک قطبی برای امریکا سخت شد ، و عملا جهان مجددا به نظام چند قطبی یا " multipolar "برگشت.

با این گذار و جابجایی قدرت بین کشورها ، عملا شاهد رشد شاخصه های توسعه و پیشرفت در بعضی از  کشورهای جهان نسبت به آمریکا هستیم ،  بطوری که با این تغییرات قدرت ،  میتوان از پدیده سیاسی جدیدی بنام " عصر پساآمریکایی " نام ببریم.

این دوران پسا آمریکایی دارای شاخصه و پارامتر اساسی چون استفاده آمرانه از زور و قدرت  محلی جهان و ائتلاف  فراگیر علیه آمریکا استوار است.

اصول و مبنای این استراتژی و عصر پساآمریکایی در منطقه خاورمیانه خود بر دو فرض استوار است

اولین فرض این واقعیت است که در این منطقه قدرت کشور  ایران با سرعت زیاد در حال بازیابی ، بازسازی و رشد منحصر بفرد بویژه در بحث موشکی و نظامی است ،  که عملا کفه ترازو را در این منطقه به نفع جریان مقاومت هدایت کرده است.

دومین فرض این استراتژی نیز بر این اصل است که اصولا ناسیونالیسم وسوسیالیسم عربی بعنوان نقش تعادلی در جهان عرب وخاورمیانه با شکست  مواجه شده و عملا گفتمان اصیل اسلامی و انقلابی در حال پر کردن این ناسیونالیسم و سوسیالیسم عربی میباشد  .

چین نیز که این روزها با آمریکا در شرایط کاملا جنگی البته با محوریت جنگ اقتصادی بسر میبرد در بخشهای مختلف اقتصادی و امنیتی و سیاسی قدرت امریکا را به چالش کشانده است  ، بطوری که ریس جمهور این کشور روز گذشته در یک نطق رسمی سخن از آماده باش نظامی برای این کشور خبر میدهد .

سخنان متناقض ترامپ در مقابل چین باعث شده که لایه های عمیق ناسیونالیسم در کشور چین تقویت شود و عملا نیروهای محلی و سنتی تر چین تقابل با آمریکا را بعنوان اصل اجتناب ناپذیر سیاست خارجی خود معرفی کرده اند .

در روسیه نیز شرایط بسیار متفاوت از گذشته شده است و با حاکمیت تفکر اسلاو گرایان و محبوبیت پوتین در این کشور ،  عرصه رقابت در بخشهای مختلف برای آمریکا محدود شده است و مخصوصا در موضوعاتی که با ایران اشتراک منافع دارند ، تقابل با آمریکا سیمای شفاف تری به خود گرفته است .

بنابراین به نظر میاد همانطور که امپراطوری فرانسه در قرن ۱۸ ، انگلیس قرن ۱۹، شوروی سابق قرن ۲۰ دچار فروپاشی و اضمحلال کامل شدند در قرن ۲۱ نیز  شاهد سقوط و اضمحلال امپراطوری ایالات متحده آمریکا باشیم و زنگ پایان ماه عسل آمریکا و سیاستهای امپریالیستی این کشور را با دولت ترامپ به صدا درآوریم.