ساماندهی و مرمت محوطه چشمه ‎سوزنگر و توکمری در شوشتر آغاز شد

با تخصیص اعتبار استانی، ساماندهی و مرمت محوطه چشمه سوزنگر و اتاقک دست‎کند (توکمری) شوشتر زیرنظر اداره‎کل میراث فرهنگی استان و اداره میراث فرهنگی شوشتر آغاز شد.

کد خبر: ۹۴۶۶۸

تاریخ: ۰۲ بهمن ۱۳۹۷ - ۱۲:۲۶

علی‎محمد چهارمحالی رئیس اداره میراث فرهنگی شوشتر اظهار داشت: در راستای حفظ حرمت و صیانت از آثار تاریخی، اجرای طرح مرمت و ساماندهی محوطه چشمه‌سوزنگر و اتاقک دستکند (توکمری) در دستورکار قرار گرفته است.

او از پاکسازی و خواناسازی محوطه چشمه‎سوزنگر و اتاقک دستکند (تو کمری) در راستای اجرای این طرح خبر داد و افزود: از دیگر اقدامات صورت‎گرفته می‎توان به تعویض سنگ‎های فرسوده، اجرای سنگ‎کاری در بند مجاور چشمه، بوته‎کنی و جمع‎آوری زباله‎های خانگی که هویت تاریخی این اثر ارزشمند را مخدوش می‎کرد اشاره کرد که در حال انجام هستند.

رئیس اداره میراث فرهنگی شوشتر با بیان این‎که سعی کردیم از ظرفیت اوقاف نیز در اجرای این طرح استفاده کنیم اضافه کرد: قرار بر این شد که با همکاری اداره اوقاف شهرستان، یک دیوار در اطراف محوطه چشمه سوزنگر احداث شود که از نفوذ قبرستان‎ها به محوطه جلوگیری شود.

وی خاطرنشان کرد: اعتبار اختصاص‎یافته برای مرمت و بازسازی این مجموعه تاریخی در مجموع 30 میلیون تومان است که از محل اعتبارات استانی به این طرح تخصیص داده شده است.

چهارمحالی از خانه رضوان، خانه‎ جامعی و خانه رحیمی نیز به عنوان دیگر خانه‎های تاریخی شوشتر نام برد که با مشارکت بخش خصوصی و زیر نظر اداره میراث فرهنگی شوشتر کار مرمت آن‎ها درحال انجام است.

او در پایان اظهار داشت: این نوید را به تمام همشهریان و دوستداران میراث فرهنگی خواهیم داد که براساس اولویت‎بندی‎ها، مرمت دیگر آثار به ترتیب انجام خواهند شد.

توضيح اين كه چشمه سوزنگر یکی از مناطق طبیعی و زیبای شهرستان شوشتر استان خوزستان است که در قسمت شمال غرب قدمگاه صاحب‎الزمان این شهر واقع شده است. این اثر تاریخی در سال ۱۳۸۰ به عنوان یکی از آثار ملی ایران با شماره 4331 در فهرست آثار ملی به ثبت رسيد.

اين چشمه در دره‌ای كم‎عرض در زير ديواره شرقی در سمت شمال دره قرار دارد. راه دسترسی به اين چشمه از طريق پلكان سنگی ايجادشده در صخره تامين می‌شود. پس از پايين آمدن از اين پلكان و رسيدن به سطح دره در سمت مشرق اين دره در زير صخره به محوطه نسبتا بازی برمی‌خوريم كه داراي حوض سنگی بزرگی می‌باشد. در اطراف چشمه دو دهانه كوچک قرار دارد. اين دو دهانه سنگی آب را در زير طاق به جريان می‌اندازد.

در دوره‌های گذشته اين چشمه مرمت و بازسازی شده است. ظاهرا در گذشته در اين محل سهل‎بن عبدالله زندگی می‌كرده و بر فراز صخره بالای چشمه به عبادت می‌پرداخته است. در شمال چشمه يک سد به عرض تقريبا 5/1 متر ساخته شده است که از سنگ‌های منظم تراشيده‎شده ساخته شده است. اين سد كار يک سيل‎بند را انجام می‌دهد. از ديگر نكات جالب توجه در اين دره وجود استودان‌هايی در صخرهای ضلع غربی دره است. با توجه به شواهد و قراين به دست‎آمده ظاهراً اين چشمه يک عبادتگاه مهری بوده است.

حدودا در 50 متری غرب "چشمه سوزنگر"، بر فراز صخره، يك اتاقک صخره‌ای قرار دارد. اين اتاق در دل صخره تراشيده شده و راه دسترسي به پشت ‎بام اتاق توسط پلكان سنگی كه در درون صخره تراشيده شده است تأمين می‌شود. در درون اين اتاق يك قبر در درون صخره تراشيده شده است. اين مقبره را مربوط به مادر سهل‎بن عبدالله مي‌دانند. قدمت اين بنا به پيش از اسلام می‌رسد و در زبان مردم محلی به نام "توكمری" معروف است و در تاریخ پنجم آذرماه ۱۳۸۰ با شمارهٔ ثبت ۴۳۳۲ ثبت ملی شده است. ورودی اين اتاق به سمت شرق گشوده می‌شود. اگرچه مورخان اين مقبره را مربوط به مادر سهل‎بن عبدالله مي‌دانند؛ باتوجه به شواهد به دست‎آمده اين اتاق مربوط به دوران پيش از اسلام است.