"تغییر دادن باورهای مردم"، زیبا یا نازیبا؟!

کد خبر: ۹۵۸۸۹

تاریخ: ۰۷ فروردين ۱۳۹۸ - ۱۵:۳۱

شوشان - دکتر حسن دادخواه :

سردار سرلشکر جعفری، فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در گفت و گوی اخیر با دو هفته نامه سروش به مناسبت چهلمین سالگرد انقلاب اسلامی، به بیان دیدگاه های خود پیرامون مهم ترین مسائل داخلی و بیرونی کشور پرداخته است و طی آن،  کسانی را که کوشش می کنند تا باورهای مردم را تغییر دهند، تهدید نمودند و برخورد با آنان را در چهارچوب وظایف نهاد متبوع دانسته اند.

در این باره، لازم است به تکات زیر توجه نمود:

۱- "مردم" ، موجودات زنده ای هستند که به اختیار و برابر با میزان علاقمندی و دانایی خویش، به امری دل می بندند و در گذر زمان و بتدریج نسبت به آن به " باور" می رسند.

۲- بی گمان، طبقات و دسته های مردم، با رجوع به گروه های مرجع مانند روحانیون، دانشگاهیان، معلمان و اصحاب رسانه ها، نسبت به امور دینی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی، به شناخت می رسند و زمینه های دلبستگی و شکل گیری"باور" به آن، در ذهن و ضمیر آنان بوجود می آید.

۳- افزون بر رجوع به گروه های مرجع، دسته هایی از مردم طی مطالعه و با بهره گیری از شبکه های اجتماعی، بطور مستقیم نسبت به امور مختلف به باور می رسند.

۴- براین پایه، می توان گفت که رفتارهای دسته های انسانی و موجودات زنده در جامعه که" مردم" نامیده می شود، برخاسته از مجموعه باورهای آنان است.

۵- افزون بر رفتارهای متعارف روزانه، انتخاب های مردم و از جمله انتخاب های آنان در عرصه های سیاسی، که با انداختن رای در صندوق های رای، متبلور می گردد، برخاسته از " باور" های سیاسی آنان است.

۶- باورهای مردم، ذاتا و ماهیتا، هیچ گاه ثابت و همیشگی و قطعی نیست و بی گمان دستخوش تغییر و تحول  و اصلاح و تکمیل و تبدیل است.  سیر تحولات اجتماعی و عمیق تر شدن شناخت مردم و هویدا شدن میزان درستی و نادرستی باورها، از آیتم ها و عواملی است که بطور تدریجی و ناچار، منجر به تغییر و دگرگونی باورهای مردم می شود.

۷- می توان ادعا کرد که حرکت تاریخ اجتماعی و تاریخ اندیشه ها و  روبه جلو رفتن سیر حوادث، همگی برخاسته از بروز دگرگونی در باورهای مردم است و ثابت ماندن و متصلب شدن باورها، نقطه شروع مرگ تدریجی و نابودی جوامع انسانی است.

۸- در عرصه سیاسی و چرخش قدرت میان احزاب و طیف های فکری در یک کشور، گاهی طرف ها و جناح ها، متوسل به استفاده از زور و سلاح گرم و سرد برای بیرون کردن رقیب از میدان می شود. این رویه، در جوامع مدرن و دمکراتیک، جای خود را به روش های صلح جویانه و مسالمت آمیز داده است و احزاب و مدعیان حضور در چرخه قدرت، از روش های اقناعی و توجیه مردم برای دریافت رای آنان بهره می جویند و صندوق های رای، جای نزاع های خونین را گرفته است.

در این جوامع، دانایان و روشنفکران و سیاست ورزان کوشش می کنند تا با تقویت توان فرهنگی و رشد فکری در میان مردم، به تغییر باورهای مردم و منطبق نمودن آن باورها با دیدگاه های خود اقدام کنند تا توجه عموم را به برنامه ها و سیاست های کلی خویش در اداره کشور جلب نمایند.

۹- از سوی دیگر، هیچیک از حامیان باورهای خاص، نمی توانند ادعا کنند که "باور" آنان، در نقطه اعلای درستی و کاملیت قرار دارد. از این رو و  بی گمان، آسیب شناسی از باورها و دفع آفت از آن، می تواند در بالندگی و باروری آن باور، موثر باشد.

بر پایه آنچه گفته شد، مساله باور سازی و تولید باور برای مردم و یا تغییر دادن باور در ذهن و ضمیر گروه ها و موجودات زنده و انسانی، فرِآیندی فرهنگی و تدریجی و واقعیتی سودمند است. در این میان، ارزش و بالندگی و میزان درستی و بهبودی و کارساز بودن یک باور، تنها شرط بقای و ماندگاری آن خواهد بود‌ و استفاده از زور و اجبار و محدود کردن آزادی های قانونی و مشروع مردم و جامعه، نمی تواند موجب تقویت و ماندگاری باورهای خاص در میان مردم باشد.