اصلاح قیمت حامل های انرژی اقدامی صحیح ،اما در زمانی نامناسب و با روش اجرایی شکست خورده

کد خبر: ۹۹۴۴۲

تاریخ: ۱۰ آذر ۱۳۹۸ - ۱۹:۵۰

شوشان - نعیم حسینی:

بدون شک اصلاح قیمت حامل های انرژی امری واجب و حیاتی در اقتصاد بیمار کشور است بنا به دلایلی که به آن اشاره خواهد شد .

یکی از آسیب های ریشه ایی اقتصادی کشور، یارانه پنهان حامل های انرژی است .برای شفاف سازی این موضوع می توان به بنزین به عنوان انرژی پر مصرف اشاره کرد .

باتوجه به قیمت هربشکه (۱۵۹لیتر) نفت خام حدود ۶۰دلار، می توان به قیمت ۳۸ سنت برای هر لیتر نفت خام رسید و با احتساب هزینه هر لیتر بنزین هزارتومنی به ۲۹سنت قیمت هر لیتر بنزین رسید که قیمت بنزین در هر لیتر از نفت خام هم کمتر است و این گواه یارانه ایی است که به این سوخت تعلق میگیرد .

باتوجه بنظر کارشناسان، هزینه پالایش نفت خام و نگهداری و فرایند رسیدن به بنزین و حمل و نقل شهری آن هر لیتر بنزین حدود ۶هزارتومن تمام می شود که در هر لیتر ۵هزارتومن یارانه به آن تعلق می گیرد، در گازوییل هم به همین شکل و پایین بودن قیمت سوخت نسبت به قیمت منطقه خلیج فارس، باعث قاچاق سوخت بین ۸تا ۱۱ میلیون لیتر در روز شده است .

در مجموع آمارهای رسمی حکایت از یارانه ۹۶۰هزار میلیاردی یارانه پنهان انرژی در سال دارد که سهم بنزین حدود۱۸۰هزارمیلیارد است  که به ازای هر ایرانی در سال حدود  ۲میلیون و ۲۵۰هزارتومن یارانه سوخت تعلق می گیرد که سیاستی کاملا غلط است چراکه با ناعدالتی اجتماعی روبرو میشویم از این رو که هر فرد هرچه میزان بیشتر سوخت استفاده کند یارانه بیشتری می گیرد و از جیب اقشار ضعیف گرفته می شود و به اقشار پر درامد یارانه سوخت بالاتری تعلق می گیرد .مشکلات شدید زیست محیطی هم یکی از دلایل مصرف بالای سوخت های فسیلی میباشد که حدود۱۰۰میلیون لیتر مصرف بنزین با شیب افزایش سالیانه ۸تا ۱۰درصد،مارا جزو کشورهای پرمصرف قرار داده است که با واقعی شدن قیمت، بدون شک مصرف بسمت منطقی تر شدن خواهد رفت و از میزان آلودگی زیست محیطی کاسته خواهد شد .از این رو بدون شک این سیاست غلط اقتصادی که تبدیل به معضلی در اقتصاد کلان کشور شده است باید اصلاح شود .

اما در این زمان که منطقه بشدت در تنش به سر می برد و کشورهای همسایه که از لحاظ ساختار اجتماعی و سیاسی تا حدودی نزدیک به ما هستند ناآرامی های گسترده ایی را تجربه می کنند و تحریم های سنگین و ظالمانه امریکا که باعث فشار شدید اقتصادی در داخل شده است طبیعی است که جامعه نسبت به این اقدام واکنش نشان دهد پس از این رو در این زمان اجرای این طرح قابل قبول نیست .

بدون شک مجلس در اجرای این طرح با افزایش شدید و زمان نامناسب نقش اساسی را بازی می کند ،چرا که اگر بهارستان نشینان در طی این ۵ سال با حساسیت بیشتری به این حوزه ورود می کردند و با آسیب شناسی علمی و فارغ از مصلحت اندیشی شخصی می نگریستند و در قالب برنامه ششم توسعه دولت را در اصلاح قیمت حامل های انرژی یاری می کردند در این شرایط سخت ناچار به اجرای این طرح با روش و زمان نامناسب نبودیم .

اصلاح قیمت باید به روش پلکانی و در بازه های زمانی مناسب وبا افزایش پلکانی یارانه نقدی اقشار آسیب پذیر ، موجب اعتماد سازی و همراهی جامعه می شد .

اجرای دوباره طرح دونرخی کردن قیمت که اساسا خود فساد زا است و رویش یک سبد حمایتی نقدی دیگر همچون انتقال ویروس به جامعه است و دردی از اقشار ضعیف جامعه درمان نخواهد کرد و اساسا سیاستی غیر علمی و شکست خورده است .

سود دولت در اجرای این روش باتوجه به تقسیم درآمد حاصل در میان اقشار آسیب پذیر،در صادرات بنزین باکاهش ۱۰تا۱۵درصدی مصرف در روز ( فروش حدود ۵هزارتومان در هر لیتر) ، حدود ۱۵ تا ۲۰هزارمیلیارد در سال است که با تک نرخی کردن قیمت و اصلاح این شیوه در این شرایط بین ۱۵۰۰تا ۱۷۰۰ تومان و با مصرف روزانه حدود ۸۰میلیون لیتر در روز ،درآمدی حدود ۱۴ تا ۲۰هزارمیلیاردی می توان از آسیب دو نرخی کردن و رویش سبد نقدی پرهیز کرد و زخمی دیگر بر پیکر بی جان اقتصاد کشور نزد.

و در پایان این نکته مهم را باید در نظر گرفت که اگر چه اصلاح حامل های انرژی به هزاران دلیل علمی و اقتصادی و زیست محیطی  امری واجب و اجتناب ناپذیر است و بلاخره یک روز باید پرونده  یارانه پنهان انرژی در اقتصاد کشور  بسته شود ،اما بدلیل اسیب پذیری و مهیا نبودن بستر روانی جامعه بخصوص دهک های پایین، در شرایطی که با فشار بالای اقتصادی روبرو هستند نباید در این زمان وبا روش افزایش ۲۰۰درصدی  اجرایی می شد،و باتوجه به درخواست های مکرر دولت برای اصلاح قیمت در چند سال گذشته ، مجلسیان به عنوان رکن اساسی قانون گزاری و اصلاح این روند غلط در اقتصاد کشور باید پاسخگو باشند و شیوه غلط مصلحت اندیشی شخصی را در اصلاح زیرساخت اقتصادی و ترمیم زخم های متعدد برپیکر بی جان آن،کنار گذارند.