برجام/ لحظات سرنوشت ساز
شوشان - ملک محمد مکوندی : توافق نامه برجام پس از گذشت ۵ سال در شرایط حساس و سرنوشت سازی قرار گرفته است و علی رغم تمایل امریکا مبنی بر بازگشت به برجام‌ همچنان موانع زیادی در مسیر اجرای ان وجود دارد و اعتماد  بین اعضای برجام کم رنگ شده است. 

برجام توافقی مهم، استراتژیک،و افق گشا برای جمهوری اسلامی ایران است که با دیپلماسی منحصر به فرد در سده ی اخیر تاریخ ایران ، انهم با ۵  قدرت جهانی منعقد شد.این توافق برای کلیه اعضای حاضر در برجام شرایط برد--برد را داشته و تجربه ای موفق و کم نظیر در دیپلماسی دنیا بوجود اورده که می تواند الگویی برای حل سایر اختلافات و منازعات بین المللی باشد. 

برجام از روز اول با مخالفین سرسختی در دو کشور ایران و امریکا و مخالفین منطقه ای مثل اسراییل، عربستان، امارات و  برخی دیگر از کشورهای حوزه خلیج فارس مواجه شد، که با  انواع و اقسام روش های مخرب،  مغرضانه و نامشروع در صدد بهم زدن این توافق نامه تاریخی بوده اند، و از هیچ کوششی در رابطه با لغو برجام دریغ نکردند.

موضوع پرونده ی هسته ای ایران و برجام این روزها بدلیل نزدیک شدن به ضرب الاجل پیش بینی شده در قانون مجلس شورای اسلامی وعزم جدی ایران  برای توقف اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی وفق بند های ۲۶ و ۳۶ برجام بار دیگر در کانون توجه رسانه های گروهی داخلی و خارجی قرار گرفته است. با وجود برخی اختلاف نظرهای اولیه در داخل کشور پیرامون شیوه ی احقاق حقوق قانونی مردم ایران در برجام، اکنون همه ی سطوح مدیریت کشور در خصوص اجرای قانون مجلس اجماع و وحدت نظر دارند.

در اطلاعیه ی وزیران خارجه سه کشور اروپایی و وزیر خارجه امریکا، و تماس مرکل صدراعظم المان و همچنین رئیس اتحادیه ی اروپا با روحانی از اوخواستند که از اقدام پر مخاطره" به خصوص در شرایط حاضر که با برگشت امریکا به برجام فرصت دیپلماسی فراهم شده است"
خودداری نمایند.اما متاسفانه  علی رغم مفاد برجام، تروئیکای اروپایی و امریکا یکبار دیگر خواسته های غیر قانونی خود در رابطه با مسئله موشکی و منطقه ای ایران را مطرح نمودند و خواهان مذاکره در این زمینه شدند.که محمد جواد ظریف در واکنش به بیانیه انها در توئیتر نوشت: به جای فلسفه بافی و قرار دادن بار مسئولیت بر دوش ایران ،تروئیکای اروپایی وامریکا باید به تعهدات خود عمل کرده و خواستار ان شوند که میراث تروریسم اقتصادی ترامپ علیه ایران پایان یابد.

با توجه به تجربیات گذشته  ایران در مورد توان دفاعی خود مثل موشک نه مذاکره می کند و نه معامله. ایرانی ها فراموش نخواهند کرد که چگونه صدام به خاک شان تجاوز کرد و همه ی قدرت های جهانی و منطقه ای از متجاوز به قصد تجزیه ایران حمایت کردند و فقط در طول یکسال ۲۰۰۰ موشک صدام به ایران پرتاب شد.و مردم ایران با حرص و ناراحتی شعار موشک جواب موشک می دانند، اما موشکی وجود نداشت که شلیک شود. کشورهای شرقی و غربی حاضر به دادن تفنگ هم به ایران نبودند و ایران از بازار سیاه انهم به سختی سلاح های معمولی خود را تامین می کرد.هزاران ایرانی شهید و مجروح شدند لذا ایران در مورد قدرت دفاعی خود مذاکره نخواهند کرد. 

در مورد سلاح های هسته ای، این اسراییل است که صدها بمب هسته ای دارد و قدرت های بزرگ در این مورد خاموش هستند. در مورد موشک این اسراییل است که موشک با برد ۵۰۰۰ کیلو متر  با قابلیت حمل کلاهک هسته ای دارد، این عربستان است که موشک های چینی با برد ۳۵۰۰ تا ۵۰۰۰ کیلو متر دارد. لذا مذاکره در مورد توان موشکی ایران با برد ۲۰۰۰ کیلو متر معنی ندارد.

ایران می تواند در مورد سیاست های منطقه ای خود با توجه به منافع همه ی کشورهای حوزه خلیج فارس مذاکره کند و طرح صلح هرمز را با اصلاحاتی  به پیش برد و پروژه ایران هراسی را در منطقه کم رنگ نماید.و با جلب اعتماد کشور های همسایه روابط خود را با انها بهبود بخشد.

توقع ایران از امریکا و 5 کشور امضا کننده برجام دریک جمله کوتاه خلاصه می شود، "اجرای عادلانه برجام" که شامل دو محور است. 
الف: ایران عضو برجام است و امریکا عضو نیست، لذا اول بایدن باید دستور اجرای بازگشت به برجام را صادر فرماید
ب: ایران تا چند ماه پیش 100  درصد و درحال حاضر 70 درصد  تعهدات برجامی را اجرا می کند در حالیکه تعهدات امریکا و سه کشور اروپایی صفر درصد و چین و روسیه حدود 30 درصد  تعهدات برجامی خود را اجرا می کنند.لذا در مرحله بعد بایستی   5 کشور دیگر اجرای تعهدات برجامی خود را به 70 درصد برسانند تا با ایران برابر شوند. بعد از این مرحله می توانند در مورد اجرای 30 درصد باقیمانده
در قالب یک برنامه زمانبندی متقابل مذاکره کنند.اقداماتی از قبیل ازاد سازی پول های بلوکه شده ی ایران در کره جنوبی، هند، اروپا، چین، عراق، و همچنین موافقت با پرداخت 5 میلیارد دلار وام صندوق بین المللی پول به ایران، صادرات نفت، ازاد سازی مبادلات مالی بانک مرکزی، می تواند اطمینان از دست رفته ی ایران را باز گرداند. رفع سایر تحریم ها در مذاکرات بعدی زمانبندی شود.

مقامات ایران ضمن ابراز مواضع روشن، نباید از تعامل و فرصت  دیپلماسی و مذاکره غافل شوند.با برگشت امریکا به برجام و در صورت عدم توافق در ادامه مذاکرات، ممکن است پرونده ی هسته ای ایران مجددا به شورای حکام اژانس و سپس به شورای امنیت برود.و یا اینکه مستقیما از مکانیزم ماشه استفاده نمایند، و بار دیگر تحریم های بین المللی ذیل فصل هفتم شورای امنیت بر علیه ایران اعمال شود. 

روسیه و چین در شرایط حاضر که هیچ گونه تحریم بین المللی بر علیه ایران وجود ندارد تنها 30 در صد تعهدات برجامی خود را انجام می دهند.حال اگر بار دیگر تحریم های بین المللی از طریق شورای امنیت بر علیه ایران اعمال شود با توجه به امضای هر دو کشور ذیل ان تحریم ها، بعید می دانم  در حد 5 درصد هم با ایران مبادلات تجاری داشته باشند. هیچ وقت نباید کارشکنی روسیه در تحویل سامانه اس300 قبل از برجام  فراموش شود. اگر برجام شکست بخورد ایران باید قید قرارداد  25 ساله با چین و قرارداد 20 ساله با روسیه را بزند و فکری دیگر بیندیشد که در انصورت باید به کشش مردم در  مقابل تحریم ها و تورم، بیکاری، فقر، توجه کند، که ایا مردم توان مقابله با چنین وضعیتی را دارند یا نه.