نکاتی درباره نتایج انتخابات آمریکا و تأثیر آن بر پرونده ایران
شوشان – مصطفی نجفی :
۱. نتایج انتخابات بار دیگر نشان داد چرا رؤسای‌جمهور پیشین آمریکا، با وجود اختلاف‌نظرهایشان درباره ایران، در قبال گزینه نظامی محتاط بودند. هزینه‌های سیاسی، اقتصادی و راهبردی جنگ با ایران اکنون بیش از گذشته در محاسبات سیاستمداران آمریکایی حضور خواهد داشت. از این پس، هر سیاستمداری که به گزینه نظامی فکر کند، ناگزیر است هزینه‌های سنگین آن را نیز محاسبه کند.
۲. شکست جمهوری‌خواهان، ترامپ و جریان ماگا، اگرچه نشانه روشنی از هزینه‌دار بودن جنگ با ایران و فقدان حمایت عمومی از ماجراجویی نظامی است، اما به معنای پایان پروژه فشار و تقابل با ایران نیست. نباید احتمال اقدامات نسنجیده و حتی خطرناک بعدی دولت ترامپ را دست‌کم گرفت.
۳. حمایت بی‌قیدوشرط از نتانیاهو و رژیم اسرائیل، به یکی از نقاط آسیب‌پذیر جمهوری‌خواهان تبدیل شد و ضربه سیاسی قابل‌توجهی به آن‌ها وارد کرد. این وضعیت می‌تواند نشانه‌ای از کاهش قدرت و نفوذ سیاسی لابی صهیونیستی در آمریکا باشد؛ اما نباید آن را به معنای تجدیدنظر قطعی در مناسبات ترامپ و نتانیاهو تلقی کرد.
۴. در این چارچوب، ارزیابی من این است که اگر توافقی میان ایران و آمریکا شکل بگیرد، ترامپ و ونس آماده عبور از نتانیاهو خواهند بود، اما اگر وضعیت فعلی تداوم یابد، ترامپ همچنان به نتانیاهو نیاز خواهد داشت و به حمایت از وی ادامه می‌دهد.
۵. توییت ونس و اذعان او به نقش عواملی همچون جنگ با ایران در شکست انتخاباتی جمهوری‌خواهان، لزوماً به معنای تغییر رویکرد بنیادین یا چرخش اساسی او به سمت توافق با تهران نیست. با این حال، این موضع‌گیری حامل یک پیام سیاسی روشن است. ونس می‌خواهد نشان دهد نه‌تنها در تصمیم به جنگ با ایران نقشی نداشته، بلکه با این رویکرد نیز همراه نبوده است. به بیان دیگر، او در حال ارسال سیگنال به تهران، فاصله‌گذاری سیاسی بیشتر با جریان طرفدار جنگ، مصون‌سازی موقعیت خود از تبعات آن است.
۶. در تهران نباید در باد شکست جمهوری‌خواهان و تضعیف موقعیت سیاسی ترامپ خوابید! این نتایج، فرصت‌هایی سیاسی برای ایران ایجاد می‌کند که باید هوشمندانه از آن‌ها بهره گرفت؛ اما نباید تصور کرد ترامپ از شکست‌هایش درس می‌گیرد یا از مسیر تقابل عقب‌نشینی خواهد کرد. موقعیت سیاسی او تضعیف شده، اما همچنان رئیس‌جمهور آمریکاست و از قدرت و ابزار کافی برای تکرار محاسبات اشتباه گذشته برخوردار است!
۷. به طورکلی، نتایج انتخابات آمریکا هزینه سیاسی جنگ با ایران را افزایش داده، اما به هیچ وجه خطر جنگ را از میان نبرده است. تهران باید هم‌زمان دو مسیر را دنبال کند: بهره‌برداری هوشمندانه از شکاف‌ها و فرصت‌های سیاسی در واشنگتن و تقویت آمادگی و بازدارندگی در برابر هرگونه ماجراجویی جدید.
