
وقتی بچهها به خانه فرستاده میشوند تا مسئولان نفس راحت بکشند
واکنشی به مصوبه کارگروه اضطرار خوزستان
شوشان – صالح محمدیان :
استانداری خوزستان، با صدور اطلاعیهای، از غیرحضوری شدن مدارس و دانشگاههای پنج شهرستان خبر داده است.
دلیل؟ آلودگی شدید هوا و سوزاندن مزارع. راهکار؟ بچهها به جای رفتن به مدرسه، در خانه بمانند.
این یعنی چه؟ یعنی هوای بیرون آنقدر سنگین و سمی است که نفس کشیدن در آن، سلامت کودک را تهدید میکند. اما مسئولان، نسخهای پیچیدهاند که در آن، بچهها باید در همان خانههای دربسته، با همان هوای آلوده، نفس بکشند، اما به جای تختهسیاه، به گوشی موبایل خیره شوند!
باید پذیرفت که این تصمیم، فقط یک مسکن است، نه درمان. یک فرار رو به جلو برای پنهان کردن یک فاجعه زیستمحیطی.
تناقض اول: اولیای بیخبر!
در این اطلاعیه، هیچ اشارهای به حالِ پدر و مادری که باید سر کار بروند، نشده است. مدرسه تعطیل شده، اما کارخانه و اداره و مغازه تعطیل نشده است.
مادر کارگر یا پدر کارمندی که در این هوای سمی باید برای لقمهای نان از خانه بیرون بزند، بچهاش را کجا بگذارد؟ آیا کسی به این فکر کرده که این «تعطیلی مجازی»، برای یک خانواده کارگری، به یک بحران واقعی تبدیل میشود؟
تناقض دوم: دستهای بسته در برابر آتشافروزان!
متن اطلاعیه، پر از «باید» و «مکلفاند» است. شرکتهای نیشکر «مکلف» شدهاند مزارع را نسوزانند. جهاد کشاورزی «موظف» شده نظارت کند.
اما سوال اینجاست: کدام نظارت؟ کدام برخورد؟
این سوزاندن مزارع، یک اتفاق دیروز و امروز نیست. هر سال، با شروع فصل پاییز، آسمان خوزستان را دود میگیرد. اگر جهاد کشاورزی واقعاً نظارت میکرد و اگر متخلفان واقعاً به مراجع قضایی معرفی میشدند، چرا سال به سال، همین فاجعه تکرار میشود؟
به نظر میرسد این دستورالعملها، در عمل بیشتر برای پر کردن صورتجلسه نوشته میشوند تا اجرا. اما گویا در این ساختار، دودِ کارخانههای بزرگ و آتشِ مزارع، آنقدر بیاهمیت است که با یک بخشنامهٔ کاغذی حل میشود؛ اما برای یک خودروی شخصی که برچسب معاینه فنیاش پاره شده، باید پلیس و قاضی و دادگاه بسیج شوند!
تناقض سوم: شکار قربانی کوچک، برای فرار متهمان بزرگ!
در بندهای دیگر این مصوبه، باز هم شاهد همان تاکتیک همیشگی مدیریت بحران هستیم: شکار یک قربانی کوچک.
پلیس راهور موظف شده با خودروهای بدون معاینه فنی برخورد کند. برخورد با یک خودروی فرسوده که دود میکند، در جای خود شاید درست باشد. اما آیا دود اگزوز یک خودروی شخصی، به اندازهٔ آتشِ هزاران هکتار مزرعه، ریههای یک استان را میسوزاند؟
واقعیت این است که وقتی مسئولان در برابر متهمان بزرگ (صنایع نفتی و شرکتهای نیشکر) دستشان میلرزد، برای نشان دادن «قاطعیت» خود، انگشت اتهام را به سمت یک رانندهٔ معمولی میگیرند.
این یعنی مدیریت بحران، در این ساختار، به جای برخورد با جنایتکاران اصلی محیط زیست، مشغول جریمه کردن قربانیان است. با جریمه کردن یک خودروی شخصی، آسمان اهواز آبی نمیشود. اما مسئولان میتوانند با خیال راحت به رسانهها بگویند: «ما در حال برخورد هستیم!»
تعطیلی مدارس، اعتراف به شکست در مدیریت آلودگی است.
مدیریتی که به جای آنکه سراغ ریشهٔ آلودگی (آتش زدن مزارع و صنایع) برود، بچهها را به خانهها فرستاده است.
بچهای که امروز در خانه میماند، فردا باید به همان مدرسه برگردد. همان هوای سمی، همان آسمان خاکستری. تعطیلی یکروزه، نه به بچهها اکسیژن میدهد، نه به شهروندان امید.
فقط یک چیز میدهد: یک روز مرخصی اجباری، برای پنهان کردن دودِ تصمیمهایی که هیچکس مسئولیتش را نمیپذیرد.



