
تحلیل محتوای واکنش کاربران توییتر در برابر سیاست جدید بنزینی دولت پزشکیان
التهاب کارت سوخت در فضای مجازی
شوشان – دکتر عبدالرضا داوری :
سیاست تازه دولت پزشکیان برای محدود کردن دسترسی به کارتهای آزاد جایگاههای بنزین، در هفتههای اخیر موجی از واکنشهای انتقادی در شبکه اجتماعی ایکس برانگیخته است. دولت کاهش قاچاق، شفافتر شدن توزیع سوخت و مدیریت مصرف را از اهداف این سیاست میداند. پرسش اصلی کاربران اما به تجربه روزمره رانندگان برمیگردد. اگر سهمیه کارت شخصی در میانه ماه تمام شود یا راننده به کارت خود دسترسی نداشته باشد، چگونه و با چه نرخی میتواند بنزین بزند؟
۹۰ تا ۹۵ درصد مخالفت در نمونه پستهای بررسیشده
برآورد اولیه از پستهای بررسیشده نشان میدهد حدود ۹۰ تا ۹۵ درصد مطالب کاربران در مخالفت با طرح بوده و سهم پستهای حمایتی کمتر از ۵ درصد برآورد شده است. پستهای خنثی یا صرفاً خبری نیز سهم محدودی داشتهاند و برای آنها رقم جداگانهای گزارش نشده است.
پستهای معمولی در نمونه بررسیشده حدود ۵ تا ۵۰ لایک داشتند. برخی پستهای انتقادی پرمخاطب به صدها لایک و دهها بازنشر رسیدند. شماری از پستهای مربوط به ذخیره سهمیه برای سفر یا مقایسه تصمیم دولت با آبان ۹۸ نیز دهها هزار بازدید گرفتند.
یکی از نمونههای پرتعامل، پستی بود که با فرض قیمت لیتری ۱۱۰ هزار تومان برای بنزین سوپر، هزینه پر کردن یک باک ۵۰ لیتری را ۵ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان محاسبه کرده بود. این پست بیش از ۵۰۰ لایک و دهها بازنشر گرفت.
واکنش به توصیه ذخیره سهمیه برای سفر
خشم، طعنه و اضطراب معیشتی در پستهای پرتعامل به چشم میخورد. توصیه اسماعیل سقاب اصفهانی، معاون رئیسجمهور، به ذخیره سهمیه از سه ماه پیش از سفر، با واکنشهای طنزآمیز و انتقادی روبهرو شد. کاربران این توصیه را با رفتوآمد روزانه به محل کار و دانشگاه و ضرورت سفرهای پیشبینینشده مقایسه کردند. پرسش آنها این بود که رانندهای که بخش عمده سهمیهاش را برای تردد عادی مصرف میکند، چگونه میتواند برای یک سفر ضروری بنزین ذخیره کند؟
بازگشت خاطره آبان ۹۸
مقایسه با آبان ۱۳۹۸ از مضامین پرتکرار بود. پستهایی که از احتمال تکرار اعتراضات آن سال سخن میگفتند، لایک و بازنشر قابلتوجهی گرفتند. برخی کاربران تصمیم دولت را در بستر فشارهای خارجی تفسیر کردند و برخی آن را حاصل سوءمحاسبه داخلی دانستند. نگرانی مشترک این بود که محدودیت دسترسی به بنزین، در شرایط فشار معیشتی، هزینه رفتوآمد را افزایش دهد و نارضایتی را تشدید کند.
تناقض و ابهام در اظهارات مسئولان و اجرای طرح
در حالی که رئیسجمهور از بینیازی کشور به واردات بنزین و صرفهجویی حدود ۱۲ میلیارد دلاری سخن گفته است، برخی مسئولان از کمبود سوخت، قاچاق از مسیر کارتهای آزاد و ضرورت ذخیره سهمیه صحبت کردهاند. کاربران این اظهارات را کنار هم گذاشتند و درباره نحوه محاسبه رقم صرفهجویی و میزان تأثیر محدودسازی کارتهای جایگاه بر قاچاق پرسیدند.
وضعیت خودروهای نوپلاک و وارداتی، خرابی یا مفقودی کارت و اتمام سهمیه در میانه ماه نیز در پستها و پاسخها مطرح شد. برخی کاربران از صفهای طولانی در جایگاهها گزارش دادند. پرسش مطرح در این روایتها روشن است. رانندهای که کارت شخصی در اختیار ندارد یا سهمیهاش تمام شده، از کدام جایگاه، با چه نرخی و تا چه سقفی میتواند سوخت بگیرد؟
غلبه واکنشهای منفی در نمونه بررسیشده، بازتاب نگرانی درباره هزینه تردد، ابهام در اجرای طرح و بیاعتمادی به توضیحات مسئولان است. دولت باید روشن کند محدودسازی کارتهای آزاد چه اثری بر قاچاق دارد و در هر یک از وضعیتهایی که کاربران مطرح کردهاند، چه راهی برای دسترسی رانندگان به بنزین در نظر گرفته است.



