
بمبی از شکستهای زنجیرهای؛ در کمینِ کرسیِ سازمان مدیریت و برنامهریزی خوزستان
شوشان – عبدالرحمن نیکسرشت:
مدیر کل جدید سازمان مدیریت و برنامهریزی خوزستان (جناب آقای ارزانی)، اکنون در موقعیتی قرار گرفته است که به ظاهر، وارثِ یک مسندِ مدیریتی است؛ اما در واقع، با یک «بمب ساعتی» روبروست که البته این بمب، نه از مواد منفجره، بلکه از مجموعه «شکستهای ساختاری و زنجیرهای» ساخته شده است که طی سالیان متمادی در حالِ متراکم شدن بوده است.
برای واکاویِ این وضعیتِ بحرانی و درکِ چراییِ احتمالِ انفجارِ قریبالوقوع، باید با دقت به «نقشهی انفجارِ» این ساختار نگریست:
الف) کالبدشکافیِ اجزای تشکیلدهنده (زنجیرهی شکست):
این بمب از چهار چاشنیِ انفجاریِ اصلی تشکیل شده است که هر یک، مرحلهای از فروپاشی را رقم میزنند:
۱. چاشنیِ نخست (برنامهریزیِ صوری): سالیانِ متمادی که برنامهریزیها، فاقدِ سندِ توسعه و جدا از واقعیتهایِ ملموس بوده است؛ جرقهای که این فرآیندِ پرخطر را آغاز کرد.
۲. چاشنیِ دوم (نشتِ منابع): بازگشتِ میلیاردها تومان اعتبار به مرکز به دلیلِ بیکفایتی در فرآیندِ جذب؛ پدیدهای که در حقیقت، به معنای تخلیهی ذخایرِ استراتژیکِ استان است.
۳. چاشنیِ سوم (مصوباتِ بیاثر): تقلیلِ جایگاهِ شورای برنامهریزی به یک «ماشینِ تولیدِ کاغذ»؛ جایی که دستوراتِ استاندار و مصوباتِ شورا، هرگز از ساحتِ اتاقِ جلسات به عرصهی اجرا نرسیدهاند.
۴. چاشنیِ چهارم (فلجِ کارشناسی): جایگزینیِ «تخصص» با «سابقه و سلسلهمراتب اداری»؛ که منجر به تهی شدنِ سازمان از ظرفیتهایِ علمی برای دفاعِ نظاممند از منافعِ استان در برابرِ مرکز شده است.
ب) نقطه عطف و زمانِ انفجار:
این ساختار زمانی به نقطه انفجار خواهد رسید که شکافِ میان «ظرفیتهایِ عظیمِ خوزستان» و «خروجیهایِ ناچیزِ مدیریتی» به حدِ عدم برسد؛ یعنی زمانی که نخبگان، تولیدکنندگان و افکار عمومی مشاهده کنند که با وجودِ تغییرِ چهرههای مدیریتی، رویهها و ساختارها همچنان در همان مسیرِ شکست باقی ماندهاند. در آن لحظه، این سازوکار تحتِ فشارِ خشم و ناامیدیِ جمعی، فرو خواهد ریخت.
پ) راهکار عملی در فرصتِ خنثیسازی:
برای خنثی کردنِ این بمب، مدیریت جدید نباید به اصلاحاتِ ظاهری بسنده کند، بلکه نیازمندِ یک «جراحیِ جسورانه» در بدنه است که شامل موارد زیر میشود:
۱. گسستنِ زنجیرهی شکستهای پیشین از طریقِ بازسازیِ ساختار؛
۲. پاکسازیِ بدنه از نیروهای ناکارآمد و بازگرداندنِ تخصص به جایگاهِ خود؛
۳. و در نهایت، تغییرِ پارادایم از «مدیریتِ اداری و روزمره» به «راهبریِ استراتژیک و هدفمند».
در پایان، مدیریت جدید با یک انتخابِ سرنوشتساز روبروست: یا با تبدیلِ این سازمان به یک «اتاقِ فکرِ توسعه»، می تواند بمب را خنثی کرده و اعتبارِ خود را تثبیت نماید، یا با تداومِ وضعیتِ موجود، اجازه دهد این ساختار را به «مرکزِ انفجار» بدل و تمامیِ اعتبارِ مدیریتِ جدید را در لحظهای، به خاکستر تبدیل کند.



