
چهرههای ماندگار زاگرسنشینان؛ حاج قباد سلیمانی دشتک ؛ مردی که بخشندگی را با اصالت و جوانمردی پیوند زده است
سردیارون بختیاری
شوشان – پرویز دوید خسروی :
در حافظه تاریخی هر سرزمین، نام مردانی ماندگار میشود که اعتبارشان را نه از عنوان و مقام، نه از دارایی و مکنت، بلکه از اعتماد مردم، بزرگواری، دستگیری از نیازمندان و اثر مثبتی که در زندگی دیگران بر جای میگذارند، به دست آوردهاند.
مردانی که در هیاهوی روزگار، بیآنکه ادعایی داشته باشند، چراغ امید را در دل دیگران روشن میکنند؛ گاه با گشودن گرهای از مشکلات یک خانواده، گاه با حمایت از انسانی گرفتار و گاه با ایستادن در کنار مردمی که صدایشان کمتر شنیده میشود.
حاج قباد سلیمانی دشتکی از جمله چهرههایی است که میتوان نام او را در چنین منظومهای از نیکاندیشی، مردمداری و مسئولیت اجتماعی به تصویر کشید.
حاج قباد سلیمانی، متولد ۱۳۴۰ و از فرزندان اصیل دیار دشتک، از خویشاوندان مادری پژمان بختیاری، شاعر نامدار ایران، و برادر مرحوم آ سیاوش سلیمانی، از چهرههای شناختهشده اجتماعی است. او در جغرافیایی دیده به جهان گشوده که نامش با اصالت، آزادگی، غیرت، مهماننوازی و فرهنگ دیرپای بختیاری گره خورده است.
دشتک تنها یک نقطه جغرافیایی در پهنه زاگرس نیست؛ بخشی از حافظه فرهنگی مردمانی است که در طول تاریخ، عزت نفس، وفای به عهد، شجاعت و حرمت انسان را از ارزشهای بنیادین زندگی خود دانستهاند.
بیتردید، ریشههای فرهنگی و اجتماعی هر انسان در شکلگیری شخصیت او نقش دارند و قباد سلیمانی نیز بخش مهمی از هویت اجتماعی خود را در پیوند با همین اصالتها و ارزشهای دیرینه به دست آورده است.
مردی با نگاه مردمی و روحیه حمایتگری
یکی از وجوه قابل توجه شخصیت ایشان، ارتباط بیواسطه و صمیمانه با مردم و اقشار مختلف جامعه است. او ارتباط با انسانها را صرفاً یک رابطه اجتماعی یا ابزاری برای کسب اعتبار نمیداند؛ بلکه آن را فرصتی برای شنیدن دردها، شناخت مشکلات و مشارکت در رفع گرفتاریهای دیگران تلقی میکند.
در فرهنگ اصیل بختیاری، مردانگی به هیبت و قدرت ظاهری محدود نمیشود. مرد آن است که در روز دشواری، پشتوانه ضعیفترها باشد؛ در هنگام گرفتاری، دست افتادگان را بگیرد و در بزنگاههای زندگی، از مسئولیت انسانی خود شانه خالی نکند.
از همین منظر، جایگاه اجتماعی افراد را باید در رفتار آنان با انسانهایی جستوجو کرد که نه قدرتی دارند و نه امکانی برای جبران محبت دیگران.
حاج قباد سلیمانی با روحیه خیرخواهانه و حمایتگر خود، در موقعیتهای مختلف اجتماعی تلاش کرده است در کنار مردم، بهویژه کارگران، خانوادههای کمبرخوردار و افراد گرفتار، نقش همراه و پشتیبان داشته باشد.
خیرخواهی فراتر از مرزهای جغرافیایی
دامنه فعالیتهای اجتماعی و انساندوستانه ایشان به چهارمحال و بختیاری محدود نمانده است. دوران حضور در کشور کویت نیز فرصتی برای ارتباط و خدمت به هموطنان ایرانی فراهم کرده است.
حمایت از جامعه کارگری و ایرانیان مقیم خارج از کشور، بهخصوص افرادی که دور از خانواده و سرزمین مادری با مشکلات اقتصادی و اجتماعی روبهرو هستند، جلوهای از مسئولیتپذیری انسانی است.
در غربت، گاهی یک همراه دلسوز، یک مشاور امین یا انسانی که بتواند در لحظه دشواری دستگیر دیگران باشد، ارزشی فراتر از بسیاری امکانات مادی پیدا میکند.
حمایت از کارگران ایرانی و تلاش برای کاهش مشکلات هموطنان در دوران حضور ایشان در کویت، از جمله بخشهایی است که در روایت زندگی اجتماعی حاج قباد سلیمانی باید مورد توجه قرار گیرد.
او در کنار فعالیتهای اجتماعی، در حلوفصل برخی اختلافات و مناقشات، حمایت از افراد کمبضاعت و یاریرساندن به کسانی که در شرایط دشوار قرار گرفتهاند نیز نقش همراه و میانجی خیرخواه را ایفا کرده است.
مسافران گرفتار، انسانهای آسیبدیده و خانوادههایی که در تنگنای زندگی به حمایت نیاز داشتهاند، از جمله گروههایی بودهاند که مورد توجه و حمایت او قرار گرفتهاند.
چه بسا یک کمک بهموقع، یک میانجیگری دلسوزانه یا یک اقدام بیادعا بتواند سرنوشت انسانی را تغییر دهد. این همان سرمایهای است که در حسابهای بانکی ثبت نمیشود، اما در حافظه و وجدان جامعه باقی میماند.
توسعه استان؛ از اندیشه تا اقدام
چهارمحال و بختیاری با برخورداری از منابع طبیعی، ظرفیتهای انسانی، موقعیت جغرافیایی ممتاز و استعدادهای اقتصادی، شایسته جایگاهی فراتر از وضعیت کنونی خود است.
این استان برای عبور از محرومیت و رسیدن به توسعه پایدار، بیش از هر چیز به برنامهریزی علمی، سرمایهگذاری هدفمند، ایجاد اشتغال، تقویت زیرساختها و مشارکت واقعی بخش خصوصی نیاز دارد.
در چنین شرایطی، نقش شخصیتهای اجتماعی، خیرین، سرمایهگذاران و افراد برخوردار از تجربه و ارتباطات مؤثر، اهمیت دوچندان پیدا میکند.
حاج قباد سلیمانی از جمله افرادی است که به موضوع توسعه و سرمایهگذاری در استان علاقهمند بوده و در چارچوب حضور در مجمع مشورتی شورای اسلامی استان، ظرفیتهای اجتماعی و دیدگاههای توسعهای خود را دنبال میکند.
تعامل با مسئولان استانی، از جمله استاندار محترم، و اعتقاد به بهرهگیری از تجربه کشورهای توسعهیافته در زمینه جذب سرمایه، کارآفرینی و مشارکت عمومی، از محورهای مورد توجه ایشان است.
البته توسعه زمانی از مرحله گفتار عبور میکند که به پروژه، سرمایهگذاری، اشتغال و بهبود ملموس زندگی مردم تبدیل شود.
امروز جوانان استان به فرصتهای شغلی پایدار نیاز دارند؛ سرمایههای انسانی نباید به دلیل فقدان امکانات و فرصتها راه مهاجرت در پیش بگیرند و ظرفیتهای اقتصادی منطقه نباید در سایه نبود برنامه و همافزایی بلااستفاده باقی بمانند.
راه آبادانی استان، از اتحاد سرمایه اجتماعی، تجربه مدیران، دانش نخبگان و مشارکت مردم میگذرد.
زاگرس؛ میراثی که باید برای فردا حفظ شود
یکی دیگر از ابعاد قابل توجه شخصیت حاج قباد سلیمانی، علاقهمندی به طبیعت و محیطزیست است.
چهارمحال و بختیاری، قلب بخشی از تمدن کهن زاگرس و خاستگاه چشمهسارها، جنگلهای بلوط، مراتع ارزشمند و کوهستانهایی است که قرنها زندگی و حیات را به بخش بزرگی از ایران هدیه کردهاند.
زردکوه، سرچشمههای کارون و زایندهرود و پهنههای طبیعی این سرزمین، تنها جلوههایی از زیبایی طبیعت نیستند؛ بلکه شریانهای حیاتی و میراثی مشترک برای نسلهای امروز و فردای ایراناند.
نگاه دوستدار محیطزیست، مستلزم آن است که توسعه را در تقابل با طبیعت تعریف نکنیم. سرمایهگذاری و اشتغال زمانی ارزشمند و ماندگار است که به بهای نابودی منابع آب، جنگلها و مراتع تمام نشود.
حفاظت از جنگلهای بلوط، جلوگیری از تخریب عرصههای طبیعی، صیانت از منابع آبی و پاسداری 4از حقوق عمومی، مسئولیتی همگانی است.
باور به توسعه پایدار، یعنی همزمان به معیشت مردم، آینده جوانان و سلامت طبیعت اندیشیدن؛ همان طبیعتی که بدون آن، هیچ برنامه اقتصادی و اجتماعی نمیتواند دوام بیاورد.
فرزندانی در مسیر دانش و تخصص
از دیگر ابعاد ارزشمند زندگی هر انسان، ثمره تربیت و پرورش فرزندانی است که بتوانند در عرصه علم و تخصص به موفقیت دست یابند.
حاج قباد سلیمانی نیز از این منظر، به داشتن فرزندانی موفق و برخوردار از تحصیلات عالی افتخار میکند.
از جمله فرزندان ایشان، فرزندی است که مدرک دکتری مهندسی برق خود را از دانشگاه هوستون در ایالت تگزاس آمریکا دریافت کرده است؛ که شرح ایشان در مقالات قبل باشماره ۵۳ مکتوب وثبت گردید دستاوردی علمی که میتواند مایه مباهات خانواده و جامعهای باشد که به استعداد و توانمندی جوانان خود باور دارد.
موفقیت فرزندان ایرانی در مراکز علمی معتبر جهان، یادآور این حقیقت است که سرمایه اصلی هر ملت، نیروی انسانی، دانش و استعداد جوانان آن است.
امید آنکه این سرمایههای علمی، در هر جای جهان که باشند، پیوند خود را با ریشههای فرهنگی و سرزمین مادری حفظ کنند و دانش و تجربه خویش را در مسیر اعتلای جامعه به کار گیرند.
صلابت بختیاری؛ مهربانی در کنار حقطلبی
اما شخصیت یک مرد را نباید تنها در بخشندگی و روابط اجتماعی او خلاصه کرد.
در فرهنگ بختیاری، مهربانی با مردم و صلابت در برابر بیعدالتی دو روی یک منش انسانیاند. مردی که به مردم محبت میکند، باید در برابر ناحقیها نیز احساس مسئولیت داشته باشد.
روحیه سلحشوری، شجاعت، حقطلبی و ایستادگی در برابر کاستیها و بیعدالتیها، از ویژگیهایی است که در توصیف منش اجتماعی حاج قباد سلیمانی مورد توجه قرار میگیرد.
بختیاریها در حافظه تاریخی خود، مردانی را به یادگار گذاشتهاند که نه در برابر مردم گردنفرازی میکردند و نه در برابر ظلم و ناحق سر فرود میآوردند.
در چنین فرهنگی، اعتبار یک انسان به میزان ترسی که در دل دیگران ایجاد میکند نیست؛ بلکه به آرامشی است که در حضور او احساس میکنند.
بزرگی آن است که گرفتار، در کنار تو احساس تنهایی نکند؛ ضعیف، از حمایت تو اطمینان داشته باشد و مردم بدانند که در روزهای سخت میتوانند روی همراهی و جوانمردی تو حساب کنند.
زردکوه؛ نماد بخشندگی و زندگیآفرینی
اگر بخواهیم تصویری نمادین از شخصیت حاج قباد سلیمانی ترسیم کنیم، شاید هیچ تشبیهی رساتر از زردکوه سخاوتمند زاگرس نباشد.
زردکوه، با شکوه و صلابت بر فراز زاگرس ایستاده است؛ از دامان پربرکتش چشمهها میجوشند، رودها شکل میگیرند و آب حیات به سوی سرزمینهای دور و نزدیک روانه میشود.
کارون و زایندهرود، هر یک به شکلی از این موهبت طبیعی سرچشمه میگیرند و زندگی را به بخشهایی از ایران هدیه میکنند.
زردکوه چیزی برای خود نگه نمیدارد؛ میبخشد، جاری میشود و حیات میآفریند.
مردان نیکاندیش نیز چنیناند. ارزش آنان در آن نیست که چه اندازه اندوختهاند، بلکه در این است که چه اندازه از داشتههای مادی و معنوی خود را در مسیر خیر و آسایش دیگران به کار گرفتهاند.
چه زیباست انسانی که حضورش برای دیگران مایه امید باشد؛ انسانی که از کنار رنج مردم بیتفاوت عبور نکند و بتواند همچون چشمهای زلال، سهمی در جاری ساختن زندگی و آرامش داشته باشد.
در روایت فعالیتهای اجتماعی حاج قباد سلیمانی، حمایت از فرهنگیان، مدارس، مجموعههای آموزشی و خانوادههای نیازمند نیز جایگاه قابل توجهی دارد. این همراهیها، بخشی از فرهنگ نیکوکاری و مسئولیت اجتماعی است که جامعه امروز بیش از هر زمان دیگری به آن نیازمند است.
نام نیک؛ میراثی فراتر از دارایی و مقام
در روزگاری که بسیاری از مناسبات اجتماعی با معیارهای مادی سنجیده میشوند، هنوز انسانهایی هستند که ارزش زندگی را در میزان اثرگذاری مثبت بر دیگران میجویند.
جامعه برای پیشرفت، به انسانهایی نیاز دارد که میان ثروت و بخشندگی، میان قدرت و مسئولیت و میان اعتبار اجتماعی و خدمت به مردم پیوند برقرار کنند.
حاج قباد سلیمانی دشتکی را میتوان در قاب همین ارزشها به تصویر کشید؛ مردی از دیار دشتک که نام و هویت اجتماعی خود را با مفاهیمی چون نیکوکاری، مردمداری، حمایت از هموطنان، توجه به توسعه استان و دلبستگی به طبیعت زاگرس همراه ساخته است.
بیتردید، سرمایههای انسانی و اجتماعی هر منطقه، گنجینههایی هستند که باید قدرشان را دانست. تجربه، توان اقتصادی، ارتباطات اجتماعی، دانش و انگیزه افراد دلسوز، اگر در مسیر منافع عمومی قرار گیرد، میتواند زمینهساز اتفاقات ارزشمندی برای آینده استان باشد.
چهارمحال و بختیاری برای ساختن فردایی روشنتر، به همدلی، همافزایی، اعتماد اجتماعی و مشارکت همه ظرفیتهای خود نیاز دارد.
در فرهنگ دیرپای بختیاری، مردان بزرگ را با آنچه برای خود ساختهاند نمیسنجند؛ بلکه با آنچه برای دیگران به یادگار گذاشتهاند میشناسند.
نام نیک، نه با ثروت خریدنی است و نه با مقام اداری ماندگار میشود. نام نیک حاصل سالها رفتار شایسته، محبت، وفاداری، دستگیری از نیازمندان و گشودن گرههایی است که گاه هیچکس جز یک انسان خیرخواه توان باز کردن آنها را ندارد.
حاج قباد سلیمانی دشتکی، مهمان قاب پنجاهونهم سردیارون بختیاری است؛ به پاس سالهایی از حضور اجتماعی، خیراندیشی، مردمداری و تعلق خاطر به سرزمین مادری.
امیدواریم این روحیه نیکو، همچون چشمههای زلال زردکوه، همواره جاری بماند و برکت حضور انسانهای خیرخواه، چراغ امید را در خانههای مردم روشن نگه دارد.
به قول اهل دل، آنچه از انسان باقی میماند، نه نام املاک و داراییها، بلکه نام نیکی است که در سینه مردم حک میشود.
با آرزوی تندرستی، عزت، سربلندی و توفیق روزافزون برای حاج قباد سلیمانی دشتکی و خانواده محترم ایشان.
سردیارون بختیاری؛ روایتگر نام مردانی که اصالت را پاس میدارند، جوانمردی را زندگی میکنند و خدمت به مردم را میراث خویش میسازند.



