شاوور؛ رودخانه‌ای که به فرمانداران یادآوری می‌کند «زمان» مهم‌تر از «نیت» است

شوشان ـ عارف شریفی صرخه : 

 اگر بخواهید بفهمید مدیریت محلی در چه وضعیتی است، به جلسات نگاه نکنید؛ به رودخانه نگاه کنید؛ رودخانه‌ها، گزارش‌های صادق‌اند، دروغ نمی‌گویند، اگر رها شوند، یعنی شهر رها شده است؛ اگر زنده شوند، یعنی مدیری بالاخره فهمیده «زمان» مهم‌تر از «توضیح» است!

 شاوورِ شوش، سال‌ها و بلکه دهه‌ها یک پرونده بازِ بی‌پاسخ بود؛ نه به این دلیل که مسئله‌اش ناشناخته باشد، بلکه چون تصمیم‌گیری همیشه به فردا حواله می‌شد! 

 رسوب، زباله، فاضلاب، تجاوز به حریم و ساحلی که هشدار می‌دهد؛ این تصویر، فقط تصویر یک رودخانه نیست؛ تصویر یک الگوی آشنا در مدیریت شهرستانی ایران است: «همه می‌دانند، اما کمتر کسی شروع می‌کند»!

 اما لایروبی در حال اجرای رودخانه شاوور در محدوده شهر شوش، یک نکته مهم دارد که نباید ساده از کنارش گذشت: «پروژه با ورود ماشین‌آلات تخصصی سازمان آب و برق خوزستان و حضور میدانی آغاز شده است»؛ این همان نقطه‌ای است که سیاست از کاغذ جدا می‌شود.

 در جهان توسعه، یک قاعده ساده وجود دارد: پروژه‌ها نه با «حرف درست»، بلکه با «شروع به‌موقع» سنجیده می‌شوند و اینجاست که نقش فرماندار شوش قابل بحث می‌شود؛ نه به‌عنوان قهرمان این پروژه، بلکه به‌عنوان کاتالیزور، کسی که الزاما همه کار را انجام نمی‌دهد، اما رهبری و پیگری انجام و رفع موانع این پروژه را بر عهده دارد و روند را از سکون خارج می‌کند.

 تجربه نشان داده بیشترین پروژه‌های نیمه‌تمام، نه به‌خاطر نبود بودجه، بلکه به‌خاطر نبود همین نقش متوقف مانده‌اند!

 در این میان، اگر لایروبی شاوور به برنامه دائمی نگهداشت وصل نشود و ساخت‌وساز غیرمجاز در حریم رودخانه متوقف نشود و اگر زباله و فاضلاب دوباره مسیر خود را به بستر رودخانه باز کند، این اقدام مهم لایروبی هم به فهرست بلند «کارهای خوبِ ناتمام» اضافه می‌شود! 

 از سوی دیگر، توجه به بخش جنوبی شهر در محدوده ساحلی شاوور و مناطق کم‌برخوردار یک انتخاب درست بوده است، عدالت فضایی از همین تصمیم‌ها شروع می‌شود، اما همین انتخاب، سطح انتظار را بالا می‌برد، وقتی پروژه از محروم‌ترین نقطه آغاز می‌شود باید به تمام محدوده‌های شهر توسعه پیدا کند، عقب‌نشینی بعدی دیگر توجیه‌پذیر نیست.

 همچنین ورود میراث فرهنگی در کنار شهرداری، برای به‌سازی ساحل این رودخانه که فاز اول آن در منطقه کم‌برخوردار کوی‌وهب تکمیل شده، یادآور یک نکته کلیدی است: شاوور فقط مسئله محیط‌زیست نیست؛ مسئله هویت شهری است، رودخانه‌ها اگر درست مدیریت شوند، ارزان‌ترین و مؤثرترین ابزار بازسازی کیفیت زندگی‌اند، شهرهای موفق دنیا این را زودتر فهمیده‌اند؛ ما در ایران دیر!