از ریشه‌های الهیاتی تا اوج نفوذ در دورهٔ ترامپ

شوشان ـ جاسم شدیدزاده :

مسیحیت صهیونیستی یکی از جریان‌های اثرگذار بر سیاست خارجی ایالات متحده در خاورمیانه است؛ جریانی که از تفسیر خاصی از کتاب مقدس سرچشمه می‌گیرد و بازگشت یهودیان به «سرزمین مقدس» را مقدمهٔ تحقق پیشگویی‌های آخرالزمانی می‌داند. این باور از اواخر قرن نوزدهم وارد فضای سیاسی آمریکا شد و در دهه‌های اخیر به یکی از پایه‌های ثابت سیاست‌گذاری در حزب جمهوری‌خواه تبدیل شده است.

از الهیات تا سیاست

پس از تشکیل اسرائیل در سال ۱۹۴۸، بسیاری از رهبران انجیلی آمریکا این رویداد را «نشانهٔ الهی» دانستند. جنگ ۱۹۶۷ و اشغال قدس شرقی نقطهٔ عطفی بود که این جریان را از یک باور مذهبی به یک نیروی سیاسی سازمان‌یافته تبدیل کرد. از دههٔ ۱۹۷۰ به بعد، گروه‌هایی مانند «اکثریت اخلاقی» و سپس «ائتلاف مسیحی» میلیون‌ها رأی‌دهندهٔ انجیلی را بسیج کردند و حمایت از اسرائیل را به یکی از شروط اصلی حمایت انتخاباتی از نامزدهای جمهوری‌خواه تبدیل نمودند.

نفوذ در ساختار سیاست خارجی

در دهه‌های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰، این جریان به‌تدریج در کنگره، رسانه‌ها و لابی‌های سیاسی تثبیت شد. در دورهٔ جورج بوش پسر، مسیحیت صهیونیستی نقش مهمی در حمایت از جنگ عراق و سیاست‌های تهاجمی علیه ایران ایفا کرد. در دورهٔ اوباما، هرچند کاخ سفید فاصله بیشتری گرفت، اما نفوذ این جریان در کنگره و افکار عمومی همچنان قدرتمند باقی ماند.

ترامپ: اوج تاریخی نفوذ

دورهٔ ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ نقطهٔ اوج نفوذ مسیحیت صهیونیستی در سیاست خارجی آمریکا بود. پایگاه اصلی رأی ترامپ را انجیلی‌های سفیدپوست تشکیل می‌دادند و او برای حفظ حمایت آنان، سیاست‌هایی کاملاً همسو با خواسته‌های این جریان اتخاذ کرد.
مهم‌ترین اقدامات او عبارت بودند از:

• انتقال سفارت آمریکا به قدس
• به رسمیت شناختن قدس به‌عنوان پایتخت اسرائیل
• حمایت از شهرک‌سازی و طرح‌های الحاق
• خروج از برجام و تشدید فشار بر ایران
• ارائهٔ «معاملهٔ قرن» که عملاً حقوق فلسطینی‌ها را نادیده گرفت

این تصمیم‌ها دقیقاً با گفتمان مسیحیت صهیونیستی هم‌خوانی داشت که اسرائیل را محور برنامهٔ الهی و خاورمیانه را صحنهٔ نبرد نهایی خیر و شر می‌داند.

جمع‌بندی

مسیحیت صهیونیستی طی یک قرن گذشته از یک جریان الهیاتی به یکی از نیروهای تعیین‌کننده در سیاست خارجی آمریکا تبدیل شده است. این نفوذ در دورهٔ ترامپ به اوج رسید و سیاست‌های آمریکا در قبال اسرائیل، فلسطین و ایران را به‌طور بی‌سابقه‌ای تحت تأثیر قرار داد.
درک سیاست آمریکا در خاورمیانه بدون شناخت این جریان امکان‌پذیر نیست.

جاسم شدیدزاده نماینده دوره ششم مجلس 
تاریخ ۱۴۰۵/۳/۲۴