امام علی (ع): كسى كه دانشى را زنده كند هرگز نميرد.
مقدمه
شهرستان مسجدسلیمان، با پیشینه کهن در صنعت نفت ایران، امروزه میزبان فعالیتهای گسترده صنعتی و اقتصادی است. در چنین بستری، مدیریت صحیح منابع مالی و تضمین شفافیت عملکرد نهادهای دولتی، عمومی و خصوصی، اهمیت فراوانی دارد. حسابرسی، با ارزیابی مستدل و بیطرفانه صورتهای مالی و عملکردی، ابزاری قدرتمند برای حفظ سلامت مالی، افزایش پاسخگویی و کمک به تصمیمگیریهای اقتصادی است. این مقاله در پی تبیین اهمیت خاص و کاربردی حسابرسی در چارچوب نیازها، فرصتها و چالشهای توسعهای شهرستان مسجدسلیمان است.
اهمیت حسابرسی: یک مرور کلی
حسابرسی فرآیندی نظاممند است که با بررسی اسناد و مدارک، به قضاوت درباره انصاف و مطابقت اطلاعات مالی با اصول پذیرفته شده میپردازد. مزایای آن را میتوان در سطوح مختلف برشمرد:
· برای سازمانها و کسبوکارها: کشف ضعفهای سیستمهای کنترل داخلی، بهبود اعتبار گزارشگری مالی، جلب اعتماد سرمایهگذاران و تسهیل دسترسی به منابع مالی.
· برای ذینفعان و جامعه: ارائه تصویری واقعی و قابل اعتماد از عملکرد مالی، ایجاد اطمینان از حفظ منافع عمومی و ایجاد زمینه برای نظارت آگاهانه.
· برای اقتصاد ملی: تخصیص بهینه منابع، شفافسازی فضای کسبوکار و کمک به تدوین سیاستهای اقتصادی کارآمد.
ضرورت ویژه حسابرسی در مسجدسلیمان
1. ضرورت نظارت بر نهادهای عمومی و شهرداری
شواهد محلی نشان میدهد نیاز به نظارت مالی قوی در نهادهای عمومی مسجدسلیمان، به ویژه شهرداری، به یک دغدغه جدی و فوری تبدیل شده است. اخیراً شورای اسلامی شهر مسجدسلیمان مصوبهای را با محوریت «حسابرسی شهرداری توسط حسابرسان رسمی» به تصویب رسانده است. این تصمیم در پی تذکرات مکرر به مدیران شهرداری درباره لزوم ارائه گزارش شفاف مالی اتخاذ شد. یک عضو شورای شهر نیز اعلام کرده است به زودی با عقد قرارداد با یک موسسه حسابرسی مورد تأیید، کار حسابرسی از شهرداری آغاز خواهد شد و گزارش آن جهت «تنویر افکار عمومی» منتشر میشود. این اقدامات حاکی از وجود خلأ نظارتی و نیاز مبرم به ایجاد شفافیت در مدیریت منابع مالی شهرداری است.
2. شفافسازی در شرکتهای بزرگ صنعتی
مسجدسلیمان میزبان شرکتهای بزرگ صنعتی مانند شرکت صنایع پتروشیمی مسجدسلیمان است. گزارشهای حسابرسی از وضعیت مالی این شرکت، زیانهای سنگین، بدهیهای انباشته و انسداد حسابها را نشان میدهد. رسانههای محلی با استناد به این گزارشها، خواستار شفافسازی و پاسخگویی مدیریت این شرکت شدهاند. این مثال به وضوح نشان میدهد که حسابرسی مستقل و باکیفیت، چگونه میتواند چراغ هشداردهندهای برای جلوگیری از تشدید بحرانهای مالی در بنگاههای مؤثر بر اقتصاد منطقه باشد و مطالبهگری عمومی برای شفافیت را تقویت کند.
3. مقابله با فساد مالی و سوءمدیریت
یک تحلیل از مشکلات مدیریتی مسجدسلیمان، فساد مالی در شورا و شهرداری و مشکلات پرداخت حقوق کارکنان را از جمله چالشهای اصلی برمیشمارد. این تحلیل به صراحت، «نظارت و حسابرسی قویتر» را به عنوان یکی از راهکارهای کلیدی بهبود وضعیت مدیریتی پیشنهاد میدهد. حسابرسی منظم و مؤثر میتواند به عنوان یک بازدارنده عمل کند، تخلفات را در مراحل اولیه شناسایی نماید و با تقویت مکانیزمهای پاسخگویی، بستر فساد را خشک کند.
4. پشتیبانی از توسعه پایدار و توجه به مسائل زیستمحیطی
با توجه به فعالیت صنایع سنگین در منطقه، مسائل زیستمحیطی از جمله آلودگیهای ناشی از چاههای نفت، یک چالش مهم در مسجدسلیمان است. در این راستا، مفاهیم نوینی مانند «حسابداری سبز» و «حسابرسی محیطزیست» اهمیت پیدا میکنند. جالب توجه است که پژوهشهای دانشگاهی با مشارکت اعضای هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد مسجدسلیمان، بر روی موضوعاتی مانند ارائه الگوی ارزشهای رقابتی حسابداری سبز متمرکز شدهاند. این نشان میدهد ظرفیت علمی محلی برای توسعه و بومیسازی حسابرسی در حیطه مسئولیتهای اجتماعی و محیطزیستی شرکتها وجود دارد.
5. توانمندسازی بخش خصوصی و بهبود فضای کسبوکار
وجود شرکتهای حسابداری معتبر در مسجدسلیمان (مانند شرکتی که در یکی از وبسایتها به ارائه خدمات حسابرسی اشاره کرده است)، نشاندهنده نیاز بخش خصوصی به این خدمات است. حسابرسی برای کسبوکارهای کوچک و متوسط میتواند باعث اعتباربخشی به صورتهای مالی، کمک به مدیریت ریسک و جذب تسهیلات بانکی شود. در نهایت، تقویت این رکن حرفهای در سطح بنگاههای اقتصادی، به شفافتر و قابل اعتمادتر شدن کل فضای کسبوکار منطقه کمک شایانی میکند.
جمعبندی و نتیجهگیری
اهمیت حسابرسی در مسجدسلیمان را نمیتوان صرفاً به عنوان یک الزام اداری یا قانونی عام در نظر گرفت. شرایط خاص این شهرستان، اعم از وابستگی به درآمدهای نفتی، چالشهای مدیریتی در نهادهای عمومی، وجود صنایع بزرگِ نیازمند نظارت، و ملاحظات جدی زیستمحیطی، حسابرسی را به یک نیاز راهبردی برای توسعه متوازن و پایدار تبدیل کرده است.
نقشهای کلیدی حسابرسی در مسجدسلیمان شامل موارد زیر است:
· ابزاری برای اعتمادسازی: ایجاد شفافیت در عملکرد شهرداری و شرکتهای بزرگ و بازیابی اعتماد عمومی.
· بازوی کمکی برای حاکمیت خوب: کمک به شورای شهر و نهادهای نظارتی برای ایفای نقش خود در کنترل امور مالی.
· عاملی برای پیشگیری از بحران: شناسایی به موقع مشکلات مالی در شرکتهای مهم قبل از تبدیل شدن به بحرانهای غیرقابل مدیریت.
· پشتیبان تصمیمگیری: ارائه اطلاعات معتبر به مدیران محلی و سرمایهگذاران برای تصمیمگیریهای اقتصادی بهتر.
· حامی توسعه پایدار: گسترش دامنه حسابرسی به حوزه مسائل اجتماعی و محیطزیستی مرتبط با صنایع منطقه.
برای نهادینه کردن فرهنگ حسابرسی در مسجدسلیمان، اقدامات زیر پیشنهاد میشود:
1. ترویج و الزام: ترویج عمومی مزایای حسابرسی و الزام نهادهای عمومی به انتشار عمومی گزارشهای حسابرسی.
2. توسعه آموزش: توسعه دورههای آموزشی تخصصی مرتبط با حسابرسی در موسسات آموزش عالی محلی.
3. تقویت نهادهای حرفهای: تقویت انجمنها و موسسات حسابرسی فعال در منطقه و ارتقای کیفیت خدمات آنان.
4. استفاده از فناوری: بهرهگیری از روشهای نوین مانند حسابرسی از راه دور برای افزایش کارایی و کاهش هزینهها.
در نهایت، تحقق چشمانداز توسعهای مسجدسلیمان در گرو حکمرانی مالی شفاف، پاسخگو و کارآمد است و حسابرسی مستقل و قوی، سنگ بنای این نوع حکمرانی محسوب میشود.
جمع آوری کننده : بیداردل