امام علی (ع): كسى كه دانشى را زنده كند هرگز نميرد.
شوشان ـ حجت الاسلام والمسلمین رضا حیدری :
پرسش: ویدیویی از سخنان یکی از اساتید حوزه خوزستان در فضای مجازی منتشر شده است. در این سخنرانی پس از بیان اینکه فقهای زیادی از شیعیان در طول تاریخ شهید شده اند عنوان شهید اول را برای صاحب کتاب لمعه در قرن ۸ و لقب شهید دوم را برای شارح لمعه در قرن ۱۰ ذکر می کند و شهید سوم را قاضی نورالله شوشتری در قرن ۱۱ و شهید چهارم را سید محمدباقر صدر معرفی می کند و در ادامه می فرماید: 《 به تعدادی از مجلس خبرگان پیشنهاد کردم از این به بعد امام شهید با عنوان شهید خامسِ فقهای سترگ شیعه نامیده شود》لطفا نظرتان را در این باره بفرمایید.
پاسخ: با درود به روح آن #رهبرشهید و دعا برای پیروزی اسلام و ایران و با دعای خیر برای آن استاد گرامی به نظر می رسد این قبیل نامگذاری ها و لقب دادن ها از چند جهت محل اشکال است:
۱- وجه نامگذاری؛ این نامگذاری های ترتیی برای عالمان بزرگ شهید، که در طول زمان رخ داده بر اساس سلیقه و ذائقه سخنرانان و نویسندگان و بدون ضابطه معین و مشخص بوده است تا آنجا که بیش از پنج نفر به عنوان شهید ثالث شناخته شده اند و چهار نفر به عنوان شهید رابع نامیده شده اند و در دهه های اخیر سید محمد باقر صدر به عنوان شهید خامس مشهور شده است. و اگر سخنران محترم، مقتدا و رهبرشهید مان را شهید خامس معرفی کنند با شهید صدر در این لقب مشترک خواهند شد.
۲- نارسا بودن نامگذاری: عالمان والامقامی که تا به حال به عناوین شهید اول تا خامس ملقب شده اند گرچه در اوج فقاهت بوده اند اما هیچکدام به وسعت شخصیت و زعامت رهبر شهید ما نبوده اند؛ راهبری و مدیریت کلان یک کشور پهناور و با جمعیت چند ده میلیونی در طول چهار دهه و تاثیرگذاری در ابعاد سیاسی، اقتصادی، امنیتی، دینی، فرهنگی و تمدنی در جهان اسلام و بلکه همه جهان، از ایشان یک شخصیتی فراتر از فقیهان پیشین ساخته است. لذا شمردن ایشان در شمار و عداد آن بزرگواران نه تنها بیانگر ابعاد شخصیت و تاثیرگذاری ایشان و تجلیل و تعظیم نیست بلکه به صورت پنهان و ناخواسته نوعی تخفیف و تقلیل و تحدید است.
۳- ثمره نامگذاری؛ این قبیل نامگذاری ها و لقب دادن ها ارزش افزوده ای برای آن شهید یا جامعه ما ندارد اگر نگوییم نوعی محدود سازی آن شخصیت محوری درچارچوب دسته بندی ها و تقسیمات حوزوی و طلبگی است که موجب فروکاستن درجه نفوذ مرجعیت سیاسی اجتماعی فرهنگی نزد عموم مردم است.
۴- ارگان نامگذاری؛ اینکه استاد گرامی به خبرگان رهبری پیشنهاد این نامگذاری را داده اند عجیب است چون ماموریت خبرگان رهبری امور دیگری است. بهتر است نقش سایر نهادها به ویژه جامعه نخبگانی در این قبیل امور نادیده گرفته نشود.
۵ و ۶ و... وجوه اشکال دیگری نیز به ذهن می رسد که شاید شمردن آن ضروری نباشد.
در پایان بیان این نکته را لازم می دانم که برای نامگذاری و تجلیل و اموری از این دست فرصت باقی است اما آنچه ممکن است فرصت آن را از دست دهیم تبیین و تشریح ابعاد جنگ تحمیلی و جنایات و تهاجم دشمنان است. امروز باید نیرو و توان مجموعه های تبیین و روشنگری معطوف به جنگ ترکیبی دشمن شود. بی تردید بهترین نامگذاری با نقش آفرینی نخبگان دانشگاهی و حوزوی، فعالان رسانه ای، جامعه هنری و سایر گروه های مرجع شکل خواهد گرفت آنگاه که با مقاومت و استقامت ما و لطف حق، سایه شوم جنگ با پیروزی ما برداشته شود و با گذر زمان و کنار رفتن پرده ها و حجابهای معاصرت و مصاحبت، آفتاب حقیقت بیش از پیش بر بلندای قامت آن رهبر شهید بتابد و خصوصیات ملی و بین المللی ایشان برای هر ایرانی و هر مسلمان و هر آزاده ای در دنیا آشکارتر شود.
✍️رضا حیدری ۱۴۰۵/۰۱/۰۳ اهواز