- آرشیو
- |
- عضویت در خبرنامه
- |
- درباره ما
- |
- صفحه نخست
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- شهرستان ها
- |
- تماس با ما
- |
- پیوند ها
- نقدی بر طنازیهای شیخ عبدالله، شاعر کوه منگشت
- دستانی که آهن را به زندگی پیوند میزنند
- بررسی فرم و محتوای رئالیستی در داستان کوتاه زائری زیر باران اثر احمد محمود
- دکترین مقاومت فعال؛ گذار ایران به کنشگری مستقیم
- قطعی و قحطی اینترنت به روایت مش قاسم
- آقای ترامپ! ما بدبینیم! هم به شما هم به کشورتان
- تشابه نظام اداری مالی تعارض محور دولت عراق و شهرداری اهواز !
- مدیریت مدارس
- اطلاعیه زدند، استاندار پیگیری کرد؛ ولی چرا حق بدیهی کارگر، گروگان تماس تلفنی است؟
- از ریشههای الهیاتی تا اوج نفوذ در دورهٔ ترامپ
امام علی (ع): كسى كه دانشى را زنده كند هرگز نميرد.
چرا «آقاخان محلاتی» اسپانسر مذاکرات ایران و آمریکا شد؟
شوشان ـ عبدالرضا داوری :
وقتی خبر پرداخت هزینه یک میلیون دلاری مذاکرات ایران و آمریکا در اسلامآباد توسط شبکه آقاخان منتشر شد، بسیاری آن را یک اقدام بشردوستانه یا خیرخواهانه ساده تعبیر کردند.
اما واقعیت، عمیقتر و ریشهدارتر از یک هدیه مالی است.
رحیم آقاخان که از بهمن ۱۴۰۳، امامت مذهب اسماعیلیه را بر عهده دارد، نه یک میانجی ساده، که به عنوان یک «نیروی ثباتبخش راهبردی» در معادلات پیچیده منطقه ظاهر شده است.
برای درک این نقش، باید به چهار لایه تاریخی، سیاسی، استراتژیک و مذهبی-ژئوپلیتیک توجه کرد:
۱. ریشه ایرانی، وفاداری فرامرزی
آقاخانها از تبار ناصر خسرو و حاکمان محلی کرمان در قرن نوزدهم هستند. جد ایشان، آقاخان اول، پس از اختلاف با قاجارها به هند تبعید شد، اما پیوند با ایران را هرگز نگسست. آقاخان چهارم در دهه ۱۳۳۰ در تهران صریحاً گفت: «من مانند اجدادم، شهروند ایران هستم.» اکنون نیز آقاخان پنجم با تقبل هزینه مذاکرات ایران و امریکا در پاکستان، این سنت خانوادگی را تداوم بخشیده؛ ادای دین به وطن تاریخی و نشانهای از «وفاداری فراقومی» که در سیاست اسماعیلیه ریشه دارد.
۲. تاریخچه «واسط قدیمی غرب و شرق»
از قرن نوزدهم، آقاخانها نقش «حلقه رابط» بین قدرتهای غربی ، ابتدا بریتانیا و سپس آمریکا با جهان اسلام را ایفا کردهاند. آقاخان اول در جنگهای افغانستان و سند، متحد استراتژیک ارتش بریتانیا بود. امروز نیز آقاخان پنجم با شبکه جهانی توسعه خود (AKDN)، طرفی بیطرف اما مورد اعتماد هر دو جبهه محسوب میشود. او با پرداخت هزینه مذاکرات ایران و آمریکا، این کارکرد تاریخی را در دوران امامت خود بازتولید کرده است.
۳. تقویت قطب شیعه در برابر قطب سنی منطقه
اسماعیلیه یکی از شاخههای کهن تشیع و پیرو امیرالمومنین علی(ع) است. در نظم ژئوپلیتیک امروز خاورمیانه، دو قطب اصلی در حال بازتعریف هستند: ایران به مثابه رهبر جهان تشیع و عربستان به مثابه رهبر جهان اهل سنت. هر اقدامی که وزن دیپلماتیک ایران را افزایش دهد – به ویژه گفتوگوی مستقیم با آمریکا – مستقیماً موازنه را به نفع قطب شیعه تغییر میدهد.
آقاخان پنجم با اسپانسری این مذاکرات، پیامی روشن به ریاض فرستاد: جهان تشیع، حتی در شاخههای به ظاهر دور از مرکز مانند اسماعیلیه، از هم گسسته نیست. در شرایطی که عربستان سالها تلاش کرده با سرمایهگذاری در پاکستان و افغانستان نفوذ خود را گسترش دهد، یک رهبر شیعی اسماعیلی مقیم سوییس، بودجه میزبانی گفتوگوی راهبردی ایران را تأمین میکند. این یک «اعلام موضع مذهبی» در تراز قدرت منطقهای است.
۴. استراتژی «سرمایهگذاری برای بقای نفوذ»
اقدام آقاخان پنجم برای پرداخت هزینه مذاکرات ایران و امریکا در پاکستان، سه هدف را دنبال میکند:
🔸️تثبیت برند جهانی: به عنوان یک نیروی «غیرسیاسی اما تسهیلگر» شناخته شود.
🔸️حفظ نفوذ در تحولات منطقه: با قرار گرفتن در قلب یک مذاکره حساس، از حاشیهرانی جلوگیری میکند.
🔸️تضمین آینده شبکه خود: در دنیایی که قدرتهای منطقهای (عربستان، ایران، ترکیه) در حال بازتعریف موازنه هستند، او با این اقدام، جایگاه خود را به عنوان «بازیگر ضروری» تثبیت میکند.
جمعبندی
آقاخان پنجم، اسپانسر مذاکرات ایران و آمریکا شد تا هم وفاداری خود به ایرانِ اجدادی را نشان دهد، هم کارکرد تاریخی «واسط» را احیا کند، هم در نظم جدید منطقهای بهای بلیت باقیماندن در میز قدرت را بپردازد، و مهمتر از همه، وزن قطب شیعه را در برابر قطب سنی عربستان افزایش دهد. این یک معامله مالی نبود؛ یک حرکت ژئوپلیتیک حسابشده با ریشههای مذهبی عمیق بود. میتوان گفت که اسماعیلیه، این شاخه کهن از درخت ولایت علوی، بار دیگر تلاش کرد تا نشان دهد که در لحظات حساس، به ریشههای اعتقادی خود وفادار میماند.
