- آرشیو
- |
- عضویت در خبرنامه
- |
- درباره ما
- |
- صفحه نخست
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- شهرستان ها
- |
- تماس با ما
- |
- پیوند ها
- نقدی بر طنازیهای شیخ عبدالله، شاعر کوه منگشت
- دستانی که آهن را به زندگی پیوند میزنند
- بررسی فرم و محتوای رئالیستی در داستان کوتاه زائری زیر باران اثر احمد محمود
- دکترین مقاومت فعال؛ گذار ایران به کنشگری مستقیم
- قطعی و قحطی اینترنت به روایت مش قاسم
- آقای ترامپ! ما بدبینیم! هم به شما هم به کشورتان
- تشابه نظام اداری مالی تعارض محور دولت عراق و شهرداری اهواز !
- مدیریت مدارس
- اطلاعیه زدند، استاندار پیگیری کرد؛ ولی چرا حق بدیهی کارگر، گروگان تماس تلفنی است؟
- از ریشههای الهیاتی تا اوج نفوذ در دورهٔ ترامپ
امام علی (ع): كسى كه دانشى را زنده كند هرگز نميرد.
پیامی فراتر از یک هشدار: بازخوانی جایگاه امارات در معادلات جدید منطقهای
شوشان ـ دکتر محمدجواد مرمضی :
تحلیلگر سیاسی و حقوقی
در سالهای اخیر خاورمیانه وارد مرحلهای تازه از بازآرایی ژئوپلیتیکی شده است؛ مرحلهای که در آن بازیگران منطقهای تلاش میکنند جایگاه خود را در نظم در حال تغییر جهانی بازتعریف کنند. در چنین فضایی، پیامها و هشدارهای تحلیلگران و نخبگان سیاسی جهان عرب درباره سیاستهای برخی دولتهای منطقه، صرفاً واکنشهای رسانهای نیستند، بلکه بازتاب نگرانیهای عمیقتری درباره مسیر تحولات منطقهای به شمار میروند. پیام اخیر یکی از تحلیلگران شناختهشده جهان عرب خطاب به امارات متحده عربی نیز باید در همین چارچوب مورد ارزیابی قرار گیرد.
امارات متحده عربی طی دو دهه گذشته کوشیده است خود را به عنوان یک بازیگر فعال و اثرگذار در معادلات سیاسی، اقتصادی و امنیتی منطقه معرفی کند. این کشور با تکیه بر قدرت اقتصادی، شبکههای مالی جهانی و پیوندهای گسترده با قدرتهای فرامنطقهای، تلاش کرده است نقش خود را از یک دولت کوچک خلیج فارس به بازیگری با نفوذ منطقهای ارتقا دهد. با این حال، تجربه تاریخی روابط بینالملل نشان میدهد که افزایش نفوذ بدون در نظر گرفتن حساسیتهای فرهنگی، هویتی و ژئوپلیتیکی منطقه، میتواند زمینهساز تنشهای جدید شود.
یکی از محورهای مهم انتقاد در گفتمان اخیر برخی نخبگان عرب، مسئله «هویت سیاسی و راهبردی» امارات است. در ادبیات سیاسی منطقه، هویت عربی همواره با مفاهیمی چون همبستگی منطقهای، احترام به حاکمیت کشورها و پرهیز از مداخله در امور داخلی دیگر دولتها پیوند خورده است. هنگامی که سیاستهای یک دولت به گونهای تفسیر شود که گویی از این چارچوب فاصله گرفته، طبیعی است که پرسشهایی درباره جهتگیری واقعی آن کشور مطرح شود.
از منظر حقوق بینالملل نیز اصل عدم مداخله در امور داخلی دولتها و احترام به حاکمیت ملی، یکی از پایههای اصلی نظم بینالمللی معاصر است. هرگونه اقدام یا سیاستی که به نحوی این اصول را تضعیف کند، میتواند نهتنها به افزایش بیاعتمادی میان دولتها منجر شود، بلکه ثبات منطقهای را نیز تحت تأثیر قرار دهد. در همین راستا، تحلیلگران بسیاری بر این باورند که رقابتهای ژئوپلیتیکی در خاورمیانه باید در چارچوب همکاریهای منطقهای و گفتوگوهای دیپلماتیک مدیریت شود، نه از طریق سیاستهای تنشزا.
نکته مهم دیگر، تغییر ماهیت قدرت در جهان امروز است. در عصر جهانیشدن، قدرت صرفاً به توان نظامی یا سرمایه اقتصادی محدود نمیشود، بلکه مشروعیت سیاسی، سرمایه اجتماعی و اعتماد منطقهای نیز نقش تعیینکنندهای در تثبیت جایگاه کشورها دارند. کشوری که بتواند میان منافع ملی خود و حساسیتهای منطقهای تعادل برقرار کند، در بلندمدت از جایگاه باثباتتر و قابلاعتمادتری برخوردار خواهد بود.
در این چارچوب، پیام تحلیلگران روشنفکر و منصف جهان عرب همانند یحیی ابو زکریا را میتوان نوعی هشدار راهبردی دانست؛ هشداری که بر ضرورت بازاندیشی در برخی رویکردهای سیاست خارجی تأکید دارد. خاورمیانه امروز بیش از هر زمان دیگری به همکاری، گفتوگو و احترام متقابل میان دولتها نیازمند است. تجربه بحرانهای چند دهه اخیر نشان داده است که سیاستهای مبتنی بر رقابتهای تند ژئوپلیتیکی، در نهایت به فرسایش منابع و افزایش ناامنی جمعی منجر میشوند.
در نهایت باید گفت آینده منطقه نه در تقابل، بلکه در همگرایی و درک متقابل میان ملتها و دولتها شکل خواهد گرفت. هرچه بازیگران منطقهای بیشتر به اصول حقوق بینالملل، احترام به هویتهای فرهنگی و تقویت سازوکارهای همکاری پایبند باشند، امکان دستیابی به ثبات پایدار در خاورمیانه افزایش خواهد یافت. از این منظر، گفتوگوهای انتقادی و هشدارهای تحلیلی میتوانند فرصتی برای اصلاح مسیر و بازتعریف سیاستها در جهت منافع بلندمدت منطقه باشند.
